Lệ Đá, chặng đường từ nhạc đến lời

            Câu Chuyện Âm Nhạc là một chương trình trực thuộc đài TNT, Texas nhằm giới thiệu những vấn đề liên quan đến âm nhạc như tác giả với tác phẩm, thính giả với một dòng nhạc ưa thích và giới thiệu giọng ca mới. chương trình này do Hoàng Lan Chi thực hiện. Mọi ý kiến xin liên lạc amnhaclanchi@gmail.com  


Rê mouse hay copy link sau đây để nghe: 30 phút

“Lệ đá” là một nhạc phẩm có một đời sống khá đặc biệt. Nhạc chào đời trước, lời ra sau. Khi lời quyện với nhạc thì như chắp đôi cánh và nhanh chóng thu hút. Thu hút ca sĩ, thu hút thính gỉa, thu hút thế hệ xưa, thu hút thế hệ nay.

Chương trình hôm nay xin gửi:

-“Nhìn lui mấy chặng đường Lệ Đá’”,  chúng tôi chỉ trích vài đọan trong bài viết của thi sĩ Hà Huyền Chi

-Tâm tình nhạc sĩ Trần Trịnh.

-Lệ Đá qua tiếng hát Nhật Trường, Lệ Thu, Y Phương.  Nhật xét của thi sĩ Hà Huyền Chi về các giọng hát…

1) Ngó Lui Mấy Chặng Đường Lệ Đá –Hà Huyền Chi

Trích đọan bài viết của thi sĩ Hà Huyền Chi:

Lệ Đá, trước hết, không phải là một bài thơ phổ nhạc. Phải nói là tôi đã đặt lời cho bản nhạc (vốn không tên) của Trần Trịnh mới đúng. Do một cơ duyên đặc biệt, Trung sĩ Nguyễn Văn Đông, chơi Clarinet, giới thiệu Trần Trịnh với tôi…

Chúng tôi kéo nhau lên đài phát thanh Quân Độị Trần Trịnh ngồi vào Pianọ Và điều ngạc nhiên là tôi ưa ngay cái âm hưởng buồn ngất ngây dịu nhẹ, rất Pianissimo ấỵ Melody thật tha thiết, ngọt ngào, bắt nhĩ. Khi ấy Đông đã kéo Dzương Ngọc Hoán qua và Hoán khen bản nhạc này không tiếc lời, khiến tôi có ngay quyết định giúp Trần Trịnh. Sau phần thảo luận, chúng tôi tự chế ra một quy ước riêng. Trần Trịnh ghi dưới các nốt nhạc chữ “o” cho những từ không dấu (bình thanh) / Dấu huyền cho các từ mang dấu huyền, hỏi Nặng./  Sắc cho các từ mang dấu sắc, ngã.

Tiếc là khi ấy loại máy cassette còn chưa được phổ biến. Tôi nghe Trịnh đàn thêm vài lần nữa và cố gắng nhập tâm cái âm hương của bản nhạc. Và tôi bắt đầu chơi ô chữ.

Kết quả ngoài sức tưởng tượng tôi, là không biết bằng cảm hứng nào đó, tôi đã hoà được cái rung cảm đích thực của thơ tôi cho nhạc Trịnh.Trần Trịnh mừng rỡ tới sững hồn. Anh và Hoán cùng hân hoan hát Lệ Đá khiến tôi cũng choáng ngợp niềm vui:

“Hỏi đá xanh rêu bao nhiêu tuổi đời

Hỏi gió phiêu du qua bao đỉnh trời”

Lập tức tôi viết lời 2. Buổi trưa nắng gắt, dưới mái tôn thấp lè tè của quán cơm lính trong trạị Trên chiếc bàn bọc nhôm nóng bỏng, cáu bẩn, tôi thả hồn bay với Lệ Đá. Tôi viết thật dễ dàng, và khóc cũng dễ dàng với:

“Người đi, đi mãi không về

Thời gian xóa vội câu thề

Bóng anh nhạt nhoà bóng núi

Em với tình yêu trăng soi

Tượng đá kiên trinh ru con đợi chồng

Nhạc lá thu mưa hay chân ngựa hồng…”

Tôi cứ vừa viết vừa khóc thế đó, như khi ngồi chép lại những dòng này. Tôi bỏ dở bữa ăn, đem lời 2 lên đài Quân Độị. Gặp Nhật Trường trước phòng vi âm. Tôi đưa Lệ Đá ra khoe. Nhật Trường hát ngay với nỗi hân hoan bốc lửa.  Hắn túm ngay lấy Trần Trịnh đòi soạn cấp kỳ hoà âm cho ban nhạc và 2 bè khác cho Mai Hương, Như Thuỷ. Khoảng nửa giờ sau Lệ Đá được thâu cấp kỳ. Nhật Trường, Mai Hương, Như Thuỷ, mỗi nguời trên tay một bản Lệ Đá “mì ăn liền” say mê hoà ca với nỗi xúc động đồng thiếp. Take one. Good take! Hát và thâu hoàn chỉnh ngay lần thứ nhất.

Sau đó, Lệ Đá góp mặt hàng đêm ở các phòng trà, tiệm nhảy. Lệ Đá vào khuê phòng, ra máy nước. Rồi quán cà phê cũng Lệ Đá, phim ảnh cũng Lệ Đá (với tiếng hát Khánh Ly, do Thanh Nga (?), Đoàn Châu Mậu diễn xuất, Bùi Sơn Ruân đạo diễn).

Lệ Đá 1 (sáng tác cuối thập niên 60)

1.

Hỏi đá xanh rêụ..bao nhiêu tuổi đời

Hỏi gió phiêu dụ..qua bao đỉnh trời

Hỏi những đêm sâụ..đèn vàng héo hắt

Ái ân…bây giờ là nước mắt

Cuối hồn một…thoáng nhớ mong manh

2.

Thuở ấy tôi nhự..con chim lạc đàn

Xoải cánh cô đơn…bay trong chiều vàng

Và ước mơ saọ..trời đừng bão tố

Để yêu thương…càng nhiều gắn bó

Tháng ngày là…men say nguồn thơ

Điệp khúc

Tình yêụ..đã vỗ…cánh rồi

Là hoạ..rót mật…cho đời

Chắt chiụ..kỷ niệm…dĩ vãng

Em nhớ gì…không em ơi

3

Mầu áo thiên thanh…thơ ngây ngày nào

Chìm khuất trong mưạ..mưa bay rạt rào

Đọc lá thư xưạ..một trời luyến tiếc

Nhớ môi em…và mầu mắt biếc

Suối hẹn hò…trăng xanh đầu non

Lệ Đá 2

1

Tượng đá kiên trinh…ru con đời đời

Là nét đan thanh…nêu cao tình người

Là ánh chiêu dương… đẩy lùi bóng tối

Tháng năm xạ..trùng trùng sóng gối

Ngóng nhìn từ…bát ngát chân mây

2.

Bài hát ca daọ..theo tôi vào đời

Và giữ cho tim…tôi xanh nụ cười

Nào biết trong em…còn nhiều trống vắng

Trái yêu đương…chỉ là trái đắng

Gã tật nguyền…buông trôi niềm tin

Điệp khúc

Tình yêụ..đã vỗ…cánh rồi

Là hoạ..rót mật…cho đời

Chắt chiụ..kỷ niệm…dĩ vãng

Em nhớ gì…không em ơi

3.

Tượng đá kiên trinh…ôm con đợi chồng

Nhạc lá thu mưạ..hay chân ngựa hồng

Lệ đá tuôn rơị..dòng dòng nối tiếp

Ngóng chinh phụ..đời đời kiếp kiếp

Suối vọng tìm…trăng xanh đầu non

2) Tâm tình nhạc sĩ Trần Trịnh

 -Nguyễn Văn Đông (không phải nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông của Chiều Mưa Biên Giới) giới thiệu với Hà Huyền Chi năm 1968, Mậu Thân

-Chỉ một đêm viết xong. Lời 1

-Sau này là lời 2,3. Hiện giờ thi sĩ Hà Huyền Chi có viết thêm các lời 4, 5.

-Lúc đó có nhiều bài ở dạng melody. Rút ngẫu nhiên một bài và đưa thi sĩ Hà Huyền Chi

3) Thi sĩ Hà Huyền Chi nhận xét về các giọng hát Lệ Thu, Y Phương, Bằng Kiều:

Lệ Đá qua Y Phương là 1 giọng ca xanh trẻ đầy cảm tính, tôi mới nghe lần đầu. Giọng hát và thể điệu của Y Phương hơi gần với Lệ Thu ở thời mới lớn. Giống Lệ Thu ở trình bày và giống luôn cả lối sửa ngôi vị của lời ca:

Lệ Thu sửa thản nhiên: {Nhớ môi “anh” và màu mắtt biếc}

Y Phương bắt chước y chang: {“anh” nhớ gì không “anh” ơi!}

Bằng Kiều cố làm mới thể cách trình diễn nhưng không đạt.

Y Phương làm dòng suối thanh thoả thành nhánh thác đìu hiu.

hhc

Lan Chi đã bật cười khi xem e-mail từ thi sĩ Hà Huyền Chi vì Lệ Thu sửa (nhớ môi anh và mầu mắt biếc) và Y Phương sửa (Anh nhớ gì không anh ơi). Lệ Đá Từ Nhạc Đến LờiLệ Đá Từ Nhạc Đến Lời

Trong phạm vi chương trình, chúng tôi chỉ giới thiệu các giọng ca Nhật Trường, Lệ Thu, Y Phương. 

 

This entry was posted in Câu Chuyện Âm Nhạc. Bookmark the permalink.