{"id":799,"date":"2011-07-26T12:43:01","date_gmt":"2011-07-26T12:43:01","guid":{"rendered":"http:\/\/hoanglanchi.com\/?p=799"},"modified":"2016-09-18T18:45:17","modified_gmt":"2016-09-18T08:45:17","slug":"chinh-ph%e1%bb%a5-ngam-v%e1%ba%a5n-d%e1%bb%81-chi%e1%ba%bfn-tranh-va-y-thac-ng%e1%bb%a5-c%e1%bb%a7a-tac-gi%e1%ba%a3","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/hoanglanchi.com\/?p=799","title":{"rendered":"Ph\u1ea1m Th\u1ecb Nhung-Chinh-Ph\u1ee5 Ng\u00e2m V\u1ea5n \u0110\u1ec1 Chi\u1ebfn Tranh V\u00e0 \u00dd Th\u00e1c Ng\u1ee5 C\u1ee7a T\u00e1c Gi\u1ea3"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><strong>Xin ghi r\u00f5 ngu\u1ed3n ( tr\u00edch t\u1eeb blog Ho\u00e0ng Lan Chi ) <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Ph\u1ea1m th\u1ecb Nhung<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Trong Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m kh\u00fac<\/em> ch\u1ec9 th\u1ea5y n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111\u1ecba danh, \u0111\u1ecba tr\u1eadn, nh\u1eefng ch\u1ed1n h\u1eb9n h\u00f2, nh\u1eefng t\u00ean th\u00e0nh, n\u00fai, s\u00f4ng v\u00e0 ngay c\u1ea3 t\u00ean c\u00e1c v\u1ecb danh t\u01b0\u1edbng&#8230; nh\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c n\u01b0\u1edbc Trung-hoa, \u0111\u1ec3 ph\u00e1c h\u1ecda n\u00ean khung c\u1ea3nh chi\u1ebfn tranh x\u1ea3y ra t\u1ea1i B\u1eafc qu\u1ed1c. Nh\u01b0ng r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng qui k\u1ebft v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1ef1c l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0o, m\u00e0 t\u1eeb t\u00ean c\u00e1c v\u1ecb danh t\u01b0\u1edbng, c\u00e1c chi\u1ebfn tr\u1eadn \u0111\u1ebfn c\u00e1c s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra \u0111\u1ec1u \u1edf r\u1ea3i r\u00e1c trong nhi\u1ec1u th\u1eddi \u0111\u1ea1i kh\u00e1c nhau (Xu\u00e2n thu, Chi\u1ebfn qu\u1ed1c, H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng). <!--more-->\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng d\u1ec5 hi\u1ec3u, v\u00ec <em>Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m,<\/em> nguy\u00ean t\u00e1c ch\u1eef H\u00e1n c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n C\u00f4n, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean theo l\u1ed1i \u201ct\u1eadp c\u1ed5\u201d, t\u00e0i li\u1ec7u r\u00fat ra t\u1eeb c\u00e1c b\u1ea3n c\u1ed5 v\u0103n Trung-hoa kh\u00f4ng c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1edf \u0111\u00e2y v\u00ec v\u1eady ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng. \u201cCh\u00ednh t\u00ednh c\u00e1ch t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00fap cho s\u1ef1 th\u00e1c ng\u1ee5 c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3\u201d. (D\u1eabn l\u1eddi gi\u00e1o s\u01b0 Ph\u1ea1m Th\u1ebf Ng\u0169, <em>Vi\u1ec7t-nam v\u0103n h\u1ecdc s\u1eed gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc t\u00e2n bi\u00ean,<\/em> q.II, tr.164).<\/p>\n<p>Theo <em>L\u1ecbch tri\u1ec1u hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng lo\u1ea1i ch\u00ed<\/em> c\u1ee7a Phan Huy Ch\u00fa, \u201cs\u00e1ch Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m do H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n C\u00f4n so\u1ea1n, nh\u00e2n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi C\u1ea3nh H\u01b0ng (1740-1786) vi\u1ec7c binh n\u1ed5i d\u1eady, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ph\u1ea3i l\u00eca nh\u00e0, \u00f4ng c\u1ea3m th\u1eddi th\u1ebf m\u00e0 l\u00e0m ra\u201d. V\u1eady, th\u1ef1c ch\u1ea5t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh trong <em>Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m kh\u00fac<\/em> l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 cu\u1ed9c binh bi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, trong giai \u0111o\u1ea1n x\u00e3 h\u1ed9i r\u1ed1i lo\u1ea1n, gi\u1eb7c gi\u00e3 tri\u1ec1n mi\u00ean v\u00e0o th\u1eddi c\u00e1c ch\u00faa Tr\u1ecbnh Giang v\u00e0 Tr\u1ecbnh Doanh, kho\u1ea3ng gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ec9 XVIII.<\/p>\n<p>B\u1edfi th\u1ebf, n\u1ebfu ch\u00fang ta ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 tr\u1ecb n\u1ed9i dung Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m qua l\u1edbp ngh\u0129a tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m, e c\u00f2n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t. V\u1eady qua l\u1edbp ngh\u0129a th\u1ee9 hai, tr\u01b0\u1edbc v\u1ea5n \u0111\u1ec1 chi\u1ebfn tranh bi th\u1ea3m k\u00e9o d\u00e0i tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, t\u00e1c gi\u1ea3 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n C\u00f4n c\u0169ng nh\u01b0 d\u1ecbch gi\u1ea3 \u0110o\u00e0n Th\u1ecb \u0110i\u1ec3m \u0111\u00e3 mu\u1ed1n n\u00f3i g\u00ec, g\u1eedi g\u1ea5m t\u00ecnh \u00fd g\u00ec trong t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a h\u1ecd?<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p, ch\u00fang ta t\u1ea5t ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 th\u1ef1c th\u1ee9 nh\u1ea5t, t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a chinh ph\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng chi\u1ebfn s\u0129, \u0111i chinh chi\u1ebfn bao n\u0103m ch\u01b0a v\u1ec1, \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra s\u1ef1 th\u1ef1c th\u1ee9 hai, c\u00e1i ph\u1ea7n s\u00e2u s\u1eafc, k\u00edn \u0111\u00e1o c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u0169ng nh\u01b0 d\u1ecbch gi\u1ea3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp n\u00f3i ra.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, chinh phu, chinh ph\u1ee5 k\u1ebft m\u1ed1i l\u01b0\u01a1ng duy\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eebng hai ba n\u0103m, v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u1eeba quen h\u01a1i b\u00e9n ti\u1ebfng th\u00ec chi\u1ebfn tranh b\u00f9ng n\u1ed5, chinh phu ph\u1ea3i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u00f2ng chinh. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi l\u00e0m v\u1ee3 c\u00f2n qu\u00e1 m\u1edbi m\u1ebb, chinh ph\u1ee5 ch\u01b0a m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u, v\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec h\u01a1n ngo\u00e0i c\u00e1i quan ni\u1ec7m \u00e1i t\u00ecnh l\u00e0 h\u00f4n nh\u00e2n, l\u00e0 t\u00ecnh ngh\u0129a phu th\u00ea, \u0103n \u1edf sao cho v\u1eb9n \u0111\u1ea1o th\u1ee7y chung nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o hu\u1ea5n. Ch\u1ec9 t\u1eeb khi ph\u1ea3i s\u1ed1ng xa chinh phu, chinh ph\u1ee5 m\u1edbi l\u1ea7n l\u1ea7n kh\u00e1m ph\u00e1 ra \u0111\u00e2u l\u00e0 chi\u1ec1u s\u00e2u c\u1ee7a t\u00ecnh ngh\u0129a v\u1ee3 ch\u1ed3ng, \u0111\u00e2u l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, c\u1ee7a h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>B\u1eb1ng v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a m\u00ecnh, chinh ph\u1ee5 ngh\u0129 r\u1eb1ng, chi\u1ebfn tranh do tai tr\u1eddi \u00e1ch n\u01b0\u1edbc khi\u1ebfn xui, chi\u1ebfn tranh g\u00e2y n\u00ean bao th\u1ea3m tr\u1ea1ng \u0111au th\u01b0\u01a1ng cho v\u1ee3 ch\u1ed3ng n\u00e0ng, b\u1eaft ph\u1ea3i c\u00e1ch chia s\u1ed1 ph\u1eadn, l\u00e0m ph\u00e1 v\u1ee1 h\u1ea1nh ph\u00fac chung \u0111\u00f4i c\u1ee7a h\u1ecd: <em>\u201cThi\u1ebfp trong c\u00e1nh c\u1eeda \u2013 Ch\u00e0ng ngo\u00e0i ch\u00e2n m\u00e2y\u201d.<\/em><\/p>\n<p>V\u00ec th\u1ebf, \u0111\u1ed1i v\u1edbi chi\u1ebfn tranh, chinh ph\u1ee5 lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed1i l\u1eadp;\u00a0 v\u00e0 c\u0169ng v\u00ec qu\u00e1 th\u01b0\u01a1ng ch\u1ed3ng, th\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh, n\u00e0ng ch\u1ec9 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, chi\u1ebfn tranh bu\u1ed9c k\u1ebb l\u00e0m trai ph\u1ea3i xa nh\u00e0, l\u00eca v\u1ee3 con:<\/p>\n<p><em>\u0110\u01b0\u1eddng rong ru\u1ed5i\u00a0 l\u01b0ng \u0111eo cung ti\u1ec5n<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu\u1ed5i ti\u1ec5n \u0111\u01b0a l\u00f2ng b\u1eadn th\u00ea noa.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B\u00f3ng c\u1edd, ti\u1ebfng tr\u1ed1ng xa xa<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u1ea7u l\u00ean ng\u1ecdn \u1ea3i, o\u00e1n ra c\u1eeda bu\u1ed3ng.<\/em><\/p>\n<p>(c.13-16)<\/p>\n<p>K\u1ebb l\u00e0m trai th\u1eddi lo\u1ea1n, d\u1eabu \u0111\u00e3 quy\u1ebft l\u00f2ng ra \u0111i chinh chi\u1ebfn v\u00ec ngh\u0129a v\u1ee5\u00a0 \u00ab\u00a0Ph\u00e9p c\u00f4ng l\u00e0 tr\u1ecdng, ni\u1ec1m t\u00e2y x\u00e1 n\u00e0o\u00a0\u00a0\u00bb\u00a0; nh\u01b0ng khi ph\u1ea3i xa l\u00eca nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng y\u00eau, m\u1ea5y ai \u0111\u00e3 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ea7u o\u00e1n\u00a0? \u00d0\u1ebfn nh\u01b0 Hector, m\u1ed9t anh h\u00f9ng trong s\u1eed thi\u00a0 Ilyade c\u1ee7a Hy-l\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, gi\u00e2y ph\u00fat ch\u00e0ng t\u1eeb bi\u1ec7t v\u1ee3 tr\u1ebb, con th\u01a1 tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e2m tr\u1eadn, c\u0169ng xi\u1ebft bao b\u00f9i ng\u00f9i, l\u01b0u luy\u1ebfn.Ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn s\u0129 th\u1eddi nay c\u00f3 kh\u00e1c g\u00ec\u00a0?<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00f4i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 tr\u1ebb \u0111\u1eb9p nh\u01b0 th\u01a1<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tu\u1ed5i ch\u1edbm \u0111\u00f4i m\u01b0\u01a1i , c\u01b0\u1edbi bu\u1ed5i d\u00e2ng c\u1edd<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u00e1 tr\u1eafng m\u1ecbn th\u01a1m th\u01a1m m\u00f9i l\u00faa ch\u00edn.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ai ra \u0111i m\u00e0 ch\u1eb1ng t\u1eebng b\u1ecbn r\u1ecbn<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0R\u1eddi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng n\u00e0o \u0111\u00e3 m\u1ea5y ai vui\u00a0?<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Em ng\u1eadm ng\u00f9i nh\u00ecn v\u1edbi l\u00fac chia ph\u00f4i<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Anh m\u1ea1nh b\u01b0\u1edbc m\u00e0 nghe h\u1ed3n nh\u1ecf l\u1ec7.<\/em><\/p>\n<p>( k.d .)<\/p>\n<p>\u0110\u00f3 ch\u1eb3ng qua l\u00e0 t\u00e2m tr\u1ea1ng chung c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn binh mu\u00f4n thu\u1edf.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfn tranh c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ecda k\u1ebb chinh nh\u00e2n trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng gian kh\u1ed5, d\u00e3i d\u1ea7u:<\/p>\n<p><em>H\u01a1i gi\u00f3 l\u1ebfnh ng\u01b0\u1eddi d\u00e0u, m\u1eb7t d\u1ea1n<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><em>R\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc s\u00e2u ng\u1ef1a n\u1ea3n ch\u00e2n bun.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u1ed0m y\u00ean, g\u1ed1i tr\u1ed1ng \u0111\u00e3 ch\u1ed3n<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u1eb1m v\u00f9ng c\u00e1t tr\u1eafng, ng\u1ee7 c\u1ed3n r\u00eau xanh.<\/em><\/p>\n<p>(c. 69-72)<\/p>\n<p>Chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng th\u00ec \u0111\u1ea7y d\u1eaby hi\u1ec3m nguy :<\/p>\n<p><em>Nay H\u00e1n xu\u1ed1ng B\u1ea1c- th\u00e0nh \u0111\u00f3ng r\u1ea3i<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mai H\u1ed3 v\u00e0o Thanh-h\u1ea3i d\u00f2m qua.<\/em><\/p>\n<p>(c. 73-74)<\/p>\n<p><em>X\u00f4ng pha gi\u00f3 b\u00e3i, tr\u0103ng ng\u00e0n<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Me reo \u0111\u1ea7u ng\u1ef1a, gi\u00e1o dan m\u1eb7t th\u00e0nh.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (c.107-108)<\/em><\/p>\n<p><em>K\u1ebb chinh nh\u00e2n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u1eabu ph\u1ea3i hy sinh t\u00ednh m\u1ec7nh th\u00ec r\u1ed3i c\u0169ng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi b\u1ed9i b\u1ea1c mau qu\u00ean :<\/em><\/p>\n<p><em>H\u1ed3n t\u1eed s\u0129, gi\u00f3 \u00f9 \u00f9 th\u1ed5i<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u1eb7t chinh phu, tr\u0103ng d\u00f5i d\u00f5i soi.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (c.97-98)<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0 <\/em>\u00a0\u00d0\u1ebfn khi t\u00e0n cu\u1ed9c giao tranh, b\u00ean th\u1eafng c\u0169ng nh\u01b0 b\u00ean b\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i g\u00ec, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng x\u00e1c ch\u1ebft c\u1ee7a bi\u1ebft bao chi\u1ebfn s\u0129 v\u00f4 danh, ch\u1ed3ng ch\u1ea5t th\u00e0nh g\u00f2, th\u00e0nh \u0111\u1ed1ng, n\u1eb1m qu\u1ea1nh hiu n\u01a1i gi\u00f3 b\u00e3i, tr\u0103ng ng\u00e0n?<\/p>\n<p><em>Non K\u00ec qu\u1ea1nh qu\u1ebd tr\u0103ng treo<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B\u1ebfn Ph\u00ec gi\u00f3 th\u1ed5i \u0111\u00ecu hiu m\u1ea5y g\u00f2.<\/em><\/p>\n<p>(c.95-96)<\/p>\n<p>Chi\u1ebfn tranh kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00e1ng h\u1ecda cho k\u1ebb ra \u0111i m\u00e0 c\u00f2n gieo s\u1ea7u, r\u1eafc th\u1ea3m cho ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i. N\u1ed7i \u0111au h\u1eadn nh\u1ea5t c\u1ee7a chinh ph\u1ee5 l\u00e0 v\u1ee3 ch\u1ed3ng n\u00e0ng c\u00f2n qu\u00e1 tr\u1ebb, m\u1edbi \u0111\u1eb9p duy\u00ean l\u1ee9a \u0111\u00f4i, l\u1eeda h\u01b0\u01a1ng v\u1eeba n\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3m \u0111\u00e3 ph\u1ea3i xa l\u00eca nhau ; t\u1eeb \u0111\u1ea5y, n\u01b0\u1edbc non c\u00e1ch tr\u1edf, ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng nhau chia s\u1ebb chuy\u1ec7n t\u00e2m t\u00ecnh:<\/p>\n<p><em>Ph\u1ebft phong l\u01b0u \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1eebng ni\u00ean thi\u1ebfu<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u00e1nh nhau c\u00f9ng dan d\u00edu ch\u1eef duy\u00ean.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u1ee1 n\u00e0o \u0111\u00f4i l\u1ee9a thi\u1ebfu ni\u00ean<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Quan san \u0111\u1ec3 c\u00e1ch h\u00e0n huy\u00ean bao \u0111\u00e0nh!<\/em><\/p>\n<p>(c.121-124)<\/p>\n<p>Sau nhi\u1ec1u n\u0103m th\u00e1ng mong ng\u00f3ng ch\u1edd tr\u00f4ng, chinh phu \u0111\u00e3 ch\u1eb3ng tr\u1edf v\u1ec1 nh\u01b0 bao l\u1eddi h\u1eb9n \u01b0\u1edbc , v\u00e0 r\u1ed3i tin t\u1ee9c l\u1ea1i b\u1eb7t t\u0103m, t\u00ecnh c\u1ea3nh c\u00f4 \u0111\u01a1n, kh\u1eafc kho\u1ea3i \u0111\u1ee3i ch\u1edd c\u1ee7a chinh ph\u1ee5 c\u00e0ng th\u00eam bi thi\u1ebft:<\/p>\n<p><em>Tr\u1eddi h\u00f4m \u0111\u1ee9ng ch\u00e1i ng\u1ea7n ng\u1eeb<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tr\u0103ng khuya n\u01b0\u01a1ng g\u1ed1i, b\u01a1 ph\u1edd gi\u0169 mai.<\/em><\/p>\n<p>(c. 187-188)<\/p>\n<p><em>G\u00e0 eo \u00f3c g\u00e1y s\u01b0\u01a1ng n\u0103m tr\u1ed1ng<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 H\u00f2e ph\u1ea5t ph\u01a1 r\u1ee7 b\u00f3ng b\u1ed1n b\u00ean<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B\u1ec3 tu\u00f4n lai l\u00e1ng m\u1ea1ch phi\u1ec1n<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u01b0\u1edfng gi\u00e2y kh\u1eafc, b\u1eb5ng m\u1ed9t ni\u00ean d\u1ea7n d\u00e0.<\/em><\/p>\n<p>(c. 201-204)<\/p>\n<p>Chinh ph\u1ee5 kh\u00f4ng ch\u1ec9 ng\u00f3ng ch\u1ec9 tr\u00f4ng, m\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng t\u00ecnh y\u00eau, t\u1eeb nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ecfi han t\u00ecnh t\u1ef1:<\/p>\n<h1>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Quan san \u0111\u1ec3 c\u00e1ch h\u00e0n huy\u00ean bao \u0111\u00e0nh.<\/h1>\n<p>\u0111\u1ebfn nh\u1eefng c\u1eed ch\u1ec9 \u00e2u y\u1ebfm, v\u1ed7 v\u1ec1:<\/p>\n<p><em>C\u1eady ai m\u00e0 g\u1eedi t\u1edbi n\u01a1i<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0110\u1ec3 ch\u00e0ng tr\u00e2n tr\u1ecdng d\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u01a1ng th\u00e2n.<\/em><\/p>\n<p>Nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ebfu th\u1ed1n h\u1ea1nh ph\u00fac \u00e1i \u00e2n c\u00e0ng l\u00e0m cho n\u1ed7i nh\u1edb nhung c\u1ee7a n\u00e0ng th\u00eam n\u00e3o n\u00f9ng. N\u00e0ng nh\u1edb da di\u1ebft t\u1eeb v\u1ebb m\u1eb7t t\u01b0\u01a1i c\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u01a1i h\u01b0\u1edbng quy\u1ebfn r\u0169 c\u1ee7a ch\u1ed3ng :<\/p>\n<p><em>G\u00e1c h\u01b0\u01a1ng n\u1ecd, m\u01a1 m\u00f2ng v\u1ebb m\u1eb7t<\/em><\/p>\n<p><em>L\u1ea7u hoa kia, ph\u1ea3ng ph\u1ea5t h\u01a1i h\u01b0\u01a1ng.<\/em><\/p>\n<p>(c. 345-346)<\/p>\n<p>S\u1ef1 th\u00e8m kh\u00e1t h\u1ea1nh ph\u00fac chung \u0111\u00f4i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u00e1m \u1ea3nh, m\u1ed9t t\u00e2m b\u1ec7nh. Chinh ph\u1ee5 kh\u00f4ng d\u00e1m th\u00eau \u0111\u00f4i b\u01b0\u1edbm, d\u1ec7t \u0111\u00f4i uy\u00ean, s\u1ee3 ch\u00fang kh\u00eau g\u1ee3i t\u00e2m s\u1ef1 bi th\u01b0\u01a1ng l\u1ebb b\u1ea1n c\u1ee7a n\u00e0ng. V\u1eady m\u00e0 trong t\u00e2m tr\u00ed c\u0169ng nh\u01b0 trong \u0111\u00f4i m\u1eaft n\u00e0ng, \u0111\u00e2u \u0111\u00e2u c\u0169ng l\u1ea9n qu\u1ea5t h\u00ecnh \u1ea3nh mu\u00f4n lo\u00e0i c\u00f3 l\u1ee9a, c\u00f3 \u0111\u00f4i, \u0111ang qu\u1ea5n qu\u00edt \u00e2u y\u1ebfm b\u00ean nhau :<\/p>\n<p><em>S\u1ea3y nh\u1edb khi c\u00e0nh Di\u00eau, \u0111\u00f3a Ng\u1ee5y<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tr\u01b0\u1edbc gi\u00f3 xu\u00e2n, v\u00e0ng t\u00eda s\u00e1nh nhau<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u1ecd th\u00ec \u1ea3 Ch\u1ee9c, ch\u00e0ng Ng\u00e2u<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u1edbi tr\u0103ng thu, l\u1ea1i b\u1eafc c\u1ea7u qua s\u00f4ng.<\/em><\/p>\n<p>(C. 325 \u2013 328)<\/p>\n<p>v\u00e0:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230; <em>\u2026 chim uy\u00ean \u1edf n\u1ed9i<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cam c\u00f9ng nhau ng\u1ea1i n\u1ed7i ph\u00e2n tr\u01b0\u01a1ng<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 L\u1ea1i ch\u0103ng th\u1ea5y \u00e9n tr\u00ean r\u01b0\u1eddng<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B\u1ea1c \u0111\u1ea7u n\u00e0o n\u1ee1 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng qu\u1ea9n theo.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 C\u00e1nh chim quy\u00ean s\u1eadp s\u00ecu c\u00f9ng li\u1ec7ng<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ch\u00e2n mu\u00f4ng c\u00f9ng l\u1ee7ng l\u1ec9nh \u0111\u1ec1u di.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Li\u1ec5u \u0111\u01b0\u1eddng, sen v\u1ee5ng bi\u1ebft g\u00ec<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ch\u1ed3i khi c\u0169ng d\u1ecbnh, hoa khi c\u0169ng li\u1ec1n.<\/em><\/p>\n<p>(c. 349-356)<\/p>\n<p>Nh\u00ecn c\u1ea3nh tr\u0103ng hoa l\u1ed3ng b\u00f3ng, chinh ph\u1ee5 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra cu\u1ed9c giao hoan ;\u00a0 kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf n\u1ed5i b\u1ea3n n\u0103ng t\u00ecnh d\u1ee5c \u0111ang tr\u1ed7i d\u1eady, l\u00e0m r\u1ea1o r\u1ef1c ch\u00e2u th\u00e2n ;\u00a0 n\u00e0ng \u0111\u1ec3 m\u1eb7c cho tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng bay b\u1ed5ng, cho ngu\u1ed3n x\u00fac c\u1ea3m say s\u01b0a, d\u1ea1t d\u00e0o h\u00f2a nh\u1eadp v\u00e0o cu\u1ed9c \u00e2n \u00e1i giao h\u00f2a kh\u00f4ng c\u00f9ng c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean :<\/p>\n<p><em>Hoa gi\u00e3i nguy\u1ec7t, nguy\u1ec7t \u00eam m\u1ed9t t\u1ea5m<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nguy\u1ec7t l\u1ed3ng hoa, hoa th\u1eafm t\u1eebng b\u00f4ng.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nguy\u1ec7t hoa, hoa nguy\u1ec7t tr\u00f9ng tr\u00f9ng<\/em><\/p>\n<p>(c. 225-227)<\/p>\n<p>V\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa nh\u1eefng \u1ea9n \u1ee9c, nh\u1eefng n\u1ed7i khao kh\u00e1t h\u1ea1nh ph\u00fac y\u00eau \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1ea7m k\u00edn kia, chinh ph\u1ee5 ch\u1ec9 c\u00f2n bi\u1ebft tr\u00f4ng mong \u1edf nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u1ed9ng xu\u00e2n .<\/p>\n<p>M\u1ed7i \u0111\u00eam, m\u1ed7i \u0111\u00eam chinh ph\u1ee5 n\u1eb1m \u00f4m g\u1ed1i thao th\u1ee9c \u0111\u1ee3i ch\u1edd m\u1ed9ng v\u1ec1, cho n\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c ng\u00e2y ng\u1ea5t c\u1ee7a bao l\u1ea7n \u00e2n \u00e1i h\u1ea1nh ph\u00fac v\u1edbi chinh phu thu\u1edf n\u00e0o. Nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u1ed9ng xu\u00e2n nh\u01b0 th\u1ebf bao gi\u1edd c\u0169ng ng\u1eafn ng\u1ee7i, v\u00e0 h\u01b0 \u1ea3o v\u1eabn ho\u00e0n h\u01b0 h\u1ea3o, l\u00f2ng n\u00e0ng m\u1edbi chua x\u00f3t l\u00e0m sao!<\/p>\n<p><em>Ch\u1eb3ng qua b\u00ean g\u1ed1i m\u1ed9t ch\u1edd m\u1ed9ng xu\u00e2n.<\/em><\/p>\n<p>(c. 264)<\/p>\n<p>v\u00e0<\/p>\n<p><em>T\u00ecnh trong gi\u1ea5c m\u1ed9ng mu\u00f4n v\u00e0n c\u0169ng kh\u00f4ng.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (c.269 ).<\/em><\/p>\n<p>Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn khi chinh ph\u1ee5 t\u1ec9nh ng\u1ed9, n\u00e0ng m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 b\u00ecnh an trong t\u00e2m h\u1ed3n. T\u1eeb \u0111\u00f3, thay v\u00ec t\u1ef1 \u0111\u00e0y \u1ea3i m\u00ecnh trong th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f4 qu\u1ea1nh, lo \u00e2u, s\u1ea7u o\u00e1n, m\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng\u2026 chinh ph\u1ee5 quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1ea5n ch\u1ec9nh l\u1ea1i cu\u1ed9c s\u1ed1ng. N\u00e0ng vui v\u1ebb kh\u00edch l\u1ec7 chinh phu tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng chinh chi\u1ebfn ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ed5 qu\u1ed1c, d\u00e2n t\u1ed9c cho th\u1ecfa ch\u00ed nguy\u1ec7n b\u00ecnh sinh.Ri\u00eang n\u00e0ng h\u1ee9a, s\u1ebd v\u00ec ch\u00e0ng h\u1ebft l\u00f2ng b\u1ea3o v\u1ec7 t\u00ecnh y\u00eau l\u1ee9a \u0111\u00f4i v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh :<\/p>\n<p><em>Ch\u00e0ng n\u01b0\u01a1ng v\u1eebng nh\u1eadt, ph\u1ec9 nguy\u1ec1n<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u1ecdi ni\u1ec1m trung \u00e1i thi\u1ebfp xin v\u1eb9n tr\u00f2n<\/em>.<\/p>\n<p>(c.367-368 )<\/p>\n<p>Nh\u1edd \u0111\u00f3, chinh ph\u1ee5 \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m an \u1ee7i, t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1ea7y \u00fd ngh\u0129a, \u0111em l\u1ea1i y\u00ean vui h\u1ea1nh ph\u00fac cho ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh, trong th\u1eddi gian ch\u1edd \u0111\u1ee3i chinh phu ca kh\u00fac kh\u1ea3i ho\u00e0n tr\u1edf v\u1ec1 c\u00f9ng n\u00e0ng n\u1ed1i l\u1ea1i m\u1ed1i duy\u00ean x\u01b0a:<\/p>\n<p><em>C\u00f9ng ch\u00e0ng l\u1ea1i k\u1ebft m\u1ed1i duy\u00ean t\u1ea1n gi\u00e0<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cho b\u00f5 l\u00fac s\u1ea7u xa, c\u00e1ch nh\u1edb<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gi\u1eef g\u00ecn nhau vui thu\u1edf thanh ninh.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(c.404-406 )<\/em><\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc th\u1ef1c tr\u1ea1ng l\u00eca \u0111\u00f4i cay \u0111\u1eafng do chi\u1ebfn tranh g\u00e2y ra cho v\u1ee3 ch\u1ed3ng chinh ph\u1ee5; tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c s\u1ed1ng gian kh\u1ed5, hi\u1ec3m nguy c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn binh n\u01a1i sa tr\u01b0\u1eddng ; c\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 th\u1edd \u01a1, b\u1ed9i b\u1ea1c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c anh h\u00f9ng t\u1eed s\u0129 v\u00f4 danh, chinh ph\u1ee5 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ecf th\u00e1i \u0111\u1ed9 bi ph\u1eabn qua nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00e1ch m\u00f3c, than o\u00e1n:<\/p>\n<p><em>Thi\u1ebfp ch\u1eb3ng t\u01b0\u1edfng ra ng\u01b0\u1eddi chinh ph\u1ee5<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ch\u00e0ng h\u00e1 t\u1eebng h\u1ecdc l\u0169 v\u01b0\u01a1ng t\u00f4n ?<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 C\u1edb sao c\u00e1ch tr\u1edf n\u01b0\u1edbc non<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi th\u00f4i s\u1edbm, th\u00ec h\u00f4m nh\u1eefng r\u1ea7u!<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(c.117-120 )<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tr\u00ean tr\u01b0\u1edbng g\u1ea5m th\u1ea5u hay ch\u0103ng nh\u1ebd<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tr\u1ea1ng chinh phu ai v\u1ebd cho n\u00ean?<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<h1>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Chinh phu, t\u1eed s\u0129 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi<\/h1>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u00e0o ai m\u1ea1c m\u1eb7t, n\u00e0o ai g\u1ecdi h\u1ed3n?<\/em><\/p>\n<p>Nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y c\u1ee7a chinh ph\u1ee5 v\u00f4 t\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u00e0m ch\u1ee9a l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m nh\u00e2n lo\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc v\u1ea5n \u0111\u1ec1 chi\u1ebfn tranh v\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u1eabn hay quan ni\u1ec7m bi quan, y\u1ebfm th\u1ebf v\u00e0 ai o\u00e1n v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong \u00fd ngh\u0129 c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt chinh ph\u1ee5, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00ean ph\u1ea7n n\u00e0o th\u1ef1c tr\u1ea1ng lo\u1ea1n l\u1ea1c bi \u0111\u00e1t v\u00e0 b\u1ebf t\u1eafc c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i \u0110\u00e0ng Ngo\u00e0i , su\u1ed1t th\u1eddi gian ch\u00faa Tr\u1ecbnh Giang, m\u1ed9t b\u1ea1o ch\u00faa, b\u1ea5t t\u00e0i, v\u00f4 h\u1ea1nh l\u00ean n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n (1729-1740). V\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n C\u00f4n v\u00e0 d\u1ecbch gi\u1ea3 \u0110o\u00e0n Th\u1ecb \u0110i\u1ec3m vi\u1ebft ra.Th\u1ebf n\u00ean, v\u00f4 h\u00ecnh trung n\u00f3 \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u00e1nh th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00e1n gh\u00e9t chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a h\u1ecd, b\u1ea5t k\u1ec3 cu\u1ed9c chi\u1ebfn do ai g\u00e2y ra. Ch\u00ednh quy\u1ec1n L\u00ea Tr\u1ecbnh (kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng d\u00e2n) tr\u1ef1c ti\u1ebfp ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng cu\u1ed9c binh bi\u1ebfn, nh\u1eb1m \u0111\u00e0n \u00e1p n\u00f4ng d\u00e2n n\u1ed5i d\u1eady? Hay b\u1edfi m\u1ed9t s\u1ed1 con ch\u00e1u nh\u00e0 L\u00ea d\u1ea5y l\u00ean, t\u00ednh chuy\u1ec7n ph\u00f2 L\u00ea di\u1ec7t Tr\u1ecbnh nh\u01b0ng ch\u1eb3ng l\u00e0m n\u00ean vi\u1ec7c? Hay b\u1ecdn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u00f4 h\u1ee3p, \u0111\u1ee5c n\u01b0\u1edbc b\u00e9o c\u00f2, l\u1ee3i d\u1ee5ng th\u1eddi c\u01a1 x\u00e3 h\u1ed9i sa \u0111\u1ecda, x\u00e3 t\u1eafc k\u1ec9 c\u01b0\u01a1ng l\u1ecfng l\u1ebbo, n\u1ed5i l\u00ean ho\u00e0nh h\u00e0nh ; ch\u00fang \u0111em qu\u00e2n \u0111i ph\u00e1 \u0111\u1ed3n chi\u1ebfm l\u0169y, uy hi\u1ebfp n\u00f4ng th\u00f4n \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i v\u1ea1\u00a0 l\u00e0m kh\u1ed5 l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n?<\/p>\n<p>R\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh phi ngh\u0129a, \u0111\u00e3 k\u00e9o d\u00e0i tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, g\u00e2y qu\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111au th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u1ed5n th\u1ea5t cho bao nhi\u00eau l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n. Do \u0111\u00f3, th\u00e1i \u0111\u1ed9 o\u00e1n gh\u00e9t chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 d\u1ecbch gi\u1ea3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ef1 nhi\u00ean, d\u1ec5 hi\u1ec3u.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1740, Tr\u1ecbnh Doanh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec1 t\u00f4i b\u00ean ph\u1ee7 Li\u00eau suy t\u00f4n l\u00ean ng\u00f4i ch\u00faa thay Tr\u1ecbnh Giang; ngo\u00e0i chuy\u1ec7n bi\u1ebft ch\u0103m lo ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng phong tr\u00e0o thanh ni\u00eam t\u00f2ng chinh \u201ckh\u1eed b\u1ea1o y\u00ean d\u00e2n\u201d , nh\u00e0 ch\u00faa c\u00f2n n\u00eau g\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00edch th\u00e2n l\u00e2m tr\u1eadn di\u1ec7t gi\u1eb7c, d\u00e2n t\u00e2m\u00a0 m\u1edbi qui v\u1ec1, gi\u1eb7c gi\u00e3 t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eb9p y\u00ean.<\/p>\n<p>\u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n C\u00f4n v\u00e0 \u0110o\u00e0n Th\u1ecb \u0110i\u1ec3m, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed th\u1ee9c th\u1eddi \u0111\u1ea1i, h\u01a1n ai h\u1ebft, \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u r\u1eb1ng nay ch\u00ednh ngh\u0129a \u0111\u00e3 c\u00f3, m\u1ecdi con d\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn tham gia \u0111\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1ec3 mau ch\u00f3ng \u0111em l\u1ea1i cu\u1ed9c s\u1ed1ng an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, thanh b\u00ecnh cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>T\u00e1c ph\u1ea9m <em>Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m<\/em> c\u1ee7a h\u1ecd, v\u00ec th\u1ebf, tr\u00e0n \u0111\u1ea7y nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n anh h\u00f9ng ca, \u0111\u1ec1 cao ch\u00ednh kh\u00ed c\u1ee7a k\u1ebb nam nhi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tranh \u0111\u1ea5u cho l\u00ed t\u01b0\u1edfng ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ed5 qu\u1ed1c, b\u1ea3o v\u1ec7 l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n :<\/p>\n<p><em>\u00a0L\u00f2ng h\u1ee9a qu\u1ed1c, th\u1eafm son ng\u1eaft ng\u1eaft<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u1ee9c t\u00ed d\u00e2n, c\u1ee9ng s\u1eaft tri tri..<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (c.369-370 )<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0Gi\u00e3 nh\u00e0, theo l\u0169 chi\u1ebfn b\u00e0o<\/em><\/p>\n<p>Th\u00e9t roi c\u1ea7u V\u1ecb , \u00e0o \u00e0o gi\u00f3 thu.<\/p>\n<p>( c.23-24 )<\/p>\n<p>v.v&#8230;..<\/p>\n<p>Xem \u0111\u1ea5y \u0111\u1ee7 r\u00f5, t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 d\u1ecbch gi\u1ea3 <em>Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m<\/em> \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t quan \u0111i\u1ec3m : H\u1ecd ch\u00e1n gh\u00e9t, h\u1ecd o\u00e1n h\u1eadn chi\u1ebfn tranh, nh\u01b0ng h\u1ecd v\u1eabn s\u1eb5n s\u00e0ng tham gia chi\u1ebfn tranh, m\u1ed9t khi c\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7 h\u00f2a b\u00ecnh !<\/p>\n<p>C\u00f2n nh\u1eefng \u00e1m \u1ea3nh, nh\u1eefng t\u01a1 t\u01b0\u1edfng kh\u00e1t khao \u00e2n \u00e1i v\u1edbi chinh phu c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt chinh ph\u1ee5, th\u1ef1c ch\u1ea5t thu\u1ed9c v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00e2m sinh l\u00ed, ph\u1ea3n \u1ea3nh t\u00ecnh y\u00eau t\u1ef1 nhi\u00ean trong s\u00e1ng, ch\u00e2n ch\u00ednh do b\u1ea3n n\u0103ng sinh t\u1ed3n v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac l\u1ee9a \u0111\u00f4i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. (Ng\u00e0y nay, kh\u00f4ng ai c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 qui k\u1ebft, \u0111\u1ed3ng h\u00f3a n\u00f3 v\u1edbi lo\u1ea1i t\u00ecnh d\u1ee5c b\u1ea5t ch\u00ednh). Tuy nhi\u00ean, \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi nh\u1eefng \u1ee9c ch\u1ebf c\u00f9ng s\u1ef1 l\u00ean \u00e1n c\u1ee7a lu\u00e2n l\u00fd, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c Nho gi\u00e1o phong ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 d\u1ecbch gi\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 cho nh\u00e2n v\u1eadt s\u1eed d\u1ee5ng bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u1ef1 v\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 th\u1ee9c, b\u1eb1ng c\u00e1ch h\u00f2a m\u00ecnh v\u00e0o thi\u00ean nhi\u00ean hay t\u00ecm v\u00e0o nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u1ed9ng.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf, <em>Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m kh\u00fac<\/em> kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ec3u l\u1ed9 nh\u1eefng \u201cb\u1ea5t \u0111\u1eafc k\u00ec b\u00ecnh t\u1eafc minh\u201d c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt chinh ph\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi chi\u1ebfn tranh, m\u00e0 n\u1ed9i dung t\u01b0 t\u01b0\u1edfng o\u00e1n gh\u00e9t chi\u1ebfn tranh, c\u00f9ng ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u00f2i h\u1ecfi gi\u1ea3i ph\u00f3ng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u00f2i h\u1ecfi cho con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n s\u1ed1ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u1ef1 do, vui h\u01b0\u1edfng h\u1ea1nh ph\u00fac l\u1ee9a \u0111\u00f4i trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc an b\u00ecnh\u00a0 c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 v\u00e0 d\u1ecbch gi\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi g\u1eafm, \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n h\u00f3a v\u00e0o t\u00e1c ph\u1ea9m m\u1ed9t c\u00e1ch k\u00edn \u0111\u00e1o, b\u1eb1ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u201cd\u0129 huy\u1ec5n \u0111\u1ed9 ch\u00e2n\u201d, t\u1ee9c m\u01b0\u1ee3n c\u00e1i \u1ea3o \u0111\u1ec3 n\u00f3i c\u00e1i th\u1ef1c (gi\u1ea3 ng\u1ed9 cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng b\u00ean Trung-hoa \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh).<\/p>\n<p>Ch\u00ednh t\u00ednh ch\u1ea5t khai ph\u00f3ng v\u00e0 nh\u00e2n b\u1ea3n c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u v\u1ec1 t\u00e2m t\u01b0, \u01b0\u1edbc v\u1ecdng s\u00e2u xa c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00f3i ri\u00eang, v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam mu\u00f4n thu\u1edf n\u00f3i chung. B\u1edfi th\u1ebf, b\u1ea3n <em>Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m<\/em> nguy\u00ean t\u00e1c ch\u1eef H\u00e1n c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Tr\u1ea7n C\u00f4n v\u1eeba ra \u0111\u1eddi, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m v\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn n\u1ed3ng nhi\u1ec7t c\u1ee7a gi\u1edbi v\u0103n l\u00e2m; b\u1ea3n <em>Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m di\u1ec5n n\u00f4m<\/em> c\u1ee7a \u0110o\u00e0n Th\u1ecb \u0110i\u1ec3m xu\u1ea5t hi\u1ec7n sau \u0111\u00f3 \u00edt l\u00e2u, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn s\u00e2u r\u1ed9ng trong d\u00e2n gian, v\u00e0 danh b\u00e0 \u0111\u00e3 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1eddi sau.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng trong m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u0103n minh ti\u00ean ti\u1ebfn. Khoa h\u1ecdc ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u01b0\u1ee3c b\u1ef1c \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i cho con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng nhi\u1ec1u s\u1ee9c kh\u1ecfe, th\u1ecfa thu\u00ea v\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 ti\u1ec7n nghi. Nh\u01b0ng khoa h\u1ecdc ti\u1ebfn b\u1ed9 bao nhi\u00eau th\u00ec v\u0169 kh\u00ed gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1i t\u00e2n, kh\u1ed1c li\u1ec7t b\u1ea5y nhi\u00eau.<\/p>\n<p>X\u00e3 h\u1ed9i th\u00ec c\u00f2n \u0111\u1ea7y nh\u1eefng gi\u00e1o \u0111i\u1ec1u, nh\u1eefng lu\u1eadt l\u1ec7 khe kh\u1eaft \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf t\u1ef1 do c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ; l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi mu\u00f4n \u0111\u1eddi v\u1eabn kh\u00f4ng tho\u00e1t kh\u1ecfi tham v\u1ecdng, \u0111\u1ed1 k\u1ecb v\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o. Th\u1ebf gi\u1edbi v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o ng\u1eebng chi\u1ebfn tranh. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e1nh nhau, gi\u1ebft nhau v\u00ec \u0111\u1ee7 m\u1ecdi l\u00ed do, chi\u1ebfn tranh t\u00f4n gi\u00e1o, chi\u1ebfn tranh \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7, ch\u1ee7ng t\u1ed9c, quy\u1ec1n l\u1ee3i, \u0111\u1ea5t \u0111ai\u2026 Chinh phu, chinh ph\u1ee5 d\u00f9 s\u1ed1ng trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0o, x\u00e3 h\u1ed9i n\u00e0o v\u1eabn l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ea1n nh\u00e2n th\u00ea thi\u1ebft nh\u1ea5t.<a title=\"\" href=\"#_ftn1\">*<\/a><\/p>\n<p>S\u1ef1 \u0111\u1ec1 cao t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 kh\u01a1i d\u1eady l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng m\u00e2u thu\u1eabn, nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 chi\u1ebfn tranh trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ea7u \u0111em l\u1ea1i b\u00ecnh an, h\u1ea1nh ph\u00fac cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ; c\u00f9ng s\u1ef1 m\u01a1 \u01b0\u1edbc c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng nh\u00e2n ch\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n h\u01b0\u1edfng h\u1ea1nh ph\u00fac l\u1ee9a \u0111\u00f4i trong m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc thanh b\u00ecnh, mu\u00f4n \u0111\u1eddi v\u1eabn l\u00e0 ni\u1ec1m kh\u00e1t v\u1ecdng c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i.<\/p>\n<p>C\u0169ng b\u1edfi t\u00ednh ch\u1ea5t khai ph\u00f3ng v\u00e0 nh\u00e2n b\u1ea3n n\u1ed5i b\u1eadt n\u00e0y c\u1ee7a Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m kh\u00fac di\u1ec5n n\u00f4m m\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1n th\u01b0\u1edfng, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra nhi\u1ec1u th\u1ee9 ti\u1ebfng nh\u01b0 Nh\u1eadt, Ph\u00e1p, Anh, \u0110\u1ee9c \u2026 v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c \u0111\u00f3n nh\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch n\u1ed3ng nhi\u1ec7t.<a title=\"\" href=\"#_ftn2\">**<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref1\"><strong>\u00a0<\/strong><\/a>* D\u1eabn ch\u1ee9ng m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed5n\u00a0 th\u1ea5t do chi\u1ebfn tranh g\u00e2y ra cho con ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n<p>&#8211; Chi\u1ebfn tranh Th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 nh\u1ea5t (1914-1918), phe \u0111\u1ed3ng minh Anh, Ph\u00e1p, B\u1ec9, Nga, \u00dd, M\u1ef9, Nh\u1eadt ch\u1ed1ng nhau v\u1edbi \u0110\u1ee9c, \u00c1o, Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3, B\u1ea3o Gia L\u1ee3i. Phe li\u00ean minh do \u0110\u1ee9c c\u1ea7m \u0111\u1ea7u b\u1ea1i tr\u1eadn. H\u1eadu qu\u1ea3 10 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, 19 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, 3,5 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0n ph\u1ebf. Ri\u00eang Ph\u00e1p b\u1ecb n\u1eb7ng nh\u1ea5t, v\u1eeba ch\u1ebft v\u1eeba b\u1ecb c\u1ea7m t\u00f9 1,85 tri\u1ec7u (tr\u00edch Quid, trang 783, Robert Laffont xb, France 1996).<\/p>\n<p>&#8211; Chi\u1ebfn tranh Th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 hai (1939-1945). Hoa K\u1ef3, Anh, Li\u00ean X\u00f4, Trung Hoa v\u00e0 22 n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c k\u00ed t\u1ea1i Washington th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ed3ng minh ch\u1ed1ng Ph\u00e1t x\u00edt (\u0110\u1ee9c, Nh\u1eadt, \u00dd). Chi\u1ebfn tranh k\u1ebft th\u00fac, t\u1ed5ng k\u1ebft 40 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. (tr\u00edch Almanach, nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n V\u0103n h\u00f3a Th\u00f4ng tin, H\u00e0 N\u1ed9i 1999).<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref2\">\u00a0<\/a>** B\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Nh\u1eadt : Takeuchi Yonosuke, Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m kh\u00fac, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Th\u01b0 l\u00e2m xb, \u0110\u00f4ng kinh 1984.<\/p>\n<p>B\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Ph\u00e1p : Ho\u00e0ng Xu\u00e2n Nh\u1ecb, <em>Plaintes d\u2019une Chinh ph\u1ee5<\/em>, Mercure de France xb, Paris 1959. B\u00f9i V\u0103n Lang, C<em>omplaintes de la femme d\u2019un guerrier<\/em>, Alexandre\u00a0 de Rhodes xb, Hanoi 1943. Hu\u1ef3nh Kh\u1eafc D\u1ee5ng, <em>Femme de guerrier<\/em>, B\u1ed9 Gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 Thanh ni\u00ean xb, Saigon 1969.<\/p>\n<p>B\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Anh : Ph\u1ea1m Xu\u00e2n Th\u00e1i, <em>Warrior\u2019s Wife\u2019s Plaintive Ballad<\/em>, T\u1ee9 h\u1ea3i xb, H\u00e0 n\u1ed9i 1948. Hu\u1ef3nh Sanh Th\u00f4ng, <em>The song of a Soldier\u2019s Wife<\/em>, Yale University xb, New Haven, Connecticut, 1987.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xin ghi r\u00f5 ngu\u1ed3n ( tr\u00edch t\u1eeb blog Ho\u00e0ng Lan Chi ) Ph\u1ea1m th\u1ecb Nhung \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Trong Chinh-ph\u1ee5 ng\u00e2m kh\u00fac ch\u1ec9 th\u1ea5y n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111\u1ecba danh, \u0111\u1ecba tr\u1eadn, nh\u1eefng ch\u1ed1n h\u1eb9n h\u00f2, nh\u1eefng t\u00ean th\u00e0nh, n\u00fai, s\u00f4ng v\u00e0 ngay &hellip; <a href=\"http:\/\/hoanglanchi.com\/?p=799\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-799","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-phm-th-nhung"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p1DQbJ-cT","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=799"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8889,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799\/revisions\/8889"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/hoanglanchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}