{"id":7267,"date":"2013-08-07T21:47:15","date_gmt":"2013-08-08T04:47:15","guid":{"rendered":"http:\/\/hoanglanchi.com\/?p=7267"},"modified":"2013-08-09T01:07:22","modified_gmt":"2013-08-09T08:07:22","slug":"tran-thanh-hiep-de-tra-nhat-linh-nguyen-tuong-tam-ve-cho-lich-su","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/hoanglanchi.com\/?p=7267","title":{"rendered":"Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p-\u0110\u1ec3 tr\u1ea3 Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u1ec1 cho L\u1ecbch S\u1eed"},"content":{"rendered":"<p><em>LGT: \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i thu\u1ed9c lo\u1ea1i &#8220;v\u0103n h\u1ecdc&#8221;. B\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u00e3 l\u00e2u, in trong s\u00e1ch, xu\u1ea5t b\u1ea3n \u1edf Cali. Ho\u00e0ng Lan Chi l\u01b0u tr\u1eef trong web site Ho\u00e0ng Lan Chi v\u00ec nh\u1eadn th\u1ea5y b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m m\u00e0 HLC \u0111\u1ed3ng \u00fd. LS Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p, nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, HLC nh\u1eadn th\u1ea5y \u00f4ng vi\u1ebft r\u1ea5t &#8220;ch\u1eafc&#8221;. L\u00fd lu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 &#8220;c\u01a1 s\u1edf&#8217; ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd.<\/em> <em>LS TTH nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh Nh\u1ea5t Linh NTT khi \u0111\u1eb7t v\u00e0o \u0111\u00fang ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a 1963, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a 2003 hay 2013. Nh\u1ea5t Linh NTT, cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u00f2n nhi\u1ec1u kho\u1ea3ng t\u1ed1i m\u00e0 s\u1ef1 soi r\u1ecdi kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i h\u1ed3i k\u00fd. Th\u1ebf h\u1ec7 sau, con ch\u00e1u \u00f4ng v\u00e0 c\u1ea3 h\u1eadu du\u1ec7 T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n, kh\u00f4ng ai c\u00f3 \u0111\u1ee7 t\u00e0i \u0111\u1ec3 g\u1ee1 v\u00e0i m\u1ea3nh m\u00e0n t\u1ed1i ph\u1ee7 quanh \u00f4ng. D\u1ef1a v\u00e0o ti\u1ec3u s\u1eed, v\u00e0o b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a 1930, 1945, 1954 v\u00e0 1963, LS Tr\u1ea7n thanh Hi\u1ec7p \u0111\u00e3 cho r\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Nh\u1ea5t Linh, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i theo hai logic \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 kh\u00f4ng theo logic ch\u00ednh tr\u1ecb th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, LS Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p k\u1ebft lu\u1eadn: &#8220;Phong th\u00e1i l\u1eabm li\u1ec7t \u1ea5y hi\u1ebfm th\u1ea5y trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/em>. <em>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 h\u00e0o \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam trong l\u1ecbch s\u1eed&#8221;. <\/em><\/p>\n<p><em>Ho\u00e0ng Lan Chi r\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi c\u00e2u k\u1ebft c\u1ee7a LS Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p v\u1ec1 Nh\u1ea5t Linh NTT. <\/em><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><strong>\u0110\u1ec2 TR\u1ea2 <\/strong><\/p>\n<p><strong>NH\u1ea4T LINH NGUY\u1ec4N T\u01af\u1edcNG TAM <\/strong><\/p>\n<p><strong>V\u1ec0 CHO L\u1ecaCH S\u1eec<\/strong><\/p>\n<p><strong>TR\u1ea6N THANH HI\u1ec6P<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u1ef1 h\u1ee7y \u0111\u1eddi m\u00ecnh&#8230;<\/strong><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td align=\"left\" valign=\"top\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Trong quy\u1ec3n <strong>Nh\u1ea5t Linh, c\u00e2y b\u00fat tr\u1ee5 c\u1ed9t c\u1ee7a T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n<\/strong>,do V\u0103n H\u00f3a<strong>&#8211;<\/strong>Th\u00f4ng Tin xu\u1ea5t b\u1ea3n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i n\u0103m 2000, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Thi\u1ebft c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i r\u1eb1ng, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1edf cha v\u00e0o b\u1ec7nh vi\u1ec7n Grall \u0111\u1ec3 c\u1ea5p c\u1ee9u, \u00ab (&#8230;) <em>t\u00f4i<\/em> <em>th\u00f2 tay v\u00e0o t\u00fai \u00e1o ng\u1ee7 c\u1ee7a cha t\u00f4i l\u1ea5y ra m\u1ed9t t\u1edd gi\u1ea5y m\u00e0 l\u00fac \u1edf nh\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng k\u1ecbp xem. Tr\u00ean m\u1ed9t vu\u00f4ng k\u1ebb \u00f4, cha t\u00f4i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng h\u00e0ng ch\u1eef cu\u1ed1i c\u00f9ng trong \u0111\u1eddi \u00f4ng. \u0110\u1ecdc xong, g\u1ea7n nh\u01b0 v\u00f4 \u00fd th\u1ee9c, mi\u1ec7ng t\u00f4i c\u1ee9 l\u1eadp \u0111i l\u1eadp l\u1ea1i m\u00e3i m\u1ed9t c\u00e2u \u2018\u2019<\/em>\u0111\u1eddi t\u00f4i \u0111\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed x\u1eed\u2019\u2019&#8230;\u00bb. Gi\u00e1o s\u01b0 Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Vinh &#8211; ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u1edf mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 60 \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 g\u1ea7n v\u1edbi Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam, trong cu\u1ed1n h\u1ed3i k\u00fd t\u1eadp th\u1ec3 Bi\u1ebfn C\u1ed1 11. T\u1eeb \u0111\u1ea3o ch\u00ednh \u0111\u1ebfn t\u00f9 \u0111\u00e0y, do Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n, xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i Saigon n\u0103m 1971, \u0111\u00e3 ghi l\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 tr\u00ean nh\u01b0 sau :<\/p>\n<p><em>\u00ab\u0110\u1eddi t\u00f4i \u0111\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed x\u1eed, t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ec3 ai x\u1eed c\u1ea3. S\u1ef1 b\u1eaft b\u1edb v\u00e0 x\u1eed t\u1ed9i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u1ea7n t\u1eed \u0110\u1ed1i l\u1eadp Qu\u1ed1c Gia l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9i n\u1eb7ng s\u1ebd l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc m\u1ea5t v\u1ec1 tay C\u1ed9ng s\u1ea3n. T\u00f4i ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i s\u1ef1 \u0111\u00f3 v\u00e0 t\u1ef1 h\u1ee7y m\u00ecnh c\u0169ng nh\u01b0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c t\u1ef1 thi\u00eau \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u00e0 \u0111\u1ea1p m\u1ecdi th\u1ee9 t\u1ef1 do<\/em>,<\/p>\n<p>Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam<\/p>\n<p><em>7-7-1963\u00bb<\/em><\/p>\n<p><strong>&#8230;\u0111\u1ec3 \u0111\u1eddi sau ph\u00e1n x\u00e9t !<\/strong><\/p>\n<p>\u00ab<em>\u0110\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed x\u1eed<\/em>\u00bb l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed1i n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch, t\u00f9y ho\u00e0n c\u1ea3nh, t\u00f9y th\u1eddi \u0111\u1ea1i. L\u1ecbch s\u1eed \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a g\u1ed1c l\u00e0 b\u1ea3n s\u00e1ch ch\u00e9p nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 qua c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi hay c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc. \u00dd ch\u00ednh trong ngh\u0129a n\u00e0y l\u00e0 s\u1ef1 ghi ch\u00e9p (<em>phong t\u00ecnh c\u1ed5 l\u1ee5c<\/em> <em>c\u00f2n truy\u1ec1n s\u1eed xanh<\/em>). \u1ede ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ngh\u0129a v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i c\u1ee7a t\u1eeb l\u1ecbch s\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c \u2013 nay \u0111\u00e3 th\u00e0nh khoa h\u1ecdc &#8211; gi\u00fap ch\u1ecdn l\u1ef1a nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u00e1ng ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p. R\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta t\u00e1ch \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u ghi ch\u00e9p qu\u00e1 kh\u1ee9, coi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ri\u00eang bi\u1ec7t, ch\u1eb3ng nh\u1eefng trong d\u0129 v\u00e3ng m\u00e0 c\u1ea3 trong t\u01b0\u01a1ng lai. Nh\u00e0 v\u0103n n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Ph\u00e1p, J.P.Sartre, c\u00f3 c\u00e2u \u00ab<em>Ch\u00fang ta s\u1ed1ng trong l\u1ecbch s\u1eed nh\u01b0 c\u00e1 s\u1ed1ng trong n\u01b0\u1edbc.<\/em>\u00bb V\u00e0 ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb l\u1ecbch s\u1eed l\u1ea1i r\u1ed9ng th\u00eam khi ti\u1ebfng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, s\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t c\u1ee7a \u0111\u1eddi sau. C\u00e1ch n\u00f3i \u00ab<em>l\u1ecbch s\u1eed s\u1ebd ph\u00e1n x\u00e9t<\/em>\u00bb (l\u2019histoire jugera) l\u00e0 do hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0\u1ee3t ngh\u0129a (nh\u01b0 tr\u01b0\u1ee3t tuy\u1ebft) n\u00e0y m\u00e0 c\u00f3.<\/p>\n<p>Khi vi\u1ebft \u00ab<em>\u0111\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed x\u1eed<\/em>,\u00bb Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam mu\u1ed1n n\u00f3i: \u0111\u1ec3 cho l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1n x\u00e9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng. G\u1ea7n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m \u0111\u00e3 tr\u00f4i qua. Nguy\u1ec7n v\u1ecdng cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u00e0y c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u00e3n hay ch\u01b0a? Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed3ng ch\u00ed, b\u1ea1n b\u00e8, \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p, th\u00e2n nh\u00e2n v.v&#8230; c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u00e0n v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u00abl\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 x\u1eed. \u00bb Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn cho b\u1ea5t c\u1ee9 ai &#8211; tr\u1eeb \u0111\u1eddi sau &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n \u0111\u00e1nh gi\u00e1 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u01b0ng l\u1ecbch s\u1eed &#8211; \u0111\u1eddi sau &#8211; l\u00e0 ai? X\u1eed ai, <em>Nh\u1ea5t Linh<\/em> hay <em>Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam<\/em> hay <em>Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam<\/em>? X\u1eed ngh\u0129a l\u00e0 ph\u00e1n x\u00e9t, nh\u01b0ng ph\u00e1n x\u00e9t v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec, ph\u00e1n x\u00e9t nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o v.v&#8230;? Bi\u1ebft bao nhi\u00eau nghi v\u1ea5n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra. Ch\u01b0a c\u00f3 gi\u1ea3i \u0111\u00e1p n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. S\u1ef1 th\u1eadt, n\u00f3i \u00ab\u0111\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1n x\u00e9t\u00bb l\u00e0 suy ngh\u0129 theo c\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. Trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y, d\u01b0 lu\u1eadn l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng cho ph\u00e1n x\u00e9t c\u1ee7a l\u1ecbch s\u01b0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 con k\u00eanh \u0111\u1ec3 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u tr\u1eef v\u00e0o tr\u00ed nh\u1edb t\u1eadp th\u1ec3.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7t Nam nh\u1eefng n\u0103m 2000 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam nh\u1eefng n\u0103m 60. B\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y, ph\u00e1t kh\u1edfi t\u1eeb ph\u1ea7n n\u1eeda sau th\u1ebf k\u1ef7 XX, \u0111\u00e3 ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u00f3a c\u1ee7a n\u00f3. D\u01b0 lu\u1eadn Vi\u1ec7t Nam b\u00e2y gi\u1edd c\u0169ng ph\u1ea3i l\u1edbn l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea7m nh\u00ecn l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng m\u00e0 ph\u00e1n x\u00e9t. V\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 \u1ee7y th\u00e1c. \u0110\u1ec3 l\u1ea1i di ng\u00f4n \u00ab<em>\u0110\u1eddi t\u00f4i \u0111\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed x\u1eed,<\/em>\u00bb \u00f4ng k\u00fd t\u00ean Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam, m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi k\u1ebft h\u1ee3p \u00f4ng ch\u1ec9 m\u1edbi d\u00f9ng nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi. K\u1ebft h\u1ee3p con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u00ednh tr\u1ecb. C\u00e1i ch\u1ebft r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a c\u1ea3 hai con ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, hay n\u00f3i \u0111\u00fang h\u01a1n, c\u1ea3 hai con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m ra c\u00e1i ch\u1ebft ng\u00e0y 7-7-1963 c\u1ee7a Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam.<\/p>\n<p><strong>L\u1ecbch s\u1eed \u00abch\u00ednh danh\u00bb hay l\u1ecbch s\u1eed \u00abnh\u00e2n danh\u00bb?<\/strong><\/p>\n<p>Mu\u1ed1n \u00ab\u0111\u1ec3 cho l\u1ecbch s\u1eed x\u1eed\u00bb th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 \u00abl\u1ecbch s\u1eed\u00bb \u0111\u00e3. V\u1eady l\u1ecbch s\u1eed l\u00e0 g\u00ec? Cho \u0111\u1ebfn nay, d\u00f9 nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o k\u1ef7 nguy\u00ean khoa h\u1ecdc th\u1ea7n k\u1ef3, v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u00e0o &#8211; \u0111\u00fang tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed &#8211; v\u1ea1ch r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta tin r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t d\u00f2ng di\u1ec5n bi\u1ebfn kh\u00e1ch quan, th\u1ecb hi\u1ec7n b\u1eb1ng m\u1ed9t chu\u1ed7i bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u00f3 v\u1ebb ng\u1eabu h\u1eefu, theo chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn b\u1ed9, d\u01b0\u1edbi s\u1ee9c \u0111\u1ea9y c\u1ee7a ba \u0111\u1ed9ng c\u01a1 l\u00e0 ng\u1eabu nhi\u00ean, tu\u00e2n nguy\u00ean v\u00e0 t\u1ef1 do. T\u1ea1m g\u1ecdi th\u1ee9 l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed \u00abch\u00ednh danh,\u00bb l\u1ecbch s\u1eed vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef hoa \u00abL\u1ecbch S\u1eed. \u00bb B\u00ean c\u1ea1nh l\u1ecbch s\u1eed ch\u00ednh danh n\u00e0y c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng l\u1ecbch s\u1eed ng\u01b0\u1eddi ta nh\u00e2n danh l\u1ecbch s\u1eed ch\u00ednh danh \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p theo m\u1ed9t s\u1eed quan ri\u00eang. Hay l\u1ecbch s\u1eed ng\u01b0\u1eddi ta nh\u00e2n danh t\u1ef1 do m\u00e0 l\u00e0m ra. T\u1ea1m g\u1ecdi nh\u1eefng lo\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed \u00abnh\u00e2n danh.\u00bb Do \u0111\u00f3 c\u00f3 s\u1ef1 c\u00e1ch bi\u1ec7t gi\u1eefa hai lo\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 \u0111\u00e3 ph\u00e1t sinh t\u1ec7 tr\u1ea1ng ng\u1ee5y t\u1ea1o l\u1ecbch s\u1eed, vi\u1ebft l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed v\u1edbi nh\u1eefng quy m\u00f4 c\u00e1 nh\u00e2n hay t\u1eadp th\u1ec3. M\u1ed9t t\u1ec7 tr\u1ea1ng \u0111\u00e3 g\u00e2y bi\u1ebft bao th\u1ea3m h\u1ecda kh\u00f4ng th\u1ec3 phai m\u1edd trong k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm trong c\u00e1c t\u1ed9i \u00e1c kh\u1ee7ng b\u1ed1, di\u1ec7t ch\u1ee7ng, d\u01b0\u1edbi danh ngh\u0129a giai c\u1ea5p.<\/p>\n<p>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam, c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fd do \u0111\u1ec3 e ng\u1ea1i r\u1eb1ng v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng kho\u1ea3ng tranh t\u1ed1i tranh s\u00e1ng xung quanh c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u, ghi ch\u00e9p v\u1ec1 th\u00e2n th\u1ebf v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 cho l\u1ecbch s\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1n x\u00e9t th\u1eadt c\u00f4ng b\u1eb1ng c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0 \u00f4ng mu\u1ed1n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n, \u1edf v\u00e0o m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u00f3 trong x\u00e3 h\u1ed9i \u2013 v\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u2013 c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft cho ri\u00eang m\u00ecnh m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed vi m\u00f4 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o vi\u1ec7c vi\u1ec7c vi\u1ebft n\u00ean l\u1ecbch s\u1eed v\u0129 m\u00f4 cho x\u00e3 h\u1ed9i. M\u1ea5y lu\u1ed3ng d\u01b0 lu\u1eadn &#8211; ch\u00ednh quy\u1ec1n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m qua b\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u00f2a \u00c1n Qu\u00e2n S\u1ef1 \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t truy t\u1ed1 \u00f4ng v\u1ec1 t\u1ed9i \u00ab<em>x\u00e2m ph\u1ea1m an ninh qu\u1ed1c gia,<\/em>\u00bb nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng ch\u00ed c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 d\u00ednh l\u00edu v\u00e0o cu\u1ed9c binh bi\u1ebfn 11-11-60 ph\u1ea3i ra t\u00f2a &#8211; \u0111\u00e3 kh\u00f4ng gi\u00fap l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc l\u1ecbch s\u1eed, kh\u00f4ng cho th\u1ea5y r\u00f5 l\u00f4 g\u00edch n\u00e0o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a t\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft ng\u00e0y 7-7-63 c\u1ee7a \u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111\u1ea9y cho d\u01b0 lu\u1eadn \u0111i t\u1edbi xa h\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra \u00fd ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft n\u00e0y. D\u0129 nhi\u00ean, ai c\u0169ng c\u00f3 quy\u1ec1n ngh\u0129 hay n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft \u1ea5y. V\u00e0 c\u00e0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 hay n\u00f3i th\u00ec d\u01b0 lu\u1eadn c\u00e0ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00ean tr\u00e1nh l\u00e0 \u0111\u1eebng t\u1ef1 cho m\u00ecnh quy\u1ec1n \u00abnh\u00e2n danh\u00bb l\u1ecbch s\u1eed v\u0129 m\u00f4 \u0111\u1ec3 vi\u1ebft l\u1ea1i, theo ch\u1ee7 quan c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u1ecbch s\u1eed vi m\u00f4 Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam. T\u1ed1t h\u01a1n, n\u00ean tr\u1ea3 Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u1ec1 th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i. Nh\u01b0 v\u1eady \u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 v\u1ec1 cho l\u1ecbch s\u1eed., \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng v\u1edbi s\u1ef1 nghi\u1ec7p, phong c\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng. V\u00e0 \u0111\u1ec3 cho l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1n x\u00e9t \u00f4ng.<\/p>\n<p><strong>Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng<\/strong><\/p>\n<p>Mu\u1ed1n tr\u1ea3 \u00f4ng v\u1ec1 cho l\u1ecbch s\u1eed, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i tr\u1ea3 \u00f4ng v\u1ec1 cho th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng. \u0110\u1ec3 xem \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9t xu\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u1ea5y.<\/p>\n<p>Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam sinh ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1906 v\u00e0 57 n\u0103m sau, n\u0103m 1963, \u00f4ng t\u1ef1 k\u1ebft li\u1ec5u \u0111\u1eddi m\u00ecnh. Kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0y, tuy r\u1ea5t ng\u1eafn tr\u00ean d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed, nh\u01b0ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam, nhi\u1ec1u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i d\u1ed3n d\u1eadp x\u1ea3y ra, tr\u00ean kh\u1eafp c\u00e1c m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf, v\u0103n h\u00f3a. N\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng Duy T\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, qua m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh trong \u0111\u00f3 Vi\u1ec7t Nam, t\u1eeb m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc n\u00f4 l\u1ec7 l\u1ea1c h\u1eadu, t\u1ef1 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e2n x\u00e3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u1ed1i v\u1edbi ngo\u1ea1i bang v\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7 th\u1ec3 ch\u00ednh tr\u1ecb tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a n\u1ed9i tr\u1ecb. H\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n vi\u1ebft n\u00ean l\u1ecbch s\u1eed v\u0129 m\u00f4 n\u00e0y, b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1ecbch s\u1eed vi m\u00f4 c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hay c\u1ee7a m\u1ed7i nh\u00f3m h\u1ecdp l\u1ea1i. \u0110\u1ec3 ph\u00e1n x\u00e9t Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1ch \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u2013 m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u00fd th\u00eam hay b\u1edbt \u2013 c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed v\u0129 m\u00f4 n\u00f3i tr\u00ean, qua hai con ng\u01b0\u1eddi Nh\u1ea5t Linh v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam. S\u1ef1 th\u1eadt kh\u00f3 m\u00e0 chia ph\u1ea7n m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c gi\u1eefa Nh\u1ea5t Linh v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam. Nh\u1ea5t l\u00e0 khi s\u1eed d\u1ee5ng quy\u1ec1n t\u1ef1 h\u1ee7y, \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u00e2n danh c\u1ea3 hai con ng\u01b0\u1eddi Nh\u1ea5t Linh v\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam. N\u1ebfu d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y v\u1eabn c\u1ee9 ph\u00e2n chia th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho s\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>Nh\u00ecn d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed9 g\u00f3c n\u00e0y, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9t xu\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0111\u1ea1i, d\u01b0\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi Nh\u1ea5t Linh &#8211; nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 b\u00e1o, nh\u00e0 h\u1ed9i h\u1ecda, nh\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c, nh\u1ea1c s\u0129 v.v&#8230;- cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a m\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u00e2n v\u1eadt h\u01b0 c\u1ea5u, nh\u1eefng L\u1ec7 N\u01b0\u01a1ng, Loan, D\u0169ng, Nhung, Ngh\u0129a, Ph\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i, Tri\u1ebft, Tr\u01b0\u01a1ng, Thu, M\u00f9i v.v&#8230; Nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt h\u01b0 c\u1ea5u nh\u01b0ng linh ho\u1ea1t nh\u01b0 \u0111ang s\u1ed1ng th\u1ef1c \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1eddi, tuy ch\u1ec9 hi\u1ec7n h\u1eefu trong t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng. Nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt, v\u00ec v\u1eady, ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1ed9 m\u1eb7t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, m\u1edf ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng \u0111i l\u00ean cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng. Trong t\u1eeb ng\u1eef chuy\u00ean m\u00f4n c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc, ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00abkh\u00f4ng gian v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng\u00bb c\u1ee7a Nh\u1ea5t Linh. Kh\u00f4ng gian cung c\u1ea5p cho x\u00e3 h\u1ed9i m\u1ed9t ki\u1ec3u m\u1eabu s\u1ed1ng, m\u1ed9t rung c\u1ea3m m\u1edbi v\u00e0 v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef m\u1edbi, m\u1ed9t v\u0103n phong m\u1edbi. C\u00f4ng tr\u00ecnh m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho Nh\u1ea5t Linh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng thanh nh\u00ecn nh\u1eadn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1edf \u0111u\u1eddng cho v\u0103n h\u1ecdc s\u1eed Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u1eadp ni\u00ean 30, mang l\u1ea1i cho b\u1ed9 m\u00f4n ti\u1ec3u thuy\u1ebft m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn b\u1ed9 theo h\u01b0\u1edbng ngh\u1ec7 thu\u1eadt, v\u00e0 th\u1ed5i v\u00e0o b\u00e1o ch\u00ed ti\u1ebfng Vi\u1ec7t m\u1ed9t s\u1ee9c s\u1ed1ng v\u01b0\u01a1n l\u00ean. Trong ch\u1eebng m\u1ef1c \u0111\u00f3, Nh\u1ea5t Linh \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>C\u00f2n Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam? H\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u00abl\u00e0m c\u00e1ch m\u1ea1ng\u00bb n\u00e0y kh\u00f4ng s\u00e1ng t\u1ecf nh\u01b0 h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a Nh\u1ea5t Linh. Ch\u1eb3ng nh\u1eefng ngo\u00e0i x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 c\u1ea3 trong gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng, c\u00e1c b\u1ea1n b\u00e8, v\u0103n h\u1eefu c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam c\u0169ng kh\u00f4ng ai bi\u1ebft \u0111\u00edch x\u00e1c v\u1ec1 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng. Theo ti\u1ec3u s\u1eed n\u00f2ng c\u1ed1t c\u1ee7a \u00f4ng, do Nguy\u1ec5n Ngu \u00cd c\u00f4ng b\u1ed1 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n n\u0103m 1966, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam n\u0103m 1939 l\u1eadp \u0111\u1ea3ng ch\u1ed1ng Ph\u00e1p l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 <em>H\u01b0ng Vi\u1ec7t<\/em> sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh <em>\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t D\u00e2n Ch\u00ednh<\/em>. N\u0103m 1942, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam ra ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 sang Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169 phe tranh \u0111\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t xu h\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c gia t\u1ea1i Li\u1ec5u Ch\u00e2u. \u00d4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ea1ng \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i v\u1edbi c\u1ee5 Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n v\u00e0 m\u1ed9t th\u1eddi gian c\u00f3 c\u1ea3 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng v\u1ec1 C\u00f4n Minh tranh \u0111\u1ea5u d\u01b0\u1edbi m\u00e0u c\u1edd <em>Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c D\u00e2n \u0110\u1ea3ng<\/em>. Cho \u0111\u1ebfn gi\u1eefa 1945, \u00f4ng c\u00f3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc \u1edf v\u00f9ng H\u00e0 Giang nh\u01b0ng r\u1ed3i l\u1ea1i quay sang C\u00f4n Minh v\u00e0 \u0111i Tr\u00f9ng Kh\u00e1nh. Khi \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng S\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam c\u01b0\u1edbp ch\u00ednh quy\u1ec1n d\u01b0\u1edbi danh ngh\u0129a Vi\u1ec7t Minh th\u00ec Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u1eabn c\u00f2n \u1edf ngo\u00e0i, m\u00e3i \u0111\u1ea7u n\u0103m 1946 m\u1edbi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. T\u1ed5 ch\u1ee9c Vi\u1ec7t Nam C\u00e1ch M\u1ea1ng \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i c\u0169ng d\u1eddi \u0111\u1ecba b\u00e0n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 c\u00f3 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed1i l\u1eadp c\u00f4ng khai v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n, m\u1ed9t <em>M\u1eb7t Tr\u1eadn Qu\u1ed1c Gia Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t<\/em> ra \u0111\u1eddi v\u1edbi Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam Ph\u00f3 ch\u1ee7 t\u1ecbch, b\u00ean c\u1ea1nh Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Th\u1ea7n, ch\u1ee7 t\u1ecbch. V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, d\u01b0\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, v\u00e0 c\u1ee7a t\u00ecnh h\u00ecnh m\u1edbi do s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Ph\u00e1p \u1edf Vi\u1ec7t Nam, hai phe qu\u1ed1c c\u1ed9ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 Li\u00ean Hi\u1ec7p. Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam nh\u1eadn l\u1eddi tham gia, gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao. Nh\u01b0ng ng\u00e0y 5-3-1946, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam g\u1eedi th\u01b0 cho H\u1ed3 Ch\u00ed Minh xin t\u1eeb ch\u1ee9c b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1i giao, n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u00fat lui c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch \u00abho\u00e0n to\u00e0n c\u00e1 nh\u00e2n,\u00bb kh\u00f4ng \u00abli\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ef1 \u0111o\u00e0n k\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i.\u00bb B\u1edfi v\u1eady, \u00f4ng kh\u00f4ng c\u1ea7m \u0111\u1ea7u ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Vi\u1ec7t Nam sang Ph\u00e1p tham d\u1ef1 cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n Vi\u1ec7t Ph\u00e1p t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Fontainebleau. Tr\u01b0\u1edbc khi cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Ph\u00e1p b\u00f9ng n\u1ed5 v\u00e0o g\u1ea7n cu\u1ed1i th\u00e1ng 12-1946, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam l\u1ea1i tr\u1edf qua Trung Qu\u1ed1c, c\u00f9ng v\u1edbi c\u1ef1u ho\u00e0ng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i t\u00ecm m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p ch\u00ednh tr\u1ecb tranh th\u1ee7 \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111i t\u1edbi k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed3ng ch\u00ed c\u00f9ng l\u01b0u vong v\u1edbi \u00f4ng \u1edf Trung Qu\u1ed1c. N\u0103m 1949, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh gi\u1eef v\u1eefng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Ph\u00e1p, c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1eaft tay v\u1edbi c\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam, d\u00f9 \u0111\u1ec3 kh\u00e1ng chi\u1ebfn. M\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng B\u00e1ch, t\u00e1c gi\u1ea3 quy\u1ec3n H\u1ed3i k\u00fd nhan \u0111\u1ec1 <em>Vi\u1ec7t Nam m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7 qua<\/em> vi\u1ebft r\u1eb1ng : \u00ab\u0110\u1ed1i v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u0111i t\u00ecm m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi \u0111\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi b\u1ebf t\u1eafc, anh Tam kh\u00f4ng bi\u1ec3u l\u1ed9 \u00fd ngh\u0129 c\u1ee5 th\u1ec3, kh\u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh hay ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0m. X\u01b0a nay, anh kh\u00f4ng \u00e9p bu\u1ed9c ai ph\u1ea3i theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a m\u00ecnh c\u1ea3, c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 anh kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ng\u0169 \u0111\u1ea5u tranh c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt ch\u1eb7t ch\u1ebd (&#8230;) \u00bb N\u0103m 1949, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i, tuy\u00ean b\u1ed1 kh\u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1eefa. N\u0103m 1953, \u00f4ng l\u00ean \u0110\u00e0 L\u1ea1t \u1edf \u1ea9n, 1958 tr\u1edf v\u1ec1 Saigon, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n ngh\u1ec7, \u1ea5n h\u00e0nh t\u1edd t\u1ea1p ch\u00ed V\u0103n H\u00f3a Ng\u00e0y Nay, \u0111\u01b0\u1ee3c 11 s\u1ed1 th\u00ec \u0111\u00ecnh b\u1ea3n. Ng\u00e0y 7-7-1963, \u00f4ng t\u1ef1 s\u00e1t v\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ec3 t\u00f2a \u00e1n c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m x\u00e9t x\u1eed \u00f4ng. M\u1eb7t kh\u00e1c , \u00f4ng c\u00f2n mu\u1ed1n ch\u1ed1ng l\u1ea1i<em> \u00abS\u1ef1 b\u1eaft b\u1edb v\u00e0 x\u1eed t\u1ed9i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u1ea7n t\u1eed \u0110\u1ed1i l\u1eadp Qu\u1ed1c Gia l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9i n\u1eb7ng s\u1ebd l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc m\u1ea5t v\u1ec1 tay C\u1ed9ng s\u1ea3n.\u00bb <\/em>\u00d4ng minh x\u00e1c: \u00ab<em>T\u00f4i ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i s\u1ef1 \u0111\u00f3 v\u00e0 t\u1ef1 h\u1ee7y m\u00ecnh c\u0169ng nh\u01b0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c t\u1ef1 thi\u00eau \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u00e0 \u0111\u1ea1p m\u1ecdi th\u1ee9 t\u1ef1 do.<\/em>\u00bb<\/p>\n<p>Trong l\u1ecbch s\u1eed ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1eadn \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00e0o ch\u1ecdn c\u00e1i ch\u1ebft nh\u01b0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam. Trong ch\u1eebng m\u1ef1c \u0111\u00f3, \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng theo l\u00f4 g\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb. S\u1ef1 th\u1eadt, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp hay gi\u00e1n ti\u1ebfp li\u00ean h\u1ec7 g\u00ec v\u1edbi nh\u00f3m qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ea3o ch\u00ednh, ng\u00e0y 11-11-1960 t\u1ea5n c\u00f4ng Dinh \u0110\u1ed9c L\u1eadp nh\u1eb1m l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u00ednh quy\u1ec1n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m. T\u1ed9i danh \u00abx\u00e2m ph\u1ea1m an ninh qu\u1ed1c gia\u00bb \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p \u0111\u1eb7t cho \u00f4ng v\u00ec nhu c\u1ea7u \u0111\u00e0n \u00e1p. \u0110\u00e3 v\u1eady, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 t\u1ed9i ch\u1ee9ng \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0o \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e1nh ch\u1ecbu. Sau h\u1ebft, v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh quy\u1ec1n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m \u0111\u01b0a \u00f4ng ra x\u00e9t x\u1eed tr\u01b0\u1edbc t\u00f2a, trong d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ea7n ch\u00fang, ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1edbi b\u00ean b\u1edd v\u1ef1c th\u1eb3m c\u1ee7a ti\u00eau vong. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ea5t y\u1ebfu c\u1ee7a t\u00ecnh th\u1ebf. Nh\u01b0ng Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 ch\u1ebft \u00ab\u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o\u00bb m\u1ed9t b\u1ea1o quy\u1ec1n. Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 ch\u1ebft theo hai l\u00f4 g\u00edch. Ho\u1eb7c l\u00e0 l\u00f4 g\u00edch \u00ablu\u00e2n l\u00fd\u00bb \u0111\u1ec3 t\u1ecf b\u00e0y c\u00e1i \u00abth\u01b0\u1ee3ng d\u0169ng\u00bb c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ea5ng tr\u01b0\u1ee3ng phu. Ph\u1ea3i ch\u0103ng Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi nh\u00e2n sinh quan \u00abNho phong\u00bb m\u00e0 \u00f4ng v\u1eabn c\u00f2n th\u1ea5m nhu\u1ea7n khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u00ecnh? Ho\u1eb7c l\u00e0 l\u00f4 g\u00edch th\u1ea9m m\u1ef9, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u00abnh\u00e2n v\u1eadt ti\u1ec3u thuy\u1ebft\u00bb c\u1ee7a Nh\u1ea5t Linh ? Trong c\u00e1c ti\u1ec3u thuy\u1ebft c\u1ee7a Nh\u1ea5t Linh ng\u01b0\u1eddi ta lu\u00f4n lu\u00f4n g\u1eb7p nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt, v\u00ec l\u00fd do n\u00e0y hay l\u00fd do kh\u00e1c, t\u00ednh chuy\u1ec7n k\u1ebft li\u1ec5u cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 nhi\u00ean. Phi\u00ean x\u1eed ng\u00e0y 9-7-1963 c\u1ee7a T\u00f2a \u00c1n Qu\u00e2n S\u1ef1 \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t l\u00e0 gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc l\u00e0m tr\u00e0n ly. Nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ti\u1ec3u thuy\u1ebft \u0111i t\u00ecm chi ti\u1ebft d\u1ef1ng t\u00e1c ph\u1ea9m, Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 th\u1ea3n nhi\u00ean b\u1ed1 tr\u00ed c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ebb \u0111\u1eb9p trong m\u1ed9t to\u00e0n b\u1ed9 th\u1ea9m m\u1ef9 m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3, nh\u01b0 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, c\u00f3 to\u00e0n quy\u1ec1n s\u1eafp x\u1ebfp. Ph\u1ea3i ch\u0103ng v\u00ec v\u1eady m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 k\u00fd t\u00ean d\u01b0\u1edbi di ng\u00f4n c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam? Hai con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 nh\u1eadp l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ec3 l\u1ea5y m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u00f3t.<\/p>\n<p>Ba m\u01b0\u01a1i ch\u00edn n\u0103m sau khi Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam n\u1eb1m xu\u1ed1ng, c\u00f3 l\u1ebd nay v\u00e0 m\u00e3i sau v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn \u00f4ng. D\u00f9 mu\u1ed1n hay kh\u00f4ng mu\u1ed1n, Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 l\u00e0 qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 nh\u1eefng l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u1ef1a ch\u1ecdn l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt hay l\u00e0m c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00e3 mang trong m\u00ecnh. Tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9 \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eb7ng nh\u1eb9, t\u00f9y theo c\u00e1ch \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 l\u00e0m xong c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1eb7ng tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5i m\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt (xin xem <strong>Th\u1ea3o Lu\u1eadn<\/strong>, nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n S\u00e1ng T\u1ea1o, S\u00e0i G\u00f2n 1965). \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c &#8211; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi duy l\u1ecbch s\u1eed, t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 L\u1ecbch S\u1eed &#8211; s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam ch\u1ec9 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong m\u1ed9t gi\u1edbi h\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00f4i (xin xem <strong>Nh\u1ea5t Linh, c\u00e2y b\u00fat tr\u1ee5 c\u1ed9t c\u1ee7a T\u1ef1 L\u1ef1c V\u0103n \u0110o\u00e0n<\/strong>, nh\u00e0 Xu\u1ea5t B\u1ea3n V\u0103n H\u00f3a Th\u00f4ng Tin, H\u00e0 N\u00f4i 2000).<\/p>\n<p>Trong tr\u00ed nh\u1edb t\u1eadp th\u1ec3, v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng kho\u1ea3ng t\u1ed1i tr\u00ean th\u00e2n th\u1ebf v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam. Kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u00abc\u00e2y \u0111\u00e0n mu\u00f4n \u0111i\u1ec7u\u00bb (v\u0103n, h\u1ecda, nh\u1ea1c) nh\u01b0 \u00f4ng. L\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t v\u1ed1n s\u1ed1ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng h\u1ea1 c\u00e1m, phong ph\u00fa, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng c\u00f3. V\u1eady t\u1ea1i sao Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam \u0111\u00e3 ng\u01b0ng s\u00e1ng t\u00e1c sau B\u01b0\u1edbm Tr\u1eafng, X\u00f3m C\u1ea7u M\u1edbi, Gi\u00f2ng S\u00f4ng Thanh Th\u1ee7y (1961)? \u00d4ng c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01a1i, \u0111\u00e3 li\u00ean t\u1ee5c d\u1ea5n th\u00e2n cho c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 30, l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng \u1edf tr\u00ean c\u1ea5p b\u1eadc l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, v\u1eady t\u1ea1i sao \u00f4ng \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u00fat lui kh\u1ecfi ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 50 v\u00e0 h\u01a1n m\u1ed9t th\u1eadp ni\u00ean sau, l\u1ea1i t\u1ef1 s\u00e1t v\u00ec ch\u00ednh tr\u1ecb ? Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n n\u00e0y g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a \u0111\u1eddi sau v\u1ec1 nh\u00e2n v\u1eadt Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3i b\u1ed5 sung. N\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a kh\u00e1ch b\u00e0ng quan, trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i.<\/p>\n<p>Mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 m\u1ea5t v\u00e0o tay C\u1ed9ng S\u1ea3n, \u0111i\u1ec1u Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam lo ng\u1ea1i. T\u1ea5t nhi\u00ean kh\u00f4ng h\u1eb3n ho\u00e0n to\u00e0n do nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u00f4ng l\u00ean \u00e1n. Nh\u01b0ng l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c ph\u00e1n x\u00e9t v\u00e0 s\u1ebd c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e1n x\u00e9t. Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho \u0111\u1eddi sau m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p v\u1edbi m\u1ed9t n\u1ed9i dung nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh n\u00e0o. V\u00e0o c\u00e1i tu\u1ed5i 57 ch\u01b0a h\u1eb3n qu\u00e1 v\u1ec1 chi\u1ec1u c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m quy\u1ec1n b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, ngang nhi\u00ean ch\u00e0 \u0111\u1ea1p l\u00ean m\u1ecdi th\u1ee9 t\u1ef1 do l\u00e0 nh\u00e2n ph\u1ea9m, th\u1ee9 gi\u00e1 tr\u1ecb khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00e1c. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t qeuy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady. Phong th\u00e1i l\u1eabm li\u1ec7t \u1ea5y hi\u1ebfm th\u1ea5y trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 h\u00e0o \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt Nh\u1ea5t Linh Nguy\u1ec5n T\u01b0\u1eddng Tam trong l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n<p><strong>Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p<\/strong><\/p>\n<p><strong>B\u00e0i li\u00ean quan:<\/strong><\/p>\n<p><a title=\"S\u00e0i G\u00f2n Mu\u00f4n N\u0103m C\u0169 \u2013 Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p V\u1edbi S\u00e1ng T\u1ea1o\" href=\"http:\/\/hoanglanchi.com\/?p=2842\">S\u00e0i G\u00f2n Mu\u00f4n N\u0103m C\u0169 \u2013 Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p V\u1edbi S\u00e1ng T\u1ea1o<\/a><\/p>\n<p><a title=\"T\u1eeb \u201cC\u1ee5 gi\u00e0\u201d V\u0103n Quang \u0111\u1ebfn \u201cC\u1ee5 gi\u00e0 made in France from Vietnam, Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p\u201d\" href=\"http:\/\/hoanglanchi.com\/?p=2499\">T\u1eeb \u201cC\u1ee5 gi\u00e0\u201d V\u0103n Quang \u0111\u1ebfn \u201cC\u1ee5 gi\u00e0 made in France from Vietnam, Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p\u201d<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>LGT: \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i thu\u1ed9c lo\u1ea1i &#8220;v\u0103n h\u1ecdc&#8221;. B\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u00e3 l\u00e2u, in trong s\u00e1ch, xu\u1ea5t b\u1ea3n \u1edf Cali. Ho\u00e0ng Lan Chi l\u01b0u tr\u1eef trong web site Ho\u00e0ng Lan Chi v\u00ec nh\u1eadn th\u1ea5y b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m m\u00e0 &hellip; <a href=\"http:\/\/hoanglanchi.com\/?p=7267\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[138],"class_list":["post-7267","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tran-thanh-hiep","tag-tran-thanh-hiep"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p1DQbJ-1Td","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7267\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}