Thư Ngỏ

 Hoàng Lan Chi trân trọng chào quý thân hữu ghé thăm.

Xin xem Menu chính ở banner của web site với các mục Văn Học Nghệ Thuật,  Âm nhạc và Truyền Hình , Thân Hữu..Click vào mỗi mục, sẽ có các mục phụ.

Tiểu sử: click vào  đây: Tiểu Sử

Hình Ảnh từ 1954 đến nay: click vào đây:   Giòng Thời Gian Từ 1954

Click vào mỗi mục dưới đây, ở bên phải, để xem nội dung của mục đó và chọn bài để xem:

Ngoài ra còn có: Các bài mới, Các bài được đọc nhiều nhất, các youtube (HLC phỏng vấn).

Liên lạc:  hoanglanchi@gmail.com

Posted in LanChiYesterday | Comments Off

Hướng Dẫn Tạo Blog với WordPress

Làm Blog Với WordPress

Lời mở đầu:

Tôi là người dốt computer vì đã lớn tuổi, không có điều kiện để học “tử tế” từ đầu, nghĩa là “mất căn bản”. Những gì tôi biết là tôi tự tìm tòi, quá lắm thì hỏi “đệ tử”.

Làm 1 blog với wordpres cũng vậy. Tôi đọc tiếng Việt ở cộng đồng WordPress Việt Nam, muốn đâu cái điền ( điên cái đầu) vì bọn trẻ viết cho người khá giỏi computer chứ không phải cho người ngu như tôi.

Continue reading

Posted in Hướng Dẫn Làm Blog | Comments Off

Lan Chi 2004-2013

Posted in Tạp Ghi | Comments Off

Tâm Tình Với Hai “Hoa Hậu Việt Báo” Khôi An-Phương Hoa

Khôi An-Phương Hoa

LGT: Một tình cờ mà Hoàng Lan Chi quen được hai “hoa hậu Việt Báo”. Hoa Hậu Việt Báo là tiếng gọi thân mật của Việt Báo, Nam CA, dành cho các tác giả đoạt giải chung kết Cuộc Thi Viết Về Nước Mỹ với trị giá 10,000 Mỹ Kim. Xin mời xem Hoàng Lan Chi trò chuyện với Khôi An, người đoạt giải năm 2013 và Phương Hoa, người của giải năm 2014.

Với Khôi An

1-Con đường đến thế giới văn chương của cô như thế nào vì được biết khi VC chiếm miền Nam, cô đang học lớp 6. Ròng rã 6 năm, cô không được học chương trình Việt văn của VNCH mà của VC. Làm thế nào để cô thoát ảnh hưởng của lối giáo dục CS trong lãnh vực Việt Văn?

Khôi An đến với văn chương Việt Nam qua hai con đường: đọc sách và sự giáo dục của gia đình.

Bố của Khôi An là người rất yêu sách, ông sưu tầm sách của nhiều ngôn ngữ, trong đó dĩ nhiên có rất nhiều sách tiếng Việt chọn lọc. Khôi An học tiếng Việt, yêu tiếng Việt, và trau giồi cách viết tiếng Việt qua những quyển sách giá trị đó. Có lẽ nhờ đọc sách nên Khôi An có khiếu văn chương khá sớm. Bố Mẹ của Khôi An thấy vậy nên cũng bỏ ít thì giờ dạy thêm khi Khôi An còn rất nhỏ. Một kỷ niệm dễ thương là khi Khôi An mới 7 tuổi Bố đã cho “học ké” Việt Văn với người chị đang luyện thi vào lớp Sáu. Lúc đó, Khôi An đã nghe giảng và tập tễnh viết luận về những đề tài rất cao so với tuổi, thí dụ như bình giải câu thơ của Nguyễn Công Trứ “Đã mang tiếng ở trong trời đất, Phải có danh gì với núi sông”.

Năm 1975 thì Khôi An đang học lớp 6. Có nghĩa là hầu hết quãng đời Trung học của Khôi An là dưới chế độ Việt Cộng. Khôi An đã phải học rất nhiều văn thơ của họ, nhưng không hề bị ảnh hưởng xấu. Bây giờ, để trả lời câu hỏi của chị, Khôi An tóm tắt thành ba lý do: đó là bản tính, căn bản sẵn có, và sự trợ giúp ở nhà từ sách và cha mẹ.

Continue reading

Posted in Tạp Ghi | Comments Off

Một Tuần “Nhiều Chuyện”

Một Tuần “Nhiều Chuyện”

Tuần qua là một tuần “nhiều chuyện”.

Tiếng Việt, tương tự như nhiều ngôn ngữ khác, rất phong phú và đôi khi có nhiều nghĩa mà nếu không chú ý có thể vô tình làm sai lạc điều muốn nói. Tỷ như “Một tuần nhiều chuyện” có thể hai nghĩa: có nhiều chuyện xảy ra; tác gỉa nhiều chuyện, ngồi lê đôi mách hay nói theo ngôn ngữ giới trẻ là “tám”.

LanChiYesterday này chỉ là nghĩa thứ nhất.

Chuyện thứ nhất là chuyện vui. Đó là tôi gặp Đại Tá Hải Quân Hoa Kỳ, Phan Phan. Khuôn mặt sáng, ánh mắt thông minh, lông mày rậm làm cho Đại Tá Phan Phan có cái nét nghiêm khắc nếu như không có cái lúm đồng tiền kéo lại. Qua Mỹ từ ngoài mười tuổi, con của cựu quân nhân VNCH, Đại Tá Phan Phan đang tùng sự tại Hải Quân Hoa Kỳ. Đề tài chúng tôi trò chuyện sơ và sẽ trò chuyện kỹ trong mục “Trò Chuyện với Lan Chi” là “Cội nguồn cuộc chiến Việt Nam”.

Continue reading

Posted in Tạp Ghi | Tagged | Comments Off

Cái Học Và Dạy Ngày Xưa

Cái Học Và Dạy Ngày Xưa

Đại Hội Gia Long Thế Giới kỳ 7 vừa kết thúc ở DC với mùa hoa đào. Gs Phạm Thị Nhung, luôn có mặt trong các đại hội thế giới này cũng đang có mặt ở Nam CA sau khi đại hội kết thúc. Ngày mai tôi mới có hẹn gặp cô nhưng mấy hôm nay thầy trò vẫn rỉ rả qua điện thọai.

Cô Nhung là một giáo sư được rất nhiều học trò của mọi niên khóa yêu mến. Dường như ngày xưa đa số các học sinh hay yêu mến giáo sư Việt văn. Lý do có thể là: môn chính nên có nhiều giờ trên lớp, học văn chương nên dễ nhá, dễ thở hơn các môn khác. Nào là nghe rồi bình luận về truyện hay thơ. Nếu may mắn gặp được giáo sư dạy hay thì học trò cứ là há hốc mồm nghe thầy cô giảng Việt văn. Cô Nhung vừa đẹp vừa giảng bài hay, lại tận tâm yêu nghề nên việc cô được học trò quý là lẽ đương nhiên. Hôm nay cô kể cho tôi nghe hai chuyện và tôi rất thú vị.

Chuyện thứ nhất là khi cô học Sư Phạm với GS Nghiêm Toản. Bình thường cô Nhung là học trò cưng và giỏi của GS Toản. Bài cô Nhung thường xuyên được điểm cao nhất. Lần ấy, GS Nghiêm Toản cho đề bài trúng ý cô Nhung và cô thích quá nên cứ thế say sưa viết, ý này tràn theo ý khác, dài cả mười trang. Hôm trả bài, cô Nhung chờ mãi không thấy tên mình được gọi trong khi mọi lần, với điểm cao nhất, cô thường được điểm danh đầu tiên. Mãi sau GS Toản xướng tên cô cuối cùng với điểm số 05! GS bảo “Cho con chừa đến già. Không được đi lan man. Phải đi cho đúng đề”. Cô Nhung bảo tôi “Thế là cô nhớ đến già thật em ạ. Không bao giờ cô lạc đề như vậy nữa”.

Chuyện thứ hai: Cô cho chị Dương Bích Nga ( em gái nhà văn Dương Hùng Cường và cũng là chị của DĐT, bạn cũ Khoa Học của tôi) “zero” vì không thuộc bài. Kỳ tới, chị Nga đinh ninh cô không gọi nữa nên cũng không học bài. Ai dè cô vẫn cứ gọi và chị Nga lãnh con “zero” thứ hai. Cô nói với cả lớp “Cô làm hết sức mình cho các em. Cô cố gắng tìm hiểu để giảng cho các em dễ hiểu, dễ nhớ, truyền tình cảm cho các em để có thể cảm nhận về nhân vật. Vậy mà các em phụ lòng cô, không học bài, cô đau khổ quá”. Tôi không nhớ chính xác, đại khái là như vậy. Lúc đó không chỉ Bích Nga khóc mà cả lớp sụt sùi ngắn dài. Khi nghe cô kể, tôi cũng nước mắt đoanh tròng. Nhiều chục năm sau, dù chỉ mới định cư ở Canada, nghĩa là chưa ổn định gì cả nhưng được tin cô Nhung đang ở Montreal, Bích Nga đã đi xe lửa từ Toronto sang đấy, chỉ để ôm người thầy ngày xưa đã cho chị hai lần, mỗi lần một con “zero”.

Đó là cái Học và Dậy ngày xưa của chúng tôi, trường Gia Long trước 1975, nước Việt Nam trước 1975. Chúng tôi không oán hận thầy cô khi bị phạt mà chúng tôi hiểu đôi khi “thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” và nhờ những cứng rắn của thầy cô mà chúng tôi nên người hôm nay.

Hoàng Lan Chi 4/2015

Posted in Tạp Ghi | Comments Off

Lễ tưởng niệm Cô Đặng Kim Chi- GS Gia Long – Hiệu Trưởng Sương N guyệt Anh

Continue reading

Posted in Tạp Ghi | Comments Off

Lạng Sơn 1950 -tạp chí Life

Ảnh hiếm về Lạng Sơn năm 1950 trên tạp chí Life ...

Ảnh Lạng Sơn, chợ Kỳ Lừa, chân dung lính Tây ba lô… là những hình ảnh hiếm về Lạng Sơn năm 1950 do Carl Midans của tạp chí Life thực hiện.

Redsvn-Lang-Son-1950-01.jpg

altMột ngôi làng khang trang ở Lạng Sơn, với những ngôi nhà gạch, mái ngói.

Redsvn-Lang-Son-1950-02.jpg

Lính Pháp trên Quốc lộ 4 chạy dọc tuyến biên giới với Trung Quốc.

Redsvn-Lang-Son-1950-03.jpg

Người dân địa phương tò mò đứng nhìn khi một chiếc xe chở lính Pháp chạy qua.

Redsvn-Lang-Son-1950-04.jpg

Đồn biên phòng Chi Ma (huyện Lộc Bình, Lạng Sơn) sát biên giới với Trung Quốc.

Redsvn-Lang-Son-1950-05.jpg

Sĩ quan Pháp (ngoài cùng bên trái) và các binh sĩ người Việt ở đồn Chi Ma.

Redsvn-Lang-Son-1950-08.jpg

Trẻ em nhặt củi

Redsvn-Lang-Son-1950-09.jpg

Một ngôi chùa ở Lạng Sơn.

Redsvn-Lang-Son-1950-10.jpg

Cầu bắc qua sông Kỳ Cùng, con sông duy nhất chảy ngược lên Trung Quốc theo hướng Bắc.

Redsvn-Lang-Son-1950-11.jpg

Người dân và binh lính qua lại trên cầu.

Redsvn-Lang-Son-1950-12.jpg

Dinh công sứ Pháp ở Lạng Sơn.

Redsvn-Lang-Son-1950-35.jpg

Chân dung một tên lính Lê dương người Đức trong quân đội Pháp đóng tại Lạng Sơn.

Redsvn-Lang-Son-1950-13.jpg

Ban quân nhạc Pháp diễn hành trên con đường chính của Lạng Sơn.

Redsvn-Lang-Son-1950-14.jpg

Lính thủy Tây ba lô trên đường phố Lạng Sơn.

Redsvn-Lang-Son-1950-16.jpg

Một góc phố trung tâm thị xã Lạng Sơn với nhiều cửa hàng.

Redsvn-Lang-Son-1950-15.jpg

Một hiệu ảnh nằm cạnh cửa hàng tạp hóa.

Redsvn-Lang-Son-1950-17.jpg

Khung cảnh bình dị trên một con phố.

Redsvn-Lang-Son-1950-34.jpg

Những người bán mía ở chợ Kỳ Lừa, ngôi chợ lâu đời nhất Lạng Sơn.

Redsvn-Lang-Son-1950-19.jpg

Quầy bán nón.

Redsvn-Lang-Son-1950-20.jpg

Khu vực bán gạo.

Redsvn-Lang-Son-1950-21.jpg

Bé gái bóc củ đậu.

Redsvn-Lang-Son-1950-22.jpg

Hàng bán chai lọ.

Redsvn-Lang-Son-1950-24.jpg

Một nông dân người Tày thử chiếc lưỡi cày ở chợ.

Redsvn-Lang-Son-1950-25.jpg

Quầy sách báo cũ khá đông khách.

Redsvn-Lang-Son-1950-26.jpg

Trên đường làng.

Redsvn-Lang-Son-1950-27.jpg

Ngôi nhà đơn sơ ở vùng quê nghèo Lạng Sơn.

Redsvn-Lang-Son-1950-33.jpg

Trẻ em nông thôn Lạng Sơn.

Redsvn-Lang-Son-1950-28.jpg

Thiếu nữ răng đen mã tấu dệt vải.

Redsvn-Lang-Son-1950-29.jpg

Một dinh thự bỏ hoang.

Redsvn-Lang-Son-1950-30.jpg

Giặt giũ ở cầu ao.

Redsvn-Lang-Son-1950-31.jpg

Cậu bé xay lúa.

Redsvn-Lang-Son-1950-32.jpg

Nghĩa trang tây ba lô ở Lạng Sơn.

Posted in Tạp Ghi | Comments Off

“Nổi” hay “Chìm”

Viết để tặng một người của thế hệ một rưỡi

“Nổi” hay “Chìm”

Hôm nay cuối tuần, dù “không hưởn” nhưng tôi cũng muốn nghỉ một chút và viết một tí. Chia sẻ và mong ước điều mình nghĩ có người đồng cảm để thay đổi. Chỉ thế thôi.

Hôm nay tôi muốn viết ngắn về “Nổi hay Chìm”.

Dường như tâm lý của đa số con người là thích “nổi”. “Chơi nổi” nghe: câu nói này không lạ với lỗ tai chúng ta.

Tuy vậy có một số người lại thích “chìm”.

Tìm hiểu vài nguyên nhân từ chính chủ nhân:

“thích kín đáo, không muốn bị soi mói, để làm việc mình muốn làm được lâu dài.”

“.. chọn chìm (thay vì nổi và ồn ào) để đảm bảo kéo dài đủ lâu và duy trì được mục đích.”

Nguyên nhân chính là sợ. Sợ bị soi mói, phê bình, chỉ trích. Tóm lại, những người này muốn con đường đi được bằng phẳng. Họ muốn được tự do “nói” và tạm thời ẩn, chờ dịp mới lộ diện. “Nói” ở đây là nói cái gì thích nói sau khi cân, đong, đo, đếm.

Cân xem điều đó nên nói không.

Đong xem điều đó nên nói theo liều lượng nào.

Đo xem điều đó nên phổ biến trong giới hạn nào.

Đếm xem điều nói đó sẽ thu hoạch để trong kho dự trữ ra sao.

Lý thuyết thì có vẻ đúng cho sự lựa chọn đó. Thực tế có vẻ hơi khác chút đỉnh.

Một, đời sống thay đổi từng giây nhất là trong thời đại net. Thiên thời, địa lợi cho việc “Nổi” bây giờ so với “Nổi” sau này, chưa chắc cái nào hơn cái nào.

Hai, tuổi nào cũng vậy, không cứ tuổi trẻ, cần “challenge”. Con đường đơn giản dẫn đến những mục tiêu thấp (tầm thường) và con đường khó khăn dẫn đến những đỉnh cao (mục tiêu lớn hơn).

Ba, mỗi vấp ngã của hiện tại là một thành công của tương lai. Mỗi chỉ trích là một lần mài cho con dao bén hơn.

Bốn, “nổi” bây giờ với “nhân hòa” từ những người của thế hệ Một, lớn tuổi hơn, kinh nghiệm nhiều hơn từ hai cuộc chiến, hai lần di cư, tấm lòng cho dân tộc đậm hơn, nên chăng? “Nổi” sau này khi thế giới không còn những con người trên, thiếu “vòng tay che chở”, có thể sẽ phải đối phó mệt mỏi hơn với lớp người thế hệ Một rưỡi, nên chăng?

Cá nhân tôi, rất thích câu chuyện “Who Move My Cheese”, vì thế tôi không chọn “Chìm” mà tôi thích vớ tất cả để “nổi”. Dường như tư cách, trình độ của một “leader” của Hoa Kỳ được đào tạo ngay từ thuở còn thơ?

Hoàng Lan Chi 3/2015

Posted in Tạp Ghi | Comments Off

Vũ Đức Nghiêm “nịnh” chứ không “dê” Lan Chi!

Hôm qua tôi gửi bài đăng trong báo Bút Tre “Năm Dê nói chuyện con trai dê con gái”. Vài giờ sau tôi nhận mail dễ thương từ Vũ Đức Nghiêm. Anh viết vầy:

HLC ơi, Congrats rất nhiều. Bài viết làm ông gìa 85 đọc say mê. Cho nên người ta (ông vua nhà Nguyễn) có câu:

Văn như Lan Chí vô Tiền Hán

Thi đáo Quỳnh Giao thất Thịnh Đường

Đó là "nịnh" Lan Chi chứ không phải “dê” đâu. Vũ Đức Nghiêm (Phải thêm dấu sắc cho Lan Chi thành Lan Chí để không bị thất niêm)

Tôi bật cười khi đọc.

Vũ Đức Nghiêm là một nhạc sĩ có tâm hồn quá trẻ. Quá trẻ nên anh mới thích bài viết của tôi. Có lẽ nó gợi lại cho anh những kỷ niệm của thời trai trẻ. Tôi đoán rằng có lẽ ngày đó anh có đủ mọi chiêu “dê" mà tôi kể. Từ trường phái “Anh theo Ngọ về” đến trường phái dụ dỗ bằng thơ nhạc. Tôi đoán rằng có lẽ hồi ấy anh cũng “lăng nhăng” ghê gớm lắm! Này nhé, mặt mũi khá là “bảnh trai” lại có tâm hồn văn chương ướt át, cộng thêm ngón đàn thì cũng dễ dụ phụ nữ, phải không? Ngoài ra,Vũ Đức Nghiêm là người khéo “nịnh” phụ nữ vô cùng kể. Không nhớ tôi quen anh vì sao nhưng anh là người nhạc sĩ mà tôi phỏng vấn đầu tiên vào năm 2004. Vũ Đức Nghiêm có giọng nói ấm áp, rất hay. Anh là “big fan’ và là fan rất trung thành của Hoàng Lan Chi. Tôi còn nhớ năm 2004 khi tôi mới định cư Virginia, NĐT có giới thiệu cho bà chủ nhiệm Cỏ Thơm nhưng chị không chú ý. Lý do, chị không hay lang thang net (net vào năm 2004 chưa phát triển và phổ biến như sau này) nên chưa đọc bài viết nào của HLC cả. Sau đó chị liên lạc với tôi chỉ vì “Nghe Vũ Đức Nghiêm ca tụng văn Hoàng Lan Chi quá xá!”. Anh Nghiêm thích đọc văn và thơ của tôi. Cái gì Hoàng Lan Chi viết cũng được anh khen cả. Cái đáng yêu của Vũ Đức Nghiêm là anh xem tôi như em bé. Có khi anh gọi tôi là “bé”. Lúc đó “bé Lan Chi” đã 55 tuổi đời!

Còn tôi, tất nhiên như đa số học sinh của thế hệ tôi, biết Vũ Đức Nghiêm là từ khi Thanh Lan hát “Gọi Người Yêu Dấu”, có lẽ khoảng 1970 gì đó. Câu hát mà tôi thích nhất trong bài là “Thương em mong manh như một cành lan”. Sau này anh kể lại: nhân vật xưa hỏi rằng “bây giờ tuổi già và em như củ khoai anh còn thương không” và anh nói "chả dám thương em mong manh như một củ khoai!".

Cách đây hai tháng tôi được nghe một người hát bài này và điều đặc biệt làm tôi …buồn cười mà ráng nín vì “chàng ca sĩ” hát tới đâu và chàng diễn tả tới đó. Ví dụ, “thương yêu ngón tay ngà xinh xinh” chàng nắm bàn tay tôi. Hay “thương yêu vòng tay ghì siết ân tình", chàng ôm hai vai tôi. Giê su ma lạy chúa tôi, bàn tay Hoàng Lan Chi làm sao mà “ngà xinh xinh” được? Bởi thế tôi bảo ráng nín cười là vậy! À, cái này là chàng ca sĩ tài tử nghe và nếu như chàng có nắm tay hay ôm vai thì ngoài chàng ra, chỉ có “đương sự” là tôi biết thôi nhé.

Sau này Vũ Đức Nghiêm có một số bản nhạc mới hay. Một trong các bài đó là “Giòng Sông Thơ Ấu”. Xin click và nghe tại đây: Vũ Đức Nghiêm -Giòng Sông Thơ Ấu

Anh Nghiêm ơi, em mong rằng anh sẽ là cụ già trăm tuổi và vẫn minh mẫn như bây giờ. Để làm gì anh biết không? Để mỗi khi Hoàng Lan Chi viết văn hay làm thơ, sẽ có Vũ Đức Nghiêm vỗ tay khen chứ.

Ơ mà anh chưa bao giờ viết nhỉ

Cho cô em anh yêu mến đã mười năm

Bắt đền anh, chiều hôm nay nắng đẹp

Bỗng chợt buồn vì …hỏng có nhạc cho em!

Hoàng Lan Chi 3/2015

Posted in Tạp Ghi | Comments Off

Vũ Đức Nghiêm gọi “yêu dấu” cho người tình một thuở và cả người tình muôn thuở

Bài này trích từ mục “ Trò Chuyện với Lan Chi” của Nguyệt San Bút Tre (Arizona ).

Hình ảnh do nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm gửi cho Lan Chi, trích từ youtube và tạp chí Cỏ Thơm. Xin vui lòng ghi rõ Nguồn nếu trích đăng.

Vũ Đức Nghiêm gọi “yêu dấu” cho người tình một thuở và cả người tình muôn thuở

“Nếu thuở ấy, gọi người yêu dấu, một đóa lan xứ sương mù Đà Lạt thì 40 năm sau, nhạc sĩ dâng một đóa hồng cho người bạn đời yêu dấu ở thung lũng hoa vàng. “Yêu dấu ngày xưa” chỉ còn trong kỷ niệm, “yêu dấu bây giờ” là gắn bó trăm năm. Một đời sống cho âm nhạc, người tình và người vợ, Vũ Đức Nghiêm trung thành với tất cả và gọi yêu dấu cho hết thẩy”.

(trích Hoàng Lan Chi năm 2009)

Cách đây nhiều năm, một trong những người đầu tiên mà Hoàng Lan Chi phỏng vấn vào 2004 là Nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm. Ngày ấy chỉ phát thanh chương trình trên làn sóng của đài phát thanh và tôi chưa phổ biến net vì anh Nghiêm không gõ được bài.

Năm 2011 vừa qua, Hoa Thịnh Đốn tổ chức “Vũ Đức Nghiêm nửa thế kỷ viết âm nhạc” do Cỏ Thơm bảo trợ. Một hình ảnh khiến tôi xúc động là chủ đề thuần tuý âm nhạc nhưng vẫn chào cờ và hát quốc ca Việt Nam Cộng Hòa. Một hình ảnh khác làm tôi xúc động hơn nữa là nhạc phẩm “Cờ Vàng tung bay” của anh Nghiêm được đồng ca trên sân khấu với sự phụ hoạ của cử toạ khán giả ở dưới. Anh Nghiêm được người em dìu lên sân khấu và cùng hát chung. Một “rừng nhỏ” cờ vàng trong thính phòng của tình ca Vũ Đức Nghiêm, không cảm động sao được!

Cờ vàng tung bay trong chiều nhạc Vũ Đức Nghiêm ở DC 2011. Hình Cỏ Thơm magazine.

Anh Nghiêm hơn tôi nhiều tuổi. Đó là lý do anh coi cả tôi và ca sĩ Thanh Lan như em bé. Nói đến hai cô em gái (chắc chắn là …còn rất nhiều em gái khác nhưng tôi tạm khoanh vùng nho nhỏ ở đây vì hôm ấy anh trò chuyện với tôi và có nói đến Thanh Lan) là anh gọi “cô bé”. Đối thoại thì cũng có khi “Bé ơi”. Tôi không biết Thanh Lan nghĩ gì nhưng với cá nhân tôi thì chẳng có gì phiền hà. Nghe anh gọi “cô bé” còn thấy “vui vui” là khác. Được trở về dòng sông tuổi nhỏ thì ai mà chả mơ ước phải không nào.

Đam mê âm nhạc có lẽ từ thuở sơ sinh nên anh kể rằng thuở bé dù chỉ được bố mua cho cây “harmonica” nhưng anh rất say sưa với nó. Không được học nhạc với ai cả nhưng cứ nghe người khác rồi tự mầy mò học qua sách vở. Bản nhạc đầu tay anh viết vào năm mười sáu tuổi cho cô bé cùng làng chứ không cùng xóm. Nàng ở đầu đình và chàng ở cuối thôn. Rung cảm đầu đời ấy còn ghi đậm cho nên dù đã gần 80, Vũ Đức Nghiêm vẫn còn nhớ và anh say sưa hát cho tôi nghe. “Đâu còn ngày xưa, ngoài bến mây mịt mù, chiều vu vi hơi thở lướt bay trong chiều thu, bến mây còn đâu dưới chân mơ hồ, gió mây đưa hồn ta về đâu..”.

Từ nốt nhạc với mây, với chiều thu, với bước chân mơ hồ đã cho thấy tâm hồn Vũ Đức Nghiêm ướt dẫm tình ca từ thuở chào đời. Thế nhưng số phận đẩy đưa cho anh viết một ca khúc hành quân vào năm 1953 sau anh nhập quân ngũ, khoá 1 Nam Định vào 1951. Bài hát này được anh tập luyện cho Đại Đội 4 của mình. Anh kể về kỷ niệm xưa bằng một giọng hào hứng “Ngày đó, khi được hỏi đại đội nào kỷ luật nhất thì 100 thằng lính la lên: Đại đội 4. Đại đội nào chiến đấu hăng hái nhất, Đại đội 4. Đại đội nào thương dân, yêu dân nhất, Đại đội 4. Rồi sau đó cả đại đội cùng hát: “Hôm nay ta là quân, mai đây ta là dân”. Ông đội trưởng của mình nói: “Ông Nghiêm chỉ xui lính làm dân thôi.” Mình nói: “Thưa tiểu đoàn trưởng, hôm nay lính là quân thì cố gắng chiến đấu để ngày mai hòa bình trở về làm dân”

Sau đó khi đổi sang sư đoàn 3, thì anh đã viết “Sư đoàn 3 dã chiến” rồi thừa thắng xông lên vào năm 1958, Vũ Đức Nghiêm viết “Sư đoàn 22 hành khúc”. Đến năm 1967 thì anh viết “Sư đoàn 23 hành khúc”. Xem ra cuộc đời quân ngũ đã tạo hứng khởi cho Vũ Đức Nghiêm viết các ca khúc quân hành và anh vô cùng hãnh diện khi được đứng trên khán đài nghe Ban Nhạc Sư Đoàn trổi ca ca khúc của mình và đồng đội đang diễn binh ở dưới. Lúc đó, Vũ Đức Nghiêm chỉ mới ngoài đôi mươi!

Về tình ca thì những năm của thập niên 60, Vũ Đức Nghiêm viết cũng khá nhiều nhưng có lẽ nhạc phẩm đã đưa anh lên “vinh quang” và gắn liền với tên tuổi mình chính là bài “Gọi người yêu dấu”. “Người yêu dấu” này đã được Vũ Đức Nghiêm bật mí trong cuốn sách nhỏ “Vũ Đức Nghiêm anh tôi” của nhà văn Vũ Trung Hiền. Đó là vào khoảng 1968, một người bạn gửi gấm một cô bạn của anh ta cho Nghiêm. Cô này có bầu vài tháng. Coi như đó là người đẹp đi tị nạn “bầu bì”. Ngày xưa, mỗi khi bị nạn kiểu đó các cô gái thường bị gia đình “tống” cho đi ở thật xa, thật hoang vắng cho đến khi sinh nở xong thì lại trở về để dấu mọi người về cái bầu. Vì thế vào thời đó mỗi khi thấy cô nào “bặt tăm” vô cớ, chúng tôi thường suy đoán “chắc lại trốn đi đẻ” rồi!

Khi ấy Vũ Đức Nghiêm đang được giao nhiệm vụ trông coi một số biệt thự ở Đà Lạt. Cô gái trẻ mắc nạn được anh chăm sóc chu đáo. Ban đầu chỉ là bổn phận giúp bạn, chỉ là cảm thương cảnh ngộ giai nhân phải đi trốn nhưng sự gặp gỡ hàng ngày và “hình dáng mong manh” của người đẹp đã khiến Vũ Đức Nghiêm không cầm lòng được. Khung cảnh thơ mộng xinh đẹp của Đà Lạt hẳn cũng góp phần vào mối tình có lẽ “không giống ai” này! Sau khi cô bé sinh nở mẹ tròn con vuông, cha mẹ cô đem cô về và đôi ngả chia ly từ đó. Mỗi chiều nhìn trời Đà Lạt, nghe rừng thông vi vu, mỗi gốc cây bụi cỏ đều gợi nhớ cho Vũ Đức Nghiêm về “cành lan mong manh”. Trong sự xúc động của nỗi nhớ nhung người tình ấy, Vũ Đức Nghiêm viết “Gọi người yêu dấu”.

Năm 2005, trong đêm nhạc “Vũ Đức Nghiêm nửa thế kỷ viết ca khúc” tổ chức ở Orange County, nhà báo Bùi Bảo Trúc đã bày tỏ “Người ta nói đằng sau sự thành công của người đàn ông là bóng dáng một người phụ nữ. Còn ở đây chúng tôi xin sửa lại chút xíu, đằng sau mỗi ca khúc thành công là …sự bao dung của người phụ nữ. Thưa chị Vũ Đức Nghiêm, chúng tôi xin cảm ơn sự bao dung của chị vì nếu không có sự bao dung độ lượng ấy thì ca khúc này đã không được chào đời và chúng tôi đã thiệt thòi biết bao vì không được nghe, được hát một nhạc phẩm dễ thương như thế”. Cả hội trường vỗ tay! Tôi cũng xin được vỗ theo. Vâng, nhạc phẩm thật dễ thương với giai điệu nhẹ nhàng, lướt thướt và nói như Bùi Bảo Trúc thì thuở ấy mọi người thích mê tơi vì “Thuở ấy, đa số sinh viên học sinh nghe Gọi người yêu dấu là thấy thích quá, sướng quá. Không gì thích bằng khi được gọi người yêu của mình nhưng gọi xong rồi dấu biệt như Vũ Đức Nghiêm thì ..”.

Bùi Bảo Trúc “ Xin cảm ơn chị Nghiêm. Nhờ sự độ lượng của chị mà….”

Tôi thì yêu lời nhạc “thương em mong manh như một cành lan”. Thương người tình mong manh như cành lan, quả là một ý tưởng hay và dễ thương. Vũ Đức Nghiêm bật cười khi nghe tôi hỏi “Thế cành lan mong manh ấy bây giờ ra sao?”Anh trả lời “Lan Chi ơi, cô ấy viết cho anh thế này, ngày xưa anh thương em mong manh như một cành lan còn bây giờ em mong manh như một củ khoai thì anh có thương em không”! Tôi dí hỏi tiếp, Vũ Đức Nghiêm cười lớn “Ai mà dám thương em mong manh như một củ khoai!” rồi anh tiếp “Đùa thôi Lan Chi ạ. Chuyện ấy đã xa mờ. Phải nói bà xã anh là người rất độ lượng. Anh bay bướm nhưng chị vẫn chung thuỷ cùng anh. Bao năm tù tội, chị ở nhà nuôi con thay anh và vẫn chờ anh. Nói như cố nhạc sĩ Hiếu Anh, trong cơn lốc cuồng bạo của thời cuộc, bao giềng mối gia đình đã bị Việt cộng cố tình phá huỷ thì khi người lính trở về, không gì quý báu bằng hình ảnh người vợ tựa cửa chờ mong.”

Tôi hoàn toàn đồng ý điều đó. Những người vợ lính của quân đội chúng ta vẫn chờ chồng là những tấm gương vĩ đại nhất tượng trưng cho sự chung thuỷ và lòng bao dung của người phụ nữ Việt Nam. Vũ Đức Nghiêm cũng như nhiều “người lính viết nhạc” khác, những nốt yêu thương đã vang lên thánh thót trong chuỗi ngày còn lại để bản tình ca cuối cùng là “Đoá hồng cho người yêu dấu”. (Nhạc phẩm Vũ Đức Nghiêm viết cho vợ)­­.

Năm 2009, khi thực hiện một chương trình âm nhạc cho Vũ Đức Nghiêm, tôi đã viết như sau “Nếu thuở ấy, gọi người yêu dấu, một đóa lan xứ sương mù Đà Lạt thì 40 năm sau, nhạc sĩ dâng một đóa hồng cho người bạn đời yêu dấu ở thung lũng hoa vàng. ‘Yêu dấu ngày xưa’ chỉ còn trong kỷ niệm, ‘yêu dấu bây giờ’ gắn bó trăm năm. Một đời sống cho âm nhạc, người tình và người vợ, Vũ Đức Nghiêm trung thành với tất cả và gọi yêu dấu cho hết thẩy”. Vâng, Vũ Đức Nghiêm đã gọi “yêu dấu” cho hết thẩy nhưng đoá hồng tượng trưng cho tình yêu thì anh gửi tặng người vợ hiền.

Năm 2011, tại “Chiều nhạc Vũ Đức Nghiêm” ở Hoa Thịnh Đốn, anh đã âu yếm trao tặng lại bó hoa cho chị. Nhìn hình ảnh hai anh chị bên nhau, anh đã ngoài 80, chị trên 70, dìu nhau lên sân khấu thật cảm động.

Vũ Đức Nghiêm “tạ tình em”. Giọt nước mắt tri ân và đoá hồng cho người yêu dấu

(hình Cỏ Thơm magazine-Phan Anh Dũng-2011)

Người ca sĩ mà Vũ Đức Nghiêm bảo rằng anh vô cùng tri ân là “bé Thanh Lan”. Có gì đâu, như là một định mệnh dun dủi cho Thanh Lan vào năm 1969 khi cô hỏi Vũ Đức Nghiêm sáng tác mới và Nghiêm gửi “Gọi người yêu dấu” cho cô. Giọng hát nhẹ nhàng, học trò lúc ấy của Thanh Lan đang được giới học sinh sinh viên mến mộ. Mến mộ vì dáng dấp thanh mảnh của Thanh Lan, vì đôi mắt biết nói, vì cử chỉ duyên dáng và cả vì Thanh Lan đang là sinh viên Văn Khoa. “Gọi người yêu dấu” nhanh chóng chiếm được cảm tình của người thưởng ngoạn chứ không phải chỉ giới học trò. Ai trong rất nhiều ca sĩ của các thập niên 60 và cả 70 mà chưa từng một lần “Gọi người yêu dấu xa vời, mà lòng se sắt bồi hồi..”?

Vũ Đức Nghiêm tặng hoa cho Thanh Lan ( Đêm nhạc Vũ Đức Nghiêm Orange County 2005)

*****************

Trong thời gian tù tội Vũ Đức Nghiêm vẫn sáng tác nhạc. Tôi tò mò hỏi anh sáng tác thế nào, Vũ Đức Nghiêm kể “Cứ một câu mình hát đi hát lại 10 lần cho thuộc rồi mình viết thêm nốt nhạc. Hát 10 lần chưa thuộc thì hát 20, 30, 40…100 lần . Đến lúc nó vào memory mới thôi.”. Thế nhưng những nhạc phẩm trong tù đó lại là những cái “vinh danh Thiên Chúa”. Có lẽ sự tan rã bất ngờ của quân đội, sự bức tử một chế độ và sự tù tội vô lý vô nghĩa đã làm Vũ Đức Nghiêm cảm thấy gần gũi với Thiên Chúa chăng.

Dù vậy khi định cư ở Thung Lũng Hoa Vàng thì Vũ Đức Nghiêm cũng sáng tác trở lại một số tình ca. Một trong những bài tình ca sau này của Nghiêm mà tôi thích là “Mùa xuân Thung lũng hoa vàng”. Giai điệu vui nhẹ nhàng, có lẽ “nhẹ nhàng” là “trade mark” của Vũ Đức Nghiêm thì phải vì tôi chả bao giờ quên được những lần trò chuyện qua điện thọai với anh, lúc nào cũng rất nhẹ nhàng. Lời nhạc của “Mùa xuân Thung lũng hoa vàng” không cao sang, bóng bẩy nhưng cũng không quá giản dị hay vô nghĩa như vài sáng tác mới sau này. Tuy thế một nhạc phẩm tình khác của Vũ Đức Nghiêm có chút gì đó “cao sang” chính là “Dâng Tình” mà Bích Liên hát rất tuyệt.

Nếu như không đổi đời thì hẳn kho tàng âm nhạc Việt Nam sẽ phong phú hơn với những tình ca lãng mạn của Vũ Đức Nghiêm cho những năm sau 75 vì như nhà thơ Cao Tiêu (Đại Tá Hoàng Ngọc Tiêu, Cục Trưởng Cục Tâm Lý Chiến- trong Đêm nhạc Vũ Đức Nghiêm ở Orange County 2005) kể “Thiếu uý Vũ Đức Nghiêm, Khoá 1 Nam Định xin trình diện Đại đội Trưởng Hoàng Ngọc Tiêu; nhưng ngó lên thì chả thấy ba lô súng ống đâu mà chỉ là cây đàn! Nhưng ngay tối đó Hoàng Ngọc Tiêu và Vũ Đức Nghiêm đã đấu trí với Việt Cộng bằng chính khả năng ngôn ngữ của mình thay cho nòng súng”. Vâng, người lính viết nhạc ấy chắc chắn sẽ còn cống hiến nhiều tình ca hơn cho âm nhạc quê hương nếu như không “Tháng Ba Gãy Súng”!

Nhà thơ Cao Tiêu (Cục Trưởng Cục Tâm Lý Chiến)2005 kể về Vũ Đức Nghiêm.

Nhìn lại, ngôn ngữ nhạc đã được Vũ Đức Nghiêm dâng tặng cho mọi người mà anh yêu dấu. Từ người tình một thuở đến người tình trăm năm và cả bằng hữu chung quanh.

Xuân Nhâm Thìn, Hoàng Lan Chi gửi đến anh bài viết này như một đoá hồng của sớm mùa xuân cho “Gọi người yêu dấu”.

Hoàng Lan Chi

Chương trình âm nhạc “ Vũ Đức Nghiêm với Đóa Hồng cho người yêu dấu do Hoàng Lan Chi thực hiện năm 2009. Xin click vào đây để nghe, gồm:

1-Các phát biểu của Bùi Bảo Trúc, Vũ Đức Nghiêm, nhà thơ Cao Tiêu, nhạc sĩ Thanh Trang, Thanh Lan, Lê Hữu.

2-Và các giọng hát: Tuấn Ngọc, Nguyễn Hoàng Hương, Bích Liên, Vũ Trung Hiền, Thanh Lan, Thanh Trang, Phạm Anh Dũng..

http://thuvientoancau.org/HoangLanChi/NhacChuDe/VuDucNghiemMoiDoiGNYD.mp3

Posted in Tạp Ghi | Comments Off