Thư Ngỏ

 Hoàng Lan Chi trân trọng chào quý thân hữu ghé thăm.

Xin xem Menu chính ở banner của web site với các mục Văn Học Nghệ Thuật,  Âm nhạc và Truyền Hình , Thân Hữu..Click vào mỗi mục, sẽ có các mục phụ.

Tiểu sử: click vào  đây: Tiểu Sử

Hình Ảnh từ 1954 đến nay: click vào đây:   Giòng Thời Gian Từ 1954

Click vào mỗi mục dưới đây, ở bên phải, để xem nội dung của mục đó và chọn bài để xem:

Ngoài ra còn có: Các bài mới, Các bài được đọc nhiều nhất, các youtube (HLC phỏng vấn).

Liên lạc:  hoanglanchi@gmail.com

Posted in LanChiYesterday | Comments Off on Thư Ngỏ

Hướng Dẫn Tạo Blog với WordPress

Làm Blog Với WordPress

Lời mở đầu:

Tôi là người dốt computer vì đã lớn tuổi, không có điều kiện để học “tử tế” từ đầu, nghĩa là “mất căn bản”. Những gì tôi biết là tôi tự tìm tòi, quá lắm thì hỏi “đệ tử”.

Làm 1 blog với wordpres cũng vậy. Tôi đọc tiếng Việt ở cộng đồng WordPress Việt Nam, muốn đâu cái điền ( điên cái đầu) vì bọn trẻ viết cho người khá giỏi computer chứ không phải cho người ngu như tôi.

Continue reading

Posted in Hướng Dẫn Làm Blog | Comments Off on Hướng Dẫn Tạo Blog với WordPress

Chuyện BPSOS: Trong Rủi Có May- Y phục xứng kỳ đức -Nov 9 , 2019

Trích LanChiYesterday-Những vụn vặt đời sống quanh tôi

Chuyện BPSOS: Trong Rủi Có May

Trong Rủi Có May

Khoảng 2015, bà Holly Ngô, một thiện nguyện viên của BPSOS bắt đầu “tấn công” Nguyễn Đình Thắng và BPSOS. Mọi người trong BPSOS và nhóm Tinh Thần Hào Kiệt đều biết “nguyên nhân thầm kín”. Người ngoài chưa biết. Sau một năm (với sự tiếp tay của KA, du dãng Đà Lạt mà nhiều người nghi ngờ bà Holly phải chi tiền vì trong quá khứ, nha sĩ ĐT Hưng ở TX cũng chi tiền cho KA để KA viết bài binh vực) thì Ts Nguyễn Đình Thắng bắt buộc phải viết bài vì các thành viên của ACF yêu cầu. Sau bài đó thì bà Holly Ngô kiện ô Thắng rồi ô Thắng cũng kiện ngược lại bà Holly. Ngày đó, tôi viết một bài với cái tựa lấy từ một phim có chiếu ở Sài Gòn trước 1975 “Tình Thù Rực Nắng”.

Kết quả vụ kiện kép vào Tháng 10/2019 vừa qua cho thấy bà Holly đã đích thân kiện BPSOS lên Virginia (tiểu bang có headquarter của BPSOS) về tội danh “trốn thuế”. Chính quyền đã trả lời và bà Holly ếm nhẹm. Vì vụ kiện này, bà Holly bắt buộc phải “show” kết quả đó.

Tôi nói đó trong rủi có may. May vì bà Holly đã vô tình giúp cho BPSOS! Những tên đàn ông, tôi không biết gọi là gì vì họ là người quốc gia, già, cựu quân nhân, mà lại đi ganh tị, đố kị với một “người trẻ đáng tuổi con, hoặc cháu, hoặc em út trong nhà”, như Nguyễn Đình Thắng.

Họ chụp mũ ô Thắng là tốt nghiệp Cử Nhân Mác Lê, là tiến sĩ dỏm, là xin “fund” rồi chia nhau xài (!)…Họ nói nghe “ngu” vô cùng kể. Lý do: muốn biết văn bằng thì tìm xem trường và năm tốt nghiệp rồi search net sẽ ra. Muốn biết các “funder” cấp khoản ra sao thì gú gồ mà xem. Có gì khó đâu mà cứ “một thằng Mây” nói bậy thì “thằng Núi, thằng Biển, thằng Hồ” nói hùa theo không biết ngượng miệng và không hề sợ khi chết đi sẽ sa tầng địa ngục thứ 6!

Tôi nói trong rủi có may vì nhân cơ hội này, nhóm Tinh Thần Hào Kiệt xuất đầu lộ diện công khai. Bức thư ngắn được gửi ra nói rõ Who What Where When How về nhóm. Thế đấy, những người “thế hệ bản lề” đã lẳng lặng đóng góp và làm việc. Phải chi nhóm “các thằng Mây, Núi, Biển, Hồ..” thay vì ngồi gõ bậy mà sắn tay áo vào giúp thế hệ này thì có phải cuộc đời “những Thằng này” có giá trị và đẹp hơn không?

Buồn cười, một người cũng đang hoạt động cộng đồng, từng là chủ tịch Cộng đồng XYZ, cũng thế hệ 1,5 viết “ Xin nghiêng mình chào khâm phục các vị trong nhóm TTHK đã không hổ danh xưng.”

Tôi trả lời “Em gia nhập nhé?”

Cậu ấy reply “ E rằng em không đủ tư cách để sánh vai cùng quý anh chị

Tôi: không đủ điểm nào?

Cậu ấy : “ Em rất nóng tính, không khiêm cung như mấy anh … người nào ló mòi Việt cộng hay Việt gian là em không nhịn được … chắc tại giống bà chị không cùng Cha khác Mẹ tên là Hoàng Lan Chi …

Tôi bật cười và mắng: “Đồ cà chớn”.

Thế đấy, tình giao hảo như Hoàng Lan Chi và một số Chủ Tịch cộng đồng trẻ hay người hoạt động cộng đồng trẻ, “ thân tình” như thế. Các cậu ấy thản nhiên chọc ghẹo “bà chị Hai chằng tinh” để rồi bà chị mắng theo kiểu chị em trong nhà rất vui.

Media Vô Duyên

Ngụy Vũ là một “media vô duyên”. Tổng hợp từ ý kiến vài người vì họ bực mình quá và họ yêu cầu tôi viết. Vô Duyên vì:

Một: trước kia NV thân thiết nhóm VietWeekly nên bây giờ cay cú với cộng đồng, các chủ tịch Tổ Chức Cộng Đồng, hoặc các ông chủ tịch các tổ chức đấu tranh trong cộng đồng.

Hai: gào lên chửi các tổ chức trong cộng đồng rồi bây giờ lại bảo “sao các ông không hoạt động như VT. VT liên kết với Dân Chủ. Các ông phải tổ chức để liên kết Cộng Hòa”. Các ông làm không bằng người ta ( ám chỉ VT). Các ông có cái đếch gì…( mạ lị các tổ chức đấu tranh nhiều lần)

Nói nghe “ngốc”.

VT là đảng phái, nhiều tiền vì ngày xửa ngày xưa thu gom tiền của dân chúng yêu nước, rồi tiền đẻ ra tiền bằng (kinh doanh phở, nhà đất và có thể, có thể nghen, rửa tiền cho vc..) và có XYZ đằng sau nên nó phải tổ chức có bài bản là phải đạo. Nhân viên của nó làm việc full time có lương.

Còn Tổ Chức Cộng Đồng là tổ chức của cộng đồng chỉ có hai năm một nhiệm kỳ và ăn cơm nhà vác ngà voi. Họ duy trì các ngày 30/4, tết, 19/6, chống văn hóa vận của cs… là quá lắm rồi.

Do đó bây giờ muốn tổ chức liên kết với Cộng Hòa nói chung, TT Trump nói riêng thì phải có một tổ chức khác cho mỗi thành phố lớn. Tổ chức như thế nào, tôi sẽ viết bài riêng sau.

Ba: mặt thì rỗ, người thì lùn, mắt thì một mí, mà cứ cho con bé 6t ca tụng “ đẹp trai nhứt qua mọi thời đại”!

Bốn: trong 2 giờ phát thanh thì chửi rủa hết một giờ, nghe bắt mệt.

Năm: nói cái gì cũng “lái”, cũng “quy” về chuyện phòng the. Cái này y khoa chẩn đoán là “bịnh ẩn ức sinh lý”. Những nam thính giả sồn sồn có học đã bỏ không gọi cho NV từ lâu. Những nữ thính giả nề nếp, gia giáo cũng bỏ không gọi vì “gớm” cái ngôn ngữ dung tục của NV.

Sáu: các bà mua mỹ phẩm thì đồng hóa là “người của NV” nên tuyên bố “King có hơn 600 bà”. Cũng là dạng “thần kinh”, dạng “ẩn ức sinh lý”. Nhiều bà chỉ thích “Ông lái đò” ngày xưa vì có vẻ khiêm nhường và khi NV tự cho là “King”, các bà thấy ..”th…” quá bèn bỏ.

Bảy: đã hơn một năm rồi, thính giả của NV đa số là bà già, có vẻ kiến thức thiếu vì không đọc nhiều nên hít hà khen NV là cái gì cũng biết. Đề tài của NV như Năm Cam hay Công Nương Diana …, những người đọc báo nhiều hay tham gia net nhiều ĐỀU BIẾT TỎNG TỪ KHUYA. Còn các cụ bà, “người yêu lão niên” của NV thì có vẻ toàn là những bà kiến thức nhỏ tí teo nên mới không biết.

Tám: “lancer” con nhỏ cháu BK rất trơ trẽn. Lúc nào cũng repeat “chà, câu hỏi này hay nghe”.

Chín: thô lỗ, thiếu giáo dục. Thính giả góp ý thì gào lên chửi, gào lên át giọng rồi block. Riết rồi người tử tế không ai thèm góp ý với hắn nữa.

Hoàng Lan Chi thì nói vầy: thôi, mặc kệ cái tục tĩu, cái vô giáo dục, cái thô lỗ, cái cay cú của hắn đi vì hắn đã yêu quý TT Trump, hắn tận tụy fix các fake news về TT!

Y Phục Xứng Kỳ Đức

Các thầy cô, cha mẹ ngày xưa dạy chúng ta như thế. Tôi còn nhớ các bài học đó như sau. Nếu thiếu, xin các bạn bổ túc nhé:

· Câu đó có nghĩa y phục của chúng ta phải phù hợp với tuổi tác, địa vị trong xã hội và hoàn cảnh.

· Có nghĩa bà già 70 không nên bận đồ của bé 17.

· Có nghĩa bà già 70 hay em bé 17, không nên dự các buổi lễ tử tế của trường học, của nhà thờ, chùa chiền…, bằng y phục hở hang dành cho dạ tiệc.

· Có nghĩa bà già 70, hay em bé 17 chỉ là công nhân quèn thì không nên lộng lẫy cứ như cựu Tổng Giám Đốc hay đương kim giám đốc .

· Có nghĩa bà già 70 hay em bé 17 đừng đi dự đám tang bằng y phục dạ tiệc.

Ý TỨ

Các cụ xưa cũng dạy chúng ta nên có ý tứ. Kể một ít. Các bạn bổ sung nhé:

· Có nghĩa khi thấy hình chụp tập thể, vd Hội Gia Định tổ chức lễ Tả Quân Lê Văn Duyệt, thì nên chọn hình mà TẤT CẢ TRONG BUỔI LỄ đều đẹp để gửi net. Đừng chọn một hình trong đó 9 người mặc áo dài mà lại lọt sổ một ông già bận đồ “short” thể thao! Người ngoài không chỉ cười cá nhân ông đó mà cười cả cái Hội Gia Định và cười cả cái người post hình.

· Khi đên nhà ai, lúc về phải cài cổng người ta cho đàng hoàng. Không cài kín, cổng mở và chó con của người ta chạy ra đường bị xe cán hay bị mất thì nghĩ sao?

· Khi có ai đó gọi điện thọai tới, đừng bao giờ mở miệng bằng câu này “có gì không”? Nói gì mà vô duyên như người không được dạy vậy? Nói như đuổi khách vậy! Phải tươi cười “Ô, bạn hả? Có khỏe không? Các cháu bé thế nào” chứ! (cười)

Hoàng Lan Chi

11/2019

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Chuyện BPSOS: Trong Rủi Có May- Y phục xứng kỳ đức -Nov 9 , 2019

Khi người của “Tinh Thần Hào Kiệt” có tinh thần “hào phóng” Nov 8, 2019

Hoàng Lan Chi

Khi người của “Tinh Thần Hào Kiệt” có tinh thần “hào phóng”

Ts Phan Quang Trọng là một trong hai thành viên của Nhóm Tinh Thần Hào Kiệt mà tôi quen cách đây vài năm. Vì sao quen, cũng không nhớ. Dường như đầu tiên quen là vì có chuyện dính líu cộng đồng. Lúc đó, Trọng là chủ tịch Tổ Chức Cộng Đồng San Antonio. “Biết” Trọng rồi thì mới “biết thêm” là Trọng ở trong nhóm Tinh Thần Hào Kiệt, ACF, do Ts Nguyễn Đình Thắng khởi xướng. Rồi Trọng giới thiệu Dan Tran. Tuy quen Trọng trước nhưng gặp bên ngoài thì chỉ mới có Dan vì ngày đó Dan hay về Nam CA. Trọng và Dan là hai cậu em trong nhóm ACF mà tôi quý mến.

Trong thuộc thế hệ 1,5. Rời VN ở độ tuổi hơn mười nên Việt Ngữ giỏi. Phần khác, Trọng là người thích Văn Học Nghệ Thuật nên Việt ngữ càng giỏi hơn. Vào khoảng 2015, tôi viết bài thơ tặng “tiểu muội không phải Gia Long” là KHG Dương Nguyệt Ánh. Trọng xin sửa một chữ. Cô Dương Nguyệt Ánh cũng đồng ý với Trọng.

Trích bài viết cũ có tựa Hai Người Thế hệ 1,5 tôi yêu:

Tuy vậy, nhờ bực mình mà tôi viết được bài thơ nho nhỏ cho cô Dương Nguyệt Ánh. Bài nháp đầu tiên chưa có tựa. Chủ tịch San Antonio, một người coi là trẻ vì là thế hệ một rưỡi, Phan Quang Trọng, xin sửa chữ Ơi thành Ai. Cô Dương Nguyệt Ánh thì trả lời là cô “nghèo mà ham”, cứ nghĩ mình là người trong bài thơ. Từ đó gợi hứng cho tôi viết thêm đoạn cuối cho bài thơ hoàn chỉnh với tựa Cô Gái Việt vì mô tả đủ Nam Trung Bắc tặng cho Ánh. Hai người cùng thích bài thơ, hôm nay đều gửi cho tôi hình ảnh của họ. Phan Quang Trọng mời tôi xem youtube Trọng phỏng vấn DB Hubert Võ, Texas. Xem xong, tôi gọi điện thọai trêu Trọng một tí và vẫn khen “Em tôi trông rất sáng sủa thông minh.Tiến sĩ có khác!”. Trọng kêu trời “Nghe tiến sĩ nặng nề quá chị hai ơi” (cười). Tôi nói “Ngày trước các ông chủ tịch tổ chức cộng đồng thường gia huyền. Bây giờ có tiến sĩ Mỹ, lại tương đối trẻ thì chị hai phải “la làng” cho mọi người biết chứ. Rằng thế hệ một rưỡi đang tiếp nối thế hệ chú cha. Cấm còm leng”.

Xem đầy đủ ở đây: Hai Người Thế Hệ Một Rưỡi Tôi Yêu

Người Con Gái Của Ba Miền

Một lần vô tình xem được youtube Trọng phỏng vấn Richard Botkin, sản xuất phim Ride The Thunder ( nói về cuộc chiến VN, ca tụng người lính VNNCH). Thấy hay quá, tôi khen. Khi trả lời tôi, Trọng viết tiếng Anh và “add” cả Richard Botkin vào! Mail qua lại và tôi không bỏ lỡ cơ hội, tôi xin phỏng vấn Botkin. Tất nhiên đã có rất nhiều người phỏng vấn Botkin nhưng tôi vẫn “chủ quan” cho rằng bài phỏng vấn của tôi là đầy đủ và rõ ràng nhất. Đặc biệt tôi gợi ý cho Richard nói được những điều vô cùng tuyệt diệu!

VD câu này không tuyệt hay sao “ Điều quan trọng nhất mà tôi hiểu được là cuộc chiến VN không cần phải chấm dứt theo cái kiểu đó. Tôi được biết rằng người Miền Nam VN đã cố gắng hết sức để giữ lại VN khỏi tay cộng sản cho đến năm 1973, họ đã bị chính phủ Mỹ bỏ rơi và cắt viện trợ cho VN vào 1973, 1974, và 1975. Điều này gần như bảo đảm rằng cuộc chiến sẽ bị thất bại. Đặc biệt trong khoảng thời gian này, phong trào cộng sản ở Liên Xô và Tàu đang tiến triển rất mạnh. Thêm vào đó, chương trình có tên Flbirgh-Aiken Amendment vào mùa hè năm 1973 đã không cho phép Tổng Thống Nixon giữ lời hứa với Tổng Thống Thiệu đi theo hiệp định Paris. Những người MNVN yêu chuộng từ đó là nạn nhân của American Watergate. “

Và “ Những phim như “Apocalypse Now,” “Deer Hunter,” “Platoon,” “Full Metal Jacket,” “Rambo,” luôn tạo ra những hình ảnh người lính Mỹ cũng như lính VN rất tồi tệ. Nếu chúng ta không làm gì cả thì những hình ảnh sai lạc này về cộng sản và những người chống lại Mỹ sẽ trở thành “lịch sử” cho thế hệ sau.

Xem đầy đủ ở đây: Phỏng vấn Richard Botkin, tác giả “Ride The Thunder”

Còn Trọng phỏng vấn Richard Botkin thì ở đây: TS Phan Quang Trọng phỏng vấn ô Richard Botkin, nhà sản xuất phim Ride The Thunder

Sau đó thì tôi phỏng vấn Trọng ở cương vị Chủ Tịch Tổ Chức Cộng Đồng San Antonio. Tôi hỏi và Trọng tâm tình về Thế hệ Một, thế hệ Bản Lề và thế hệ Hai, phải làm gì để kết nối thế hệ Một và Hai với nhau… Xem ở đây: Tâm Tình với Ts Phan Quang Trọng, CĐ San Antonio 10/2015

Trọng thỉnh thoảng gửi bài về Văn Học Nghệ Thuật và blog Hoàng Lan Chi lưu trữ hai bài này:

TS Phan Quang Trọng-Freedom Flyers: Chuyến Bay Solo Cuối của Người Tù

Xuân Vũ: Đường Đi Không Đến” by Phan Quang Trọng

Tháng 7, 2015, bà Holly Ngô “tấn công” Ts Nguyễn Đình Thắng, thuyền trưởng của con tàu “ACF, Tinh Thần Hào Kiệt

Tôi thấy buồn. Buồn vì Holly Ngô cũng là dân Gia Long như tôi. Buồn vì Holly Ngô đã từng đến làm thiện nguyện viên rất tích cực. Trọng, Dan cũng đều buồn vì việc này. Tôi, một mặt viết bài “giải độc” mỗi khi Holly “phun độc” và một mặt tôi viết bài này “Hào Kiệt” Với Con Đường Việt Nam. Trong bài trên, tôi giới thiệu về nhóm Tinh Thần Hào Kiệt.

2004, tôi được Ts Nguyễn Đình Thắng mời vào BPSOS phụ trách về media bao gồm chủ bút Nguyệt san Mạch Sống và Truyền Thanh Mạch Sống. Rồi kinh tế Mỹ down vì bong bóng nhà đất, tôi bị thất nghiệp.

Gần 10 năm sau, dù không là nhân viên BPSOS, dù không là thành viên của ACF nhưng yêu mến Trọng, Dan và cũng mong muốn ACF làm được việc hữu ích nên tôi đã luôn bảo vệ mỗi khi BPSOS bị ai đó tấn công. Trong đã trêu tôi “Em mà là anh Thắng, em sẽ vinh danh chị Hai! Vì BPSOS mà chị Hai bị bọn xấu vấy bẩn, bôi nhọ

Ô, lan man quá và cái chính vẫn chưa nói!

Cái chính đây: người có tinh thần hào kiệt, Phan Quang Trọng, hôm nay lại có tính “hào phóng” nữa cơ. Dường như tiêu chuẩn của Nhóm Hào Kiệt không có “hào phóng” thì phải (cười).

Chuyện thế này: Trọng, nhận được quà Giáng Sinh từ bạn. Trọng khoe ở Facebook:

Received the early Christmas gift from a special friend. It is the White House Historical Association’s Christmas Ornament 2019. The ornament design for this year is a miniature model of the VCH-34 presidential helicopter which carried President Eisenhower. Every ornament has a serial number you can register and later sell on Christy for like a million dollar! I am willing to part with it for $1000

“Chị Hai” Hoàng Lan Chi là cụ già nhưng tính lại rất trẻ con ở chỗ ưa thích những gì đẹp đẽ, xinh xinh. Lại là mô hình phi cơ chở TT Eisnehower nữa chứ. Hoàng Lan Chi ghi comment “ Ôi trời, nói bạn em gửi tặng chị Hai một cái đi”. Trọng trả lời “Để em tặng chị Hai ”.

Đấy. Em tôi hào phóng thế đấy.

Cái nho nhỏ xinh xinh đó là chiếc máy bay này:

Tôi vừa nhận được quà Trọng. Ngoài máy bay, em còn gửi cho chị Hai, khăn quàng để làm dáng vào Giáng Sinh và chocolat để bỏm bẻm thay vì nhai trầu:

Đấy, có phải người có Tinh Thần Hào Kiệt đã rất hào phóng không?

Rừng gió Brisbane 2019

Hoàng Lan Chi

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Khi người của “Tinh Thần Hào Kiệt” có tinh thần “hào phóng” Nov 8, 2019

SN Gia Long Brisbane 2019- Khi Gia Long cởi áo cho nhau- Nov 7, 2019

Sinh Nhật Gia Long Brisbane

Khi Gia Long cởi áo cho nhau

Chủ nhật ngày 3 tháng 11, 2019, Gia Long Brisbane tổ chức sinh nhật. Ở đây không đông, chỉ khoảng gần 20 cựu nữ sinh.

GL Trần Thị Quí đi dự Gia Long Thế Giới ở Mỹ và GL Láng Phạm ( trong Ban Du Lịch) tặng áo thun tím nên Quí đem về nhưng không đủ. Vì thế khi chụp hình còn 3 người không có áo thun tím. ( Trinh, Hạnh, Bích Đặng)

Khi cắt bánh, Quí bảo Kim Anh cởi áo cho Lệ Trinh mượn vì hai ( cựu và đương kim hội trưởng) cùng cắt bánh với đồng phục thì đẹp hơn. Mọi người hối nên Kim Anh cũng không kip lấy cái áo khoác ( mặc cùng với robe dài. Nhưng khi Quí cho áo tím thì KA cởi áo khoác, mặc áo tím) để mặc. Thế là cái hình cắt bánh, một mình Kim Anh “sexy”!! Cái này gọi là

Yêu nhau cởi áo ới à cho nhau.

Về nhà con có hỏi.

Rằng a ối a đi party

Tình tình tình áo dơ !

Tình tình tình áo dơ!

Con gái hỏi mẹ Gia Long, mẹ nói dối rằng áo dơ. Thật ra, áo mẹ đã cởi cho sư tỷ Gia Long bận mất zồi!

Trên: Thanh-Quí-Hồng-Hạnh

Dưới: Kim Anh-Nguyệt

Kim Anh thứ 6 từ trái qua khi chưa cởi áo cho Trinh ( áo trắng thứ ba từ phải qua)

Một hai ba, chu mỏ nghe bà con!

Hoàng Lan Chi

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on SN Gia Long Brisbane 2019- Khi Gia Long cởi áo cho nhau- Nov 7, 2019

Toàn Không-Giúp người vừa mới qua đời-Oct 30, 2019

GIÚP NGƯỜI VỪA MỚI QUA ĐỜI
Toàn Không

(Tạp A Hàm quyển 2 Kinh 638 trang 606, 607; Vấn Đề Sinh Tử)

Hoàng Lan Chi viết: quý bạn không theo đạo Phật thì bỏ qua dùm.

Theo một số sách viết không chủ trương có khoảng thời gian từ khi chết đến lúc tái sinh, nghĩa là sau khi chết tái sinh liền vào một trong sáu cõi; nhưng theo Kinh sách Tây Tạng lại viết: “Sau khi chết, có trạng thái của “Thân Trung Ấm”, tức là có người sau khi chết tái sinh liền, có người tái sinh sau 1, 2, 3, 4 . . . ngày cho đến chậm nhất là 49 ngày”, như vậy có trái nhau không? Chúng ta thấy đức Phật đã đề cập nhiều đến những người có ác nghiệp nặng đọa Địa ngục nhanh như phóng thanh kiếm xuống nước, những người làm thiện, có tu sinh lên Trời nhanh như tên bắn, dúng là liền sau khi lâm chung tái sinh ngay. Nhưng chúng ta không thấy đức Phật đề cập đến trường hợp của người bình thường, vì vấn đề này vô ích, mất thời giờ nên đã không được đức Phật đề cập tới, như vậy, việc này chỉ để giải thích thêm chi tiết cho việc tái sinh, không có gì gọi là trái ngược cả. Ngoài ra, tìm kiếm trong Kinh điển, chúng tôi thấy trong Tạp A Hàm, quyển 2, Kinh số 640, trang 606 dòng thứ 15, trang 607 dòng thứ 10, đức Phật có nói tới chữ “Thân Trung Ấm”. Do đó, chúng tôi viết bài “Giúp người vừa mới qua đời” để cống hiến người đọc thêm lợi lạc.

Theo quyển “Vấn Đề Sinh Tử”, dịch từ cuốn “Thân Trung Ấm” (Bardo Thodol) do Tổ Liên-Hoa Tây-Tạng (Padma Sambhava) dùng Thần thông nhìn nhiều người từ lúc vừa mới chết tới hết 49 ngày mà viết ra vào thế kỷ thứ 8 Dương lịch; sau được Ngài Lạt-Ma Rigzin Karma Lingpa tìm thấy và truyền tới ngày nay. Sau đây là những điểm căn bản cần thiết để giúp cho người quá cố.

Người chết trải qua 3 giai đoạn: lúc lâm chung, lúc tiếp dẫn, và lúc tái sinh.

I). Giai đoạn 1: Lâm chung. Ba ngày đầu

1). Đối với những người đặc biệt.

Đối với những người đã tạo nghiệp đặc biệt, đều chuyển ngay sau khi qua đời, có 2 loại người:

1- Người Tu hành: Trường hợp các vị Thiền-Sư đạt đạo, các vị tu Tịnh Độ, v.v…biết trước ngày giờ lâm chung. Các vị này nhập vào đại định hòa hợp cùng Pháp thân Phật thoát khỏi vòng sinh tử, hoặc được Phật A Di Đà đến tiếp dẫn.

2- Người phạm tội Ngũ nghịch, đại ác: Những người này đọa sinh ngay tức khắc xuống Địa-ngục sau khi chết.

2). Đối với những người bình thường.

Giai đoạn lâm chung kéo dài từ lúc tim ngừng đập cho đến hết 3 ngày. Sau khi chết, thần thức thấy :

1- Thấy thân thể nặng nề, lạnh lẽo: Vì do đất, nước, gió, lửa bắt đầu tan rã (Thân thể phân hóa).

2- Thấy ánh sáng chói lòa.

Ánh sáng này là Pháp Thân Phật, hiện ra trong chớp mắt hoặc lâu tới một giờ tùy theo phúc duyên của người chết. Nếu Thần thức tỉnh táo nhận ra Pháp Thân Phật, Thần thức sẽ nhập ánh sáng chói lòa và thoát vòng sinh tử. Nhưng đối với người không tu, không dễ nhìn ra Pháp Thân Phật, hoặc có thấy được cũng vì vô minh mà sinh tâm sợ hãi, né tránh. Nếu cơ hội qua mất, tiếp theo là:

3- Thấy tối tăm.

Khi ánh sáng chói lòa biến mất, thì mù mịt tối đen, Thần thức (hay Hương linh) của người chết lúc này như trong đêm tối u mê; sau đó Thần thức tỉnh lại, thấy thân nhân tụ tập nói chuyện, buồn rầu, khóc than v.v…, lúc này Thần thức chưa biết là đã chết. Thần thức liền nói chuyện hỏi han, nhưng như chẳng ai để ý và nói chuyện cùng Thần thức, có khi Thần thức cảm thấy bực bội vì sự việc như thế; trải qua thời gian khá lâu như thế, Thần thức mới hiểu ra là đã chết rồi.

3). Các điều cần để ý làm:

1– Ngay từ khi vừa tắt thở, tim ngừng đập, nên có người nhắc nhở Thần thức (Nếu có Tăng, Ni hoặc thân nhân hiểu đạo mà người chết tin cẩn trước kia thì càng tốt), nói với người chết rằng:

– Cụ … (tên người chết) nay đã chết rồi, Cụ … hãy bình tĩnh, mạnh dạn ra đi; Cụ … đừng luyến tiếc những gì đã qua, Cụ … nhớ rằng có sinh thì có chết là lẽ đương nhiên. Khi có nhân duyên thì hội tụ, khi hết nhân duyên thì tan rã; không có gì phải sợ hãi khi thân không còn nữa và tan hoại, Cụ … hãy bình tĩnh chấp nhận ra đi, Cụ… hãy nhớ niệm Phật A-Di-Đà để xin Phật đến tiếp dẫn. Sau đó chúng ta niệm Phật để Thần thức niệm theo; “Nam mô tiếp dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật, Nam mô A Di Đà Phật, Nam Mô…”.

2- Thỉnh mời Chư Tăng Ni trong việc hành lễ. Chúng ta nên dùng tư tưởng trong sạch, an tĩnh, lòng từ bi dẫn dắt Thần thức đến cõi an vui, đó là những giọt nước trong mát khiến Thần thức cảm thấy dễ chịu.

3- Thân nhân người chết nênquy y Tam Bảo, ăn chay, đọc Kinh, cúng dàng, bố thí, phóng sinh, ấn tống Kinh sách Phật, v. v…,các việc làm này nên kéo dài trong suốt 49 ngày, nhất là niệm Phật, tụng Kinh; sau đó hồi hướng phúc đức này cho người chết. Nói: “Tôi nguyện (làm việc gì?) và xin hồi hướng công đức cho Thần thức (tên người chết) được về nơi an lành”, phúc đức này tạo điều kiện cho Thần thức dễ siêu thoát.

4- Thân nhân không nên than khóc và kể lể chuyện luyến ái. Thần thức nghe thấy sẽ khổ sở, quyến luyến, hoang mang và không còn sáng suốt bình tâm để siêu thoát; Thần thức sẽ phải ở lâu trong Thân Trung Ấm, và phải chịu nhiều cảnh sợ hãi.

5- Không nên gây tiếng động ồn ào hoặc có mặt người không thiện cảm với người chết trước kia đến gần, sẽ làm cho hoang mang khó chịu, vì Thần thức rất nhạy cảm.

6- Tuyệt đối không giết súc vật để làm ma cho người chết, vì đây là gây nghiệp dữ, xấu cho cả người chết lẫn người sống.

II). Giai đoạn 2: Tiếp Dẫn.

Từ ngày thứ 4 đến hết ngày 17

Sau khi tim ngừng đập hết 3 ngày, Thần thức bắt đầu Thân Trung Ấm, nghĩa là “ấm” trước đã hết, “ấm” sau chưa sinh có thân chuyển hóa nơi khoảng giữa gọi là Thân Trung Ấm, thân này có thể kéo dài tới ngày thứ 49 sau khi chết. Giai đoạn hai ở vào thời gian tiếp dẫn của chư Phật, kéo dài 14 ngày, tùy theo phúc duyên, nghiệp cảm đã tạo ra trong suốt đời người quá cố, Thần thức có thể rời Thân Trung ấm.

1). Các việc cần làm.

1- Niệm Phật: Hộ niệm cho Thần thức nương theo lời niệm Phật để khi Phật tới dễ dàng hòa nhập tiếp dẫn.

2- Tụng Kinh A-Di-Đà: Để nhắc nhở thần thức chú tâm nhận sự tiếp dẫn của Phật A-Di-Đà về cõi An Lạc.

3- Tụng Kinh Cầu Siêu: Trợ duyên cho Thần thức, lời Kinh nhắc nhở về vô thường, để Thần thức dễ siêu thoát.

4- Nhắc nhở Thần thức: Những lúc không niệm Phật tụng Kinh, chúng ta thường xuyên nên nhắc nhở Thần thức về các hiện tượng xảy ra trong giai đoạn 14 ngày này để cho Thần thức biết, hiểu và hành động theo lời chúng ta nhắc nhở là:

– Thần thức không nên thích ánh sáng mờ nhạt, vì đó là các cảnh xấu, nơi không tốt.

– Thần thức không nên sợ hãi ánh sáng chói lòa, vì đó là hào quang Phật, nên hòa nhập.

Tùy theo đức Phật nào xuất hiện mà khuyên bảo Thần thức theo lịch trình dưới đây.

2). Lịch trình 14 ngày tiếp dẫn. Có các Phật:

01- Ngày thứ tư (Sau 3 ngày tức sau 72 giờ tính từ lúc tim ngừng đập):

Đại Nhật Quang Như-Lai (Phật Vairocana) hiện ra ngồi trên Sư-tử với thân sắc sáng trắng rực rỡ chói lòa. Đồng thời cũng có ánh sáng trắng êm dịu của cõi Trời tươi đẹp với thành quách, cung điện . . . .Nếu Thần thức biết nương vào hào quang rực rỡ sẽ thoát khỏi luân hồi về nơi cực lạc; ngược lại nếu nương theo ánh sáng trắng êm dịu, sẽ sinh cõi Trời. Vì thiếu phúc, vì ít làm lành lánh ác, không chịu tu lúc còn sống, nên hầu hết sợ ánh sáng trắng, đó là chưa nói đến ánh sáng trắng chói lòa, Thần thức sợ hãi quay mặt đi chỗ khác, hoặc không dám nhìn, nên qua ngày kế tiếp.

02- Ngày thứ năm: Bất Động Như-Lai ( Phật Akshobhya) hiện ra ngồi trên lưng Voi với toàn thân sắc lam sáng chói, đồng thời Thần thức cũng thấy màu khói đen tối của Địa ngục. Khuyên Thần thức niệm “Nam mô Phật” và đến nương vào hào quang chói sáng màu lam sẽ được giải thoát khỏi sinh tử được về cõi vĩnh hằng. Khuyên Thần thức đừng đến gần màu đen tối sẽ vào Địa-ngục khổ sở, nếu ngần ngại, Thần thức bước sang ngày sau.

03- Ngày thứ sáu: Bảo Sinh Như-Lai (Phật Ratnasambhava)hiện ra ngồi trên mình Ngựa, vớitoàn thân sắc vàng chói lòa. Đồng thời thần thức cũng thấy ánh sáng màu lam nhạt của cõi Người. Khuyên Thần thức niệm “Nam mô Phật” và đến nương hào quang vàng rực rỡ được giải thoát khỏi luân hồi về nơi cực lạc; ngược lại, Thần thức chọn cảnh màu lam tái sinh lại cõi Người; nếu vẫn chưa đi, bước sang ngày tiếp.

04- Ngày thứ bảy: Vô Lượng Quang Như-Lai (Phật Amitabha) hay Phật A-Di-Đà hiện ngồi trên mình Công, tỏa ánh sáng màu đỏ chói, có Bồ-Tát Quán Thế-Âm và Đại Thế-Chí hai bên; đồng thời Thần thức cũng thấy màu vàng nhạt của cõi Ngạ Qủy. Khuyên Thần thức niệm “Nam mô A Di Đà Phật” và tiến đến nương hào quang đỏ chói thì siêu thoát khỏi sáu cõi được về nơi Tịnh Độ An Lạc. Khuyên Thần thức đừng đến gần màu vàng nhạt sẽ bị đọa làm Ngạ-Qủy (Ma Qủy); nếu chưa chịu đi, Thần thức bước qua ngày kế.

05- Ngày thứ tám: Bất Không Thành Tựu Như-Lai (Phật Amoghasiđhi)hiện ra ngồi trên thần Điểu, với toàn thân sắc màu lục sáng chói. Đồng thời Thần thức cũng thấy màu đỏ nhạt của cảnh giới Thần. Khuyên Thần thức niệm “Nam mô Phật” và đến nương hào quang màu lục sáng chói sẽ giải thoát khỏi sinh tử, được đến cõi Phật vĩnh cửu. Nếu Thần thức đến gần màu đỏ nhạt vào cõi Thần. Nếu vẫn chưa quyết đi, Thần thức bước sang ngày sau.

06- Ngày thứ chín: Tất cả 5 vị Phật kể trên cùng hiện ra với hào quang 5 màu rực rỡnêu trên. Đồng thời, Thần thức cũng lại thấy6 cảnh giới khác nhau với màu nhạt dễ chịu là: sắc trắng cõi Trời, sắc đỏ cõi Thần, sắclam cõiNgười, sắc vàng cõi Ngạ Qủy, sắc lục cõi Súc Sinh, sắc xám đen cõi Địa Ngục. Khuyên Thần thức niệm “Nam mô Phật” và đến hòa nhập vào các hào quang sáng chói của Phật sẽ thoát khỏi trầm luân được về cõi Phật đời đời an lạc. Khuyên Thần thức đừng đến gần các màu mờ nhạt đen tối sẽ bị đọa vào nơi xấu; nếu chưa đi, bước qua ngày tiếp.

07- Ngày thứ mười: Chư vị Bồ-Tát hiện ra trong ánh sáng chói lòa để tiếp dẫn, đồng thời thần thức cũng thấy màu lục u tối của cõi Súc Sinh. Khuyên Thần thức niệm “Nam Mô Phật” và đến gần ánh sáng chói lòa sẽ được Bồ Tát tiếp đón về cõi Phật thoát khỏi luân hồi. Khuyên Thần thức đừng đến gần màu lục nhạt sẽ bị vào cõi xấu Súc Sinh; nếu chưa đi, bước sang ngày kế.

Từ đây: bắt đầu những cảnh dữ tợn làm cho Thần thức sợ hãi.

08- Ngày thứ mười một: Phật Heruka hiện ra thân sắc sáng trắng, có 3 đầu, 6 tay, 4 chân; mặt giữa màu nâu, mặt bên phải màu trắng, mặt bên trái màu đỏ. Khuyên Thần thức đừng sợ hãi Phật 3 đầu 6 tay 4 chân, đây là nghiệp quả sinh ra, hãy quy y Phật và niệm “Nam mô Phật” để được Phật tiếp dẫn sẽ thoát khỏi sinh tử; nếu không chịu làm, bước qua ngày sau.

09- Ngày thứ mười hai: Phật Vajra-Heruka hiện ra thân sắc xanh dương sáng (nước biển), cũng 3 đầu, 6 tay, 4 chân; mặt giữa màu xanh đậm, mặt bên phải màu trắng, mặt bên trái màu đỏ. Khuyên Thần thức không nên sợ hãi Phật 3 đầu 6 tay 4 chân, đây là nghiệp qủa sinh ra, hãy quy y Phật và niệm “Nam mô Phật” để được tiếp dẫn về cõi Phật sẽ thoát khỏi trầm luân; nếu không, thần thức bước qua ngày tiếp.

10- Ngày thứ mười ba: Phật Ratna-Heruka hiện ra toàn thân màu vàng, cũng 3 đầu, 6 tay, 4 chân;mặt giữa màu đỏ, mặt bên phải màu trắng, mặt bên trái màu lam. Khuyên Thần thức đừng sợ hãi Phật 3 đầu 6 tay 4 chân, đây là nghiệp quả sinh ra, hãy quy y Phật và niệm “Nam mô Phật” để được tiếp dẫn về cõi Phật thoát khỏi sáu cõi; nếu không, bước qua ngày kế.

11- Ngày thứ mười bốn: Phật Padma-Heruka hiện toàn thân sắc đỏ sáng, có 3 đầu, 6 tay, 4 chân;mặt giữa màu đỏ, mặt bên phải màu trắng, mặt bên trái màu lam. Khuyên Thần thức đừng sợ hãi Phật 3 đầu 6 tay 4 chân, đây là nghiệp quả sinh ra, hãy niệm “Nam mô Phật” để được tiếp dẫn về cõi Phật thoát khỏi luân hồi; nếu không bước qua ngày sau.

12- Ngày thứ mười lăm: Phật Karma-Heruka hiện toàn thân màu xanh lục sáng có 3 đầu, 6 tay, 4 chân;mặt giữa xanh lá cây, mặt bên phải màu trắng, mặt bên trái màu đỏ. Khuyên Thần thức đừng sợ hãi Phật 3 đầu 6 tay 4 chân, đây là nghiệp quả sinh ra, hãy quy y Phật và niệm “Nam mô Phật” để được tiếp dẫn về cõi Phật thoát khỏi sinh tử; nếu không, bước qua ngày tiếp.

13- Ngày thứ mười sáu: Tám vị Trời trấn giữ 8 hướngxung quanh để tiếp dẫn:

-Trời Kerima: sắc trắng trấn giữ hướng Đông.

-Trời Pramoha: sắc đỏ trần giữ hướng Tây.

-Trời Tseurima: sắc vàng trấn giữ hướng Nam.

-Trời Petali: sắc đen trấn giữ hướng Bắc.

-Trời Pukkase: sắc đỏ trấn giữ hướng Đông Nam.

-Trời Ghamari: sắc xanh đậm trấn giữ hướng Tây Nam.

-Trời Tsandhali: sắc vàng nhạt trấn giữ hướng Tây Bắc.

-Trời Smasha: sắc xanh dương trấn giữ hướng Đông Bắc.

Khuyên Thần thức đừng sợ, hãy niệm “Nam mô Phật” để được tiếp dẫn về nơi an lành, nếu không sẽ bước qua ngày kế.

14- Ngày thứ mười bảy: Tất cả chư Phật, chư Bồ-Tát, chư Thiên (nêu trên)đồng xuất hiện để tiếp dẫn Thần thức về các cõi Phật. Khuyên Thần thức niệm “Nam mô Phật” và đến nương ánh sáng của Phật, sẽ được tiếp dẫn về cõi Phật vĩnh hằng. Nếu lúc còn sống, người không hiểu, không tin Phật pháp hoàn toàn, đến khi chết đi, Thần thức thấy cảnh này sẽ bối rối, nghi ngại, sợ hãi, không dám nhìn, huống là nương theo ư? Bỏ qua cơ hội về cõi vĩnh hằng, tiếc thay; do đó Thần thức bước qua giai đoạn thọ sinh.

Chúng ta không biết Thần thức của người chết đã siêu thoát hoặc tái sinh hay chưa, nên chúng ta tiếp tục nhắc nhở Thần thức giai đoạn thọ sinh dưới đây.

III). Giai đoạn 3: Thụ sinh (tái sinh).

Từ ngày 18 đến ngày 49 (Trong 32 ngày).

Thời gian thọ sinh vào 6 cõi (Trời, Thần, Người, Ngạ-Qủy, Súc-sinh, và Địa-ngục)lâu mau tùy theo nghiệp của mỗi người đã tạo trong khi còn sống. Thần thức không biết là mình đang tiến gần đến chỗ phải thọ sinh, giai đoạn này rất rùng rợn, Thần thức sẽ thấy:

1). Thần thức gặp Diêm-Vương.

Diêm vương có mặt dữ dằn (tợn), Thần thức thấy Diêm Vương sinh ra khiếp sợ hãi hùng, Diêm Vương tra hỏi các việc làm ác của người chết. Rồi bị qủy tốt tra tấn hành hạ, làm cho Thần thức đau đớn, khổ sở, chết đi sống lại v.v… (Thần thức: bị tra tấn đau đớn, khiếp sợ cũng như trong ác mộng).

Đến đây, ngoài việc niệm Phật, tụng Kinh, nhắc nhở Thần thức bình tĩnh, không sợ hãi, nhất tâm (một lòng) niệm Phật. Chúng ta còn cần trợ lực cho người chết bằng cách cho Thần thức biết là hiện tại Thần thức đang bước vào giai đoạn bắt buộc phải thọ sinh. Những cảnh của Thân Trung Ấm chỉ là chiêm bao, Diêm-Vương ngục tốt chính là do nghiệp duyên biến hiện ra. Bây giờ Thần thức không còn xác thân hữu hình nữa, Thần thức không nên sợ hãi trước cảnh tra tấn; Thần thức phải luôn luôn niệm “Nam mô Phật”, thì ác mộng sẽ tan biến.

Rồi Thần thức thấy nhiều cảnh khủng khiếp như:

– Gặp lửa cháy dữ dội.

– Gặp cuồng phong bão lụt khủng khiếp.

– Gặp các loại ác thú đuổi bắt v.v…

2). Thần thức thọ sinh:

Tùy theo nghiệp duyên của mỗi người, Thần thức sẽ thấy một trong những cảnh tướng khác nhau sau đây mà phải thọ sinh chậm nhất là ngày thứ 49:

1- Có Thần thức thấy: VƯỜN CÂY ĐẸP ĐẼ liền sinh vào cõi Thần.

2- Có Thần thức thấy: CẢNH SÚC VẬT, RỪNG RÚ rồi thọ sinh vào Súc sinh.

3- Có Thần thức thấy: ĐI TRONG HOANG ĐỊA U MINH, liền sinh vào loài Ma-qủy.

4- Có Thần thức thấy: LỬA CHÁY NGÚT TRỜI, liền sinh vào Địa-ngục.

5- Có Thần thức thấy: hai NAM NỮ ĐANG VUI ĐÙA, rồi thọ sinh vào cõi Người.

6- Có Thần thức thấy: THÀNH QUÁCH CUNG ĐIỆN ĐẸP ĐẼ, liền sinh cõi Trời.

3). Điều cần biết:

1- Cõi Trời: cảnh đẹp có nhiều hồ, nhiều cây cối, nơi đó là cảnh Trời không có Phật pháp.

2- Cõi Trời: cảnh đẹp có thành quách, nhiều cung điện lộng lẫy, nơi đây có Phật pháp đang lưu hành như cõi Đạo Lợi, Đâu Suất thuộc Dục giới, cõi Phạm Thiên thuộc Sơ thiền Sắc giới.

Lời bàn:

Chúng ta không có Thần Thông, do đó không biết rõ ràng từng ngày mà Thần thức đang trải qua, và cũng không biết lúc nào Thần thức đi khỏi, nên chúng ta phải theo dõi chương trình 49 ngày cho Thần thức. Nhưng giai đoạn thứ hai, tiếp dẫn, từ ngày thứ tư đến hết ngày thứ 17, chúng ta có thể căn cứ vào lịch trình các đức Phật xuất hiện để nhắc nhở, hướng dẫn người chết.

Từ lâu, các Chùa thường làm lễ cầu siêu mỗi tuần một lần trong 7 tuần cho người qúa cố, sự việc này rất tốt, nhưng còn thiếu sự hướng dẫn Thần thức. Thiết tưởng, thân nhân của người qúa cố nên biết mà trám vào bằng niệm Phật, hướng dẫn nhắc nhở thần thức các ngày không có niệm Phật, tụng Kinh cầu siêu tại Chùa, như vậy người qúa cố sẽ hưởng được nhiều lợi lạc.

Mong rằng, những ai lưu luyến thương xót người thân, và muốn cho người ra đi có được kiếp sau ở nơi tốt đẹp. Những ai mong cho người thân thương ra đi sẽ không phải đầy ải vào cõi khổ sở Địa-ngục, Ngạ-qủy, Súc-sinh; thì đây là cẩm nang tóm gọn, theo đó chúng ta có thể giúp người ra đi một cách thiết thực. Một điểm nữa là chính người Phật-tử chúng ta, mỗi người cũng nên biết cẩm nang này và ghi nhớ cho chính bản thân mình sau này vậy.

Toàn Không

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Toàn Không-Giúp người vừa mới qua đời-Oct 30, 2019

Nguyễn Văn Lục- Đọc sử Việt tại miền Nam qua tên đường phố-Oct 2 0, 2019

LGT: Ô Nguyễn Văn Lục mới gửi tôi bài này. Không dài như thường lệ mà vừa đủ. Chuyện ca tụng VNCH đặt tên đường cũng đã có vài bài viết và tôi không nhớ tác giả. Ai cũng ca tụng cái tên đường hợp lý của VNCH. Tôi chỉ nhớ như sau: trường Gia Long của tôi thật đẹp vì là ngôi trường nữ to nhất Sài Gòn, rất đẹp, yên tĩnh, được bao bọc bởi toàn danh nhân về văn chương trừ Phan Thanh Giản: Phan Thanh Giản, Bà Huyện Thanh Quan, Ngô Thời Nhiệm…

Tôi thích con đường Phùng Khắc Khoan Quận 1. Tôi gọi đó là “Con đường mùa Đông” của tôi vì đi vào đó là mát rượi hoặc se lạnh với hai hàng me cao chụm đầu vào nhau.

*********************

Nguyễn Văn Lục

Đọc sử Việt tại miền Nam qua tên đường phố

editor_Posted on October 18, 2019 Posted in Đất Nước Con Người, Nguyễn Văn Lục, Quan Điểm0 Comments

Sau 1975, một số nhà văn miền Bắc, như Dương Thu Hương, ngoài sự nhìn thấy Sài Gòn như là một đô thị phát triển mà mức sống hẳn vượt xa miền Bắc, còn nhìn thấy Sài Gòn còn là một đô thị có nền văn học “mở” tự do, dân chủ, đa dạng, đủ mầu sắc.

Saigon 1969 – đường Hai Bà Trưng – Công trường Lam Sơn

Từ ngạc nhiên đến thán phục, họ có thể tìm thấy ở Sài Gòn tài liệu báo chí, thơ văn, truyện đủ loại của các nhà thơ, nhà văn phía cộng sản như: Huy Cận, Thế Lữ, Chế Lan Viên, Tú Mỡ, Xuân Diệu, hay tác phẩm của các nhà văn tiền chiến như Vũ Trọng Phụng, Nam Cao, tác phẩm của thế hệ Tự Lực Văn Đoàn như Trần Tiêu, Nguyên Hồng, ồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp nhạc Văn Cao, Đoàn Chuẩn được Thái Thanh hát trên đài truyền hình Sài Gòn.

Trong tủ sách riêng, tôi còn có giữ được khá nhiều ấn bản rất quý về Thế Lữ, về Chế Lan Viên, về Nguyên Hồng, Trần Tiêu, Tô Hoài, v.v.. Đặc biệt một tập thơ mỏng tanh của nhạc sĩ Văn Cao nhan đề có một chữ: Lá.

Xin trích một đọan thơ của con người tài hoa của đất nước.

Khuôn mặt em

Giữa những ngày dằng dặc
Chỉ còn khuôn mặt em
Sáng trong và bình lặng…

Dù hai đứa chúng ta
Chưa lúc nào sung sướng
Những ngày đau khổ ấy
Khuôn mặt em
Như mảnh trăng những đêm rừng cháy

Trên đường đi
Anh đặt em trên đồng cỏ
Thấy em đẹp mãi màu xanh cỏ dại

Trên đường đi
Anh đặt em trên dốc núi
Để tìm lại những đường mềm của núi

Trên đường đi
Khuôn mặt em làm giếng
Để anh tìm làm đáy ngọc châu

Ôi khuôn mặt sáng trong và bình lặng
Tôi được đầu tiên và còn lại cuối cùng

Văn Cao

Xin cho phép tôi hoang phí thêm một bài nữa.

Những Bó hoa

Những bó hoa mang tới chúc tụng
Thành công một con người
Hằng ngày hằng ngày
Xây thành cái mồ chôn
Con người thành công ấy
Người ta đôi khi bị giết bằng những bó hoa.
17-3-1974

Văn Cao

Sài Gòn 1961. Nguồn: Onthenet

Tôi hy vọng có một ngày nào đó, tôi còn đủ thời giờ viết về những nhà thơ, nhà văn cao quý này. Viết về những nỗi khốn khổ của họ. Tôi đã có dịp viết về Nam Cao, một nhà văn lớn của chúng ta qua truyện ngắn thật hay: Chí Phèo. Riết rồi tôi mơ được làm Chí Phèo thay vì làm Kim Trọng hay Từ Hải. Chí Phèo đã thực hiện được giấc mơ đời người –hạnh phúc– qua cái hớ hênh của Thị Nở. Mà không phải trả giá bằng cái đã được bày binh bố trận.

Bởi vì, tôi nhìn ở nơi họ như một giá trị. Coi họ là của chung của Việt Nam. Chẳng phải của Hà Nội mà cũng chẳng phải của Sàigòn.

Còn lại các tài liệu về chính trị viết về Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp phần lớn do các tài liệu viết bằng tiếng Pháp của Paul Mus, Jean Lacouture, Jean Lartéguy, v.v.. Và không biết bao nhiêu tài liệu sử học, chính trị đủ loại. Trên thư viện Đại Học Đà Lạt, được biết có 5000 cuốn sách, tất cả bằng tiếng Pháp. Người sinh viên giỏi nào nghiền ngẫm được 100/5000 cuốn đã trở thành đắc đạo và có thể xuống núi hành hiệp giang hồ.

Nhất là chủ nghĩa Mác-Xít được dậy công khai trên giảng đường Đại học do tinh thần tự trị đại học.

Thế nhưng, có thể còn một góc cạnh khác mà chính người miền Nam cũng không lưu ý cho đủ. Đó là ngay cả những người cộng sản, nhất là Đệ IV thì họ có tên chính thức trên các đường phố Sàigon.

Nhân tiện đây xin đưa ra một chứng liệu là, dù chống cộng sản, miền Nam Việt Nam trước và sau 1954 đã có một thái độ chính trị cởi mở và khoan hòa. Vì thế đã có những người yêu nước thuộc cộng sản Đệ IV Quốc tế đều có tên trên đường phố tại Sài Gòn.

Nó khác với cộng sản Hà Nội, sau 1975 đã dẹp tên những người cộng sản Đệ IV ra khỏi tên các đường phố ở Sài Gòn. Cái tinh thần nhân bản của miền Nam ấy đã làm ngạc nhiên một người cộng sản Đệ IV, sống cả đời bên Pháp, sang Pháp từ những thập niên 1940 cho đến hiện nay, như Hoàn Hoa Khôi nhớ lại những con đường ở Sài Gòn đã đưa ra nhận xét:

Trên Đại lộ Cộng Hòa, Sài Gòn. Nguồn: Onthe Net

“Trong quá khứ, Sài Gòn ngắn ngủi của tôi: từ lúc còn nhỏ, qua những lần đi học, đi chơi, đi xi nê, đi mua sách, tôi thắc mắc khi ngang qua các con đường mang tên Tạ Thu Thâu, Phan Văn Hùm, Trần Văn Thạch. Họ là ai, sao không thấy trong những trang sử học ở trường; họa hoằn lắm, trong những lần nghe lóm truyện người lớn, hay đọc sách báo, thoáng thấy những nhắc nhở rời rạc, đó là những người đệ tứ Trốtkit, bị cộng sản tức Việt Minh thủ tiêu, vì là “Việt gian” mà đệ tứ cũng là cộng sản.

Sao họ lại được tổ quốc (miền Nam chống cộng) ngày ấy ghi ơn? Người lớn nghiêm trang, trầm trọng, bí mật và ít lời. Vì không biết hay không dám/muốn nói.

Nhưng năm 1975, khi đất nước thống nhất, tại sao những người đệ tứ này, qua những con đường đổi tên, một lần nữa bị thủ tiêu?”

Nhìn lại 60 năm tranh đấu cho Việt Nam. Hồ sơ đệ tứ, Nhóm đệ tứ Việt Nam tại Pháp, trang 275.

Thật vậy, ở miền Nam, nhất là sau 1954, chính phủ đã cấp tốc thay thế tất cả các tên phố Tây — xóa sạch dấu vết thuộc địa — đổi ra các phố Việt. Việc này đã giao cho một công chức tòa Đô Chánh, ông Ngô Văn Phát, tự Tuần Phong (1) — Trưởng Phòng Họa Đồ, tòa Đô Chánh. Công việc làm gấp rút chỉ trong ba tháng đã hoàn thành.

Ông Ngô Văn Phát vẫn giữ lại một số tên phố cũ đã có từ lâu đời như Cầu ông Lãnh, nhà thờ Huyện Sĩ, các đường Bà Hạt, bà Chiểu, Bà Điểm, Bà Quẹo, Bà Hom..cũng như Lăng Cha Cả. Tên các nhóm đệ tứ cũng vẫn được giữ lại như các đường Tạ Thu Thâu, Nguyễn An Ninh, Trần Văn Thạch, v.v.. Và đặc biệt giữ lại đường Pasteur. Cũng như ở Đà Lạt vẫn giữ lại đường Yersin. Thật đáng trân trọng.

Saigon 1969 – Rạp Kinh Đô, đường Trần Văn Thạch bên hông chợ Tân Định. Nguồn: OntheNet

Các đại lộ chính nay nó trở thành một tiêu biểu cho một chủ trương chính trị của miền Nam như các đường Tự Do, Công Lý, Thống Nhất, Dân Chủ, Cộng Hòa.

Các đường dành cho các vị anh hùng nắm giữ những trục lộ chính và gián tiếp đánh giá và vinh danh công trạng như Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Lê Lai, (Lê Lai chỉ là công thần của Lê Lợi nên con đường dành cho ông nhỏ và ngắn thôi), Nguyễn Huệ, Trần Quốc Toản, Hai Bà Trưng, Đinh Tiên Hoàng.

Các vị vua Chúa nhà Nguyễn như Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức cũng vậy. Riêng nhà vua Duy Tân chiếm giữ một đường phố sau trở thành huyền thoại của giới sinh viên và giới ca nhạc sĩ với Phạm Duy.

Đường Khổng Tử, Trang Tử dành cho người Tàu Chợ Lớn.

CHOLON – Đại lộ Khổng Tử nay là đường Trang Tử (và Hải Thượng Lãn Ông). Nguồn: Flickr

Các bến sông dọc bến tàu nay trở thành những công trạng lừng danh của cuộc kháng chiến chống Tàu như bến Bạch Đằng, bến Chương Dương, bến Hàm Tử.

Các nhà cách mạng chống thực dân Pháp cũng đều có tên như Nguyễn Thái Học, Hoàng Hoa Thám, Phan Thanh Giản,Trần Quý Cáp, Cường Để, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Tạ Thu Thâu, Nguyễn An Ninh, Bùi Viện, Bùi Thị Xuân, Huỳnh Thúc Kháng, Phó Đức Chính, Cô Bắc, Cô Giang, Phan Văn Trị, Tôn Thọ Tường.

Các nhân sĩ, văn sĩ thi hào như Nguyễn Du, Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Đồ Chiểu, Tú Xương, Tản Đà, Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan.

(Đọc thêm các tác giả Vũ Linh Chiêu và Nguyễn Văn Luân: “Thuần Phong–người đặt tên cho đường phố Sàigòn trước 1975, Diễn Đàn trí thức Việt Nam, ngày 03-04-2019)

Cái khôn ngoan, cái cân nhắc, cái hiểu biết đánh giá lịch sử chính trị, cái độ lượng của người đặt tên đường đến độ chỉ cần xem tên dường, vị trí của nó trên bản đồ, con đường dài hay ngắn, nơi đô thị sầm uất hay không? Nhờ đó biết được phần nào vai trò quan trọng của nhân vật lịch sử đó trong lịch sử dân tộc.

Đọc tên đường của thành phố Sài Gòn là đọc lại lịch sử của Việt Nam trong ngàn năm chống Tàu và 90 năm chống Pháp.

Trong khi đó, ngoài Bắc, trừ một số đường đã được đặt tên từ 1945-1947 nay vẫn để nguyên. Nhất là các tên đường trong khu Phố Cổ hầu như không thay đổi.

(Xem thêm Nguyễn Loan–Nguyễn Hoài. Tự điển đường phố Hà Nội nxb Thế giới, 1994).

Nhưng tên các vua Chúa Nhà Nguyễn và các anh hùng dân tộc chống Tầu, nhất là chống Pháp là không có tên tuổi. Tên các nhà văn, thi sĩ cũng vậy.

Tên đường ở Sài Gòn bây giờ: một nhân vật do Trần Huy Liệu bịa ra. Nguồn: OntheNet

Tuy nhiên, còn biết bao nhiêu tên tuổi bị bỏ quên? Bao nhiêu người đã hy sinh xương máu, bao nhiêu nhà văn hóa không có tên tuổi? Trong khi các lãnh đạo cộng sản thì tên tuổi nhan nhản, không thiếu mặt người nào cả, ngay cả những kẻ đại gian, đại ác!

Và người lãnh đạo cộng sản nào khi chết cũng chỉ mơ ước có tên trên đường phố Hà Nội. Nhưng trong tương lai lấy đâu ra chỗ? Rất có thể, họ sẽ dẹp bỏ tất cả các con đường có sẵn trong Phố Cổ như các phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Bạc, Hàng Than, Hàng Trống, Hàng Quạt, v.v. ( Xem Nguyễn loan–Nguyễn Hoài. Tự điển đường phố Hà Nội.)

Vì thế, người ta có cảm tưởng, đọc tên đường phố Hà Nội không phải để đọc lịch sử đất nước này. Mà là đọc lịch sử 90 năm sự thống trị của chế độ cộng sản từng ngày đã một thời cai trị đất nước và nay còn tiếp tục chưa biết đến bao giờ? Mỗi năm kéo dài là thêm mỗi năm xác chết cộng sản còn đó vẫn canh chừng người sống. Nó thiếu hẳn cái tinh tự dân tộc, đất nước, con người miền Nam trước 1975!

Đường Đồng Khởi tên là Catinat thời Pháp, Tự Do dưới thời Việt Nam Cộng hoà. Ngày nay, một quán cà phê góc đường Đồng Khởi – Mạc Thị Bưởi có tên là Katinat. Ảnh: Hà Hương.

© 2019 DCVOnline

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Nguyễn Văn Lục- Đọc sử Việt tại miền Nam qua tên đường phố-Oct 2 0, 2019

Viết cho Ngày Kỷ Niệm Sinh Nhật Phạm Duy- Oct 6, 2019

Trích LanChiYesterday-Những vụn vặt đời sống quanh tôi

Viết cho Ngày Kỷ Niệm Sinh Nhật Phạm Duy

Brisbane mới vào xuân mà phượng tím đã tưng bừng. Con đường nhỏ nơi tôi ở không thẳng mà quanh co với hàng phượng tím làm cô cháu nhận xét thế này “ Con đường cũng ưu đãi cô ghê”. Phượng tím, nhà tím, vườn tím.. Trong nhà thì bàn computer cũng mầu tím hoa sim.

Tối qua tôi bật một chanel thời sự để dỗ ngủ (cứ nghe mấy vị này …lảm nhảm bên tai là tôi sẽ ngủ!) thì lại không ngủ được vì họ kỷ niệm sinh nhật Phạm Duy. Họ cho nghe nhạc PD. Thế là tôi nghe và lòng trĩu buồn.

Trĩu buồn vì nếu như vận nước không nổi trôi thì làm gì chúng ta phải ly hương và phải chia cách cả tư tưởng, cả tình yêu.

Nhiều người như tôi đã từng yêu nhạc Phạm Duy rồi giận ông khi ông về VN. Tôi đã tha thứ cho PD khi ông nằm xuống. Ngày ấy tôi viết “Forgive or forget”. Ý của tôi là Tha Thứ để không quên tài sản âm nhạc đồ sộ của ông.

Trường hợp PD không giống TCS nhé. PD không sáng tác nhạc “phản chiến”. PD không lên Đài Phát Thanh hát “Nối Vòng Tay Lớn”. PD không bị ở lại và ra hợp tác rồi viết “Em ra nông trường em đi biên giới” như TCS. PD đã ra đi từ 75 để sau đó là nhạc phẩm “ Môt ngày 54” ra đời. Rất hay. PD với “Bầy chim bỏ xứ”.

Khi chọn con đường trở về vì nhiều lý do mà lý do lớn nhất là không muốn nhạc PD bị quên lãng, không muốn người trong phải hát lén nhạc PD nhưng KHÔNG BAO GIỜ PD viết một bản nhạc “đỏ” nào.

Còn âm nhạc PD? Có những cái sau một thời gian, nó đã trở thành “tài sản quốc gia”. Nhạc quê hương của PD, nhạc tình của PD trước 75 là thuộc trường hợp đó.

Tôi yêu quê hương nên nhạc PD đến với tôi rất sớm. Ngay từ thuở ấu thơ. Rồi khi tôi vào trung học thì là tình ca Phạm Duy. Chỉ có Thiền ca hay Kiều Ca là tôi không thích mấy.

Nguyễn Văn Đông đến với tôi muộn hơn vì nhạc của anh là nhạc lính nhưng là dạng lính “đặc biệt”. Nhạc lính của anh không hề đứng chung với nhạc lính của Anh Bằng, Trần Thiện Thanh, Nhật Ngân…

Phạm Duy cũng “đến cuộc đời” tôi sớm hơn Nguyễn Văn Đông.

Khi net khá phát triển và có một số trang web hoạt động mạnh thì PD cũng đã lươt net và ông đã “tìm thấy tôi” ở đó. Có lẽ tôi là một người viết cảm tưởng về từng bản nhạc sớm nhất. Thuở xưa các ký giả văn nghệ hay viết tổng quát chứ không viết riêng.

Tôi đã viết cảm tưởng cho Tình Ca của PD. Ngày ấy, Đài Phát Thanh của một tỉnh nào đó đã lên net lấy bài đó của tôi để thực hiện chương trình. Sau khi tôi viết cho “Tình Hoài Hương” thì nhận được mail làm quen của Phạm Duy. Có lẽ 2002. Thật đáng tiếc, tôi bị mất và cũng không nhớ thư đầu tiên ấy, PD đã làm quen “con bé” ra sao! Nhưng sau đó PD có kể lại, có viết lại về tôi trong hẳn một chương như sau:

PHẠM DUY VIẾT VỀ HOÀNG LAN CHI:

“ Hoàng Lan Chi là một "mạng nhân" rất phong phú. Bỉnh bút chính của website ĐẶC TRƯNG, Hoàng Lan Chi thường viết về văn, thơ, nhạc… và có rất nhiều "fans" để trao đổi "i meo". Tôi đã được nhắc tới trong một bài viết của HLC đăng trên mục Diễn Đàn của ĐẶC TRƯNG. Bài đó như sau: ( PD trích dẫn bài viết của HLC).

10 năm trước đây, khi tôi nhìn ra Mạng Lưới Toàn Cầu (Internet) có thể giúp tôi thoát ra khỏi nghịch cảnh luôn luôn bị người này, người nọ vu cáo xuyên tạc, hạ bệ bôi xấu, dèm pha chê tránh, bịt miệng khóa tay… chỉ vì tôi là một ca nhân độc lập giữa một thời loạn lạc nhiễu nhương, hoặc chỉ vì trong đời không thiếu gì những kẻ ghen tài, ghen tiếng…

… thì :
* một mặt, tôi đưa lên NET gần như toàn vẹn sự nghiệp của mình (Pham Duy Anthology) rồi mời mọi người "đọc và nghe free"…

* mặt khác, tôi dùng internet để phá vỡ những chuyện xấu về tôi do người ta bịa đặt ra trong cuộc đời đầy đặc thù hằn và khinh thị này (ce temps de la haine et du mépris).

Tôi thường lướt sóng vào những websites nào có những diễn đàn về âm nhạc và vì thế tôi gặp Hoàng Lan Chi. Tôi lập tức trao đổi i-meo với nàng.

“… Như Lan Chi biết, trong dĩ vãng, đã có những huyền thoại xấu về tôi. Truớc đây tôi không “ke” (care) về những chuyện đó, nhưng sau khi về VN và thấy rằng có rất nhiều người yêu tôi, hiểu rõ tôi nhưng cũng có những người bị mal informés về tôi. Phương tiện hay nhất là vào NET rồi tìm những cảm tình viên để nhờ họ nói rõ về mình. Tôi đã quyết định chọn những "netter" nào dám ăn dám dám nói, không sợ cãi nhau, biết rõ khả năng cảm thụ của đám trẻ ngây thơ, dễ tin, dễ theo… để giúp tôi cải chính những disinformations về tôi.”

Qua một điện thư, tôi được Hoàng Lan Chi cho biết rằng nàng đã nghe những lời đồn đại cho rằng tôi là một nghệ sĩ phóng túng, thiếu đạo đức… Tôi bèn cho cô ta biết ngay một sự thực hiển nhiên là :

1) Trong làng nghệ sĩ, đã có vài ba nhạc sĩ hàng đầu nghiện thuốc, nghiện rượu, nghiện cờ bạc… trong khi tôi là người không hút nổi một điếu thuốc lá, một cút rượu và không biết cả đánh "tam cúc" nữa…

2) Tôi có nhiều cuộc tình ngắn ngủi hoặc lâu dài, nhưng chưa có một người tình nào thù hận hay ghét bỏ khinh khi tôi, sau khi chúng tôi phải xa nhau.

3) Tôi có một đạo đức riêng : trong đời nghệ sĩ, tôi tôn thờ ba điều : nghệ thuật, vợ con và người tình. Tôi dám sống như thế. Nhiều người không dám làm như vậy. Đời tôi phải vững như cái kiềng ba chân : Không vì nghệ thuật mà bỏ vợ con, bỏ người tình… không vì vợ con mà bỏ người tình và nghệ thuật… không vì người tình mà bỏ nghệ thuật và vợ con. Cái kiềng ba chân này đã giúp tôi thành công trong đời, ai ai cũng đã thấy rồi, ha ha ha.

3) Do đó có bao giờ vợ con tôi kết án tôi đâu? Tôi kính yêu một triệu lần vợ tôi (ngày bà còn sống và sau khi bà qua đời), khi các con kể lại rằng bà á thánh này đã có lần bảo các con : tao biết hết chuyện bố mày nhưng để cho bố mày có hứng làm nghệ thuật.

Thế là có một điện thư của Hoàng Lan Chi và sau đó (coi phần dưới) tôi lại có dịp phân trần thêm :

Hoàng Lan Chi : .. Sau khi xem hồi ký, tự sự của chú, Hoàng Lan Chi hiểu chú hơn. Vâng, Hoàng Lan Chi cảm thấy minh đỡ khe khắt với chú hơn là cách đây vài tháng. Lý do ngày xưa, Hoàng Lan Chi chỉ mê nghe nhạc và không tìm hiểu đời tư môt tác giả nào cả. Lan Chi đuợc nhồi nặn bởi cha là nhà giáo, bà nội nhồi tiếp… nên quan niệm sẽ khác với các nghệ sỹ. Phóng túng là sống không theo quy luât đạo đức chung của xã hội. Đó là cái định nghĩa đơn giản nhất. Vấn đề môt bà đã có chồng nhưng vẫn có bồ thì đuợc coi là sống phóng túng về tinh cảm ! Dù rằng về các phuơng diện khác thì bà tuyệt vời, như bà dạy con chu đáo, cư xử với cha mẹ có hiếu !

Tôi hồi âm :

Tôi được biết rằng từ ngày còn trẻ, Hoàng Lan Chi đã đựơc Bà và Cha nhồi nặn chắc chắn là với đạo lý Khổng, Mạnh cho nên đã cho rằng : là phụ nữ Việt Nam thì không nên “phóng túng” (có chồng là zero bồ).

Cứ cho như thế là đúng đối với cái xã hội hậu-bán-thế kỷ 20. Thế nhưng trong xã hội vào thời đại 2000, trước sự ngoại tình vô tội vạ của phái Nam, chúng ta có thể duy trì sự khắt khe đối với phái Nữ không? Phụ nữ ở Âu Tây đòi bình quyền, ngoài quyền ăn nói, làm việc, còn có cả quyền tư do luyến ái.

Xin nói ngay, tôi không phải là người vô địch trong việc xuống đường để đòi cho phụ nữ (có quyền tư do luyến ái) đâu nhé ! Tôi chỉ muốn là người hơn tuổi khuyên Hoàng Lan Chi nhìn vào thực tế, cái gì và lúc nào là đúng, cái gì và lúc nào là không đúng nữa rồi… Thế thôi !

Sau đó, Hoàng Lan Chi khởi sự mang một số bài ca của tôi lên website ĐẶC TRƯNG để phân tích với mục đích giảng giải cho lớp trẻ hiểu biết hơn về giá trị của những ca khúc đã trở thành "cổ điển" của một nhạc sĩ.

NGƯNG TRÍCH PD

*****************

PD có con mắt tinh đời. Ngay thuở ấy, ông đã “nhìn thấy” cái cá tính “ngang tàng, dám nói” của tôi ( Trích PD: “… Như Lan Chi biết, trong dĩ vãng, đã có những huyền thoại xấu về tôi. Truớc đây tôi không “ke” (care) về những chuyện đó, nhưng sau khi về VN và thấy rằng có rất nhiều người yêu tôi, hiểu rõ tôi nhưng cũng có những người bị mal informés về tôi. Phương tiện hay nhất là vào NET rồi tìm những cảm tình viên để nhờ họ nói rõ về mình. Tôi đã quyết định chọn những "netter" nào dám ăn dám dám nói, không sợ cãi nhau, biết rõ khả năng cảm thụ của đám trẻ ngây thơ, dễ tin, dễ theo… để giúp tôi cải chính những disinformations về tôi.”

Vì sao PD “nhìn” thấy được cá tính ấy trong khi ngày đó tôi chưa hề viết về thời sự cộng đồng mà chỉ chuyên về Văn Học Nghệ Thuật? không biết. Có thể “bàng bạc” trong các hồi ký, tôi đã để lộ ra cá tính ấy chăng!

PD đã chọn đúng.

Khi ông nằm xuống thì vẫn có nhiều người chỉ trích ông. Tôi không hề ngán sợ ai cả. Một mình tôi đương cự. Tôi binh vực PD. Với chứng cớ là những lá thư PD gửi cho tôi, mọi người đã có cái nhìn khác về PD. Bài cuối cùng “ Forgive or forget” mà nhiều người gửi mail nói rằng “ viết rất hay. Nhờ đó chúng tôi hiểu và cảm thông được cho PD”.

Có nghĩa là “con bé” mà ngày xưa, PD chọn trong các netter là người “dám nói, không sợ cãi nhau, để giải độc cho PD” đã “giải độc khá nhiều cho ông” khi ô nằm xuống.

Sinh nhật PD vào khoảng 2003, tôi viết “Người Tình Già Trên Đầu Non” tặng ông . Rồi thôi vì ông về VN khoảng 2005.

Năm nay, tháng 10/2019 lại sinh nhật PD nhưng tôi không viết được gì cả.

Lòng trĩu buồn vì như đã viết nếu VNCH vẫn còn thì chúng ta đã còn thêm rất nhiều sáng tác “hay” của Phạm Duy, của Nguyễn Văn Đông và các nhạc sĩ tài danh khác.

Thôi thì chút tưởng nhớ về PD, chút chia sẻ với những người bạn Facebook mới về “PD với HLC” coi như quà sinh nhật cho ông, người nhạc sĩ vĩ đại của Việt Nam

Rừng Gió Brisbane 10/2019

Hoàng Lan Chi

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Viết cho Ngày Kỷ Niệm Sinh Nhật Phạm Duy- Oct 6, 2019

Viết về nhạc Anh Bằng, “Anh Còn Yêu Em” Sep 21, 2019

Hoàng Lan Chi

Viết về “Anh Còn Yêu Em”, nhạc Anh Bằng thơ Phan Thành Tài

Anh Bằng là một nhạc sĩ “lưng chừng”. Tôi định nghĩa “lưng chừng” là dòng nhạc ở giữa nhạc “sang” và nhạc “sến” mà ngày nay ta gọi là dòng nhạc “bolero”. Đa số nhạc phẩm của AB là “lưng chừng”. Bên cạnh đó AB có vài bài “không lưng chừng” và được phổ từ thơ rất hay. Một trong các bài đó là bài “Anh Còn Yêu Em” phổ thơ Phan Thành Tài.

AB, dưới mắt tôi thì có lẽ văn hóa Việt của ông không được sâu như Phạm Duy hay Nguyễn Văn Đông nên lời nhạc của ông là “lưng chừng”. Đa số các nhạc phẩm “sang”, nổi tiếng của AB lại là phổ thơ . Quả thật AB đã rất khôn khéo khi chọn thơ hay của Du Tử Lê hay Phan Thành Tài để phổ. “Khúc Thụy Du” nhạc hay và lời thơ Du Tử Lê hay. “Anh còn yêu em” cũng thế.

Nhóm chữ “Anh còn yêu em” không có gì cao siêu, không có gì bí hiểm, không có gì triết học mà còn hơi “quê quê”. Nó giống như câu trả lời của người tình cho người tình. Nhưng đi sau những cái “ Anh còn yêu em” đó là những “tứ” thật tuyệt vời, thật dễ thương, thật lãng mạn và cũng thật “sexy”.

Xem này “Anh còn yêu em chênh vênh mi buồn, chênh vênh mi buồn” nghe thật dễ thương. Hãy để trí tưởng tượng đi xa. Rèm mi cong vút của người tình được ví với một con đường chênh vênh. Mi khép nhẹ và rèm mi thật buồn.

Còn lãng mạn ư “Anh còn yêu em nụ hôn sim tím”. Vì sao lại nụ hôn sim tím? Hoa sim tím rất nhỏ và xinh. Cả một đồi sim bát ngát sẽ rất đẹp. Nụ hôn sim tím về hình thức thì lãng mạn vì là hoa sim tím còn về thực chất thì là nụ hôn nhẹ nhàng của người tình dành cho người tình bé nhỏ nên được trân trọng nâng niu.

Lãng mạn ở “Anh còn yêu em bờ vai mười sáu”. Thật đáng yêu với “bờ vai mười sáu”. Chỉ cần nhiêu đó thôi đủ gợi lên hình ảnh nõn nà của tuổi mười sáu.

Và đây, “sexy”: “Anh còn yêu em nụ hôn sim tím, áo nhàu qua đêm . Nhóm chữ “áo nhàu qua đêm” thật gợi hình và thật “sexy”. Chỉ cần nghe đến đây là ta có thể tưởng tượng được cảnh hai người tình bên nhau và áo nhàu vì sao.

Ngay cả những giòng này cũng rất “gợi cảm” : “

Anh còn yêu em như rừng lửa cháy
Anh còn yêu em như ngày xưa ấy
Chiều xuống mờ sương
Cửa đóng rèm buông
Gối kề bên gối
Môi kề bên môi

Yêu như rừng cháy và cảnh được mô tả rất “tình” nhưng lạ là không nhuốm chút “trần tục” nào. Chỉ nghe “cửa đóng rèm buông” là dòng nhạc đã đưa người nghe vào thế giới của hai người yêu nhau. Để rồi tình tứ “ Gối kề bên gối. Môi kề bên môi”. Dòng nhạc hạ xuống thủ thỉ thật tình.

AB có kiểu nốt nhạc bất chợt lên cao tưởng như rền rĩ nhưng chỉ thoáng qua, không kéo dài và nốt tiếp theo trải dài mênh mông. Melody của đoạn này “Anh còn yêu em chênh vênh mi buồn” nghe thật hay.

Rõ là bài hát chỉ là Anh còn yêu em vì rèm mi chênh vênh đẹp, vì bờ vai của tuổi trăng tròn thật nõn nà, vì nụ hôn của tuổi sim tím và chẳng có gì hơn nữa nhưng bài hát thật hay. Melody không nhuốm buồn, không hắt vui, không gợi dục mà rất bình thường, giản dị như lời tình tự, như lời thủ thỉ. Những chỗ nốt nhạc hơi vút cao thật đáng yêu. Nó không làm tan vỡ cái không khí yêu đương mà chỉ như chút gì đó đẩy mạnh cảm xúc lên hơi cao một chút rồi lại mênh mang trải dài.

Anh Còn Yêu Em, thơ Phan Thành Tài, nhạc Anh Bằng, tiếng hát Lê Anh Dũng:

https://www.youtube.com/watch?v=Mzj–DoEHto

ANH CÒN YÊU EM
Nhạc Anh Bằng
Thơ Phan Thành Tài

Anh còn yêu em như rừng lửa cháy
Anh còn yêu em như ngày xưa ấy
Chiều xuống mờ sương
Cửa đóng rèm buông
Gối kề bên gối
Môi kề bên môi

Anh còn yêu em đường xanh ngực nở
Anh còn yêu em lòng rạn vỡ
Bạch đàn thâu đêm
Bạch đàn thâu đêm
Thầm thì tóc rũ
Anh còn yêu em

Anh còn yêu em chênh vênh mi buồn, chênh vênh mi buồn
Anh còn yêu em nụ hôn sim tím, áo nhàu qua đêm
Anh còn yêu em buồm chẳng giương cánh khi biển chiều lên
Ôi biển chiều lên sóng xa êm đềm, sóng xa êm đềm

Anh còn yêu em ngời trong giọt máu
Anh còn yêu em bờ vai mười sáu
Cánh môi thơm mềm
Nồng nàn hương ấm
Anh còn yêu em
[DK]

Hoàng Lan Chi

9/2019

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Viết về nhạc Anh Bằng, “Anh Còn Yêu Em” Sep 21, 2019

Vườn Tím- Sep 21, 2019

Trích LanChiYesterday-Những vụn vặt đời sống quanh tôi

Vườn Tím

Tháng Tám và Chín có lẽ là những tháng dễ thương dù “miệt trên hay dưới”. Mỹ và VN thì chuẩn bị sang Thu. Úc thì rón rén vào Xuân. Cả hai, bên thì từ giã những ngày oi ả; bên thì vẫy tay những ngày lạnh lùng. Xuân và Thu là hai tháng ấm áp xinh đẹp của đất trời.

Nhiều tháng gần đây tôi say đắm với thú vui vườn tược hoặc gia chánh. Cũng mất thì giờ lắm. Cái gì mà chả mất thì giờ nhỉ. Chưa kể là mất cả tiền bạc. Cư dân- người quen- ở đây dụ dỗ tôi làm bánh jelly 3 D bán nhưng tôi nguây nguẩy “No. Mệt lắm. Tôi chỉ làm tặng bạn bè, người quen, quà ngoại giao. Never có thì giờ làm bán!” Tại vì họ được tặng và họ thích muốn làm quà cho người thân mà ở đây không bán nên họ phải dụ dỗ “mợ” Lan Chi thôi. Cái này tạm gọi là trong thế giới người mù thì người chột là vua phải không.

Tương tự, Úc hay Việt Nam gì thì đều trầm trồ khi nhìn thấy các tiểu cảnh xinh xinh. Họ lại “dụ dỗ” tôi làm bán và tôi lại say NO. Những cái thú vui ấy mà tôi tự học ở net là “hobby”, không phải là cái để kiếm tiền.

Thuở xưa tôi thích mầu hồng nhất rồi vàng chanh, xanh đọt chuối, trắng kem. Tôi không thích mầu tối. Từ tuổi trung niên tôi lại thích tím nhưng không phải tím Huế mà là xanh tím hay tím hồng nhạt. Thế là hàng rào vườn nhà vừa được tôi sơn mầu tím nhạt. Toàn bộ các chậu cũng cùng mầu. Mini garden cạnh phòng ngủ cũng toàn một mầu tím ấy. Úc đi ngang đều phải ngoảnh nhìn. Còn đường nhỏ, tĩnh lặng, nhà nhà xanh bleu nhạt, kem, vàng nhạt thì chỉ mình nhà mợ Lan Chi mầu xanh tím.

Từ vuông cửa sổ mỗi ngày nhìn ra đường là tôi cũng nhìn thấy được hàng rào tím. Bước ra dăm bước là bốn ô tiểu cảnh cactus được viền tím. Bước cũng dăm bước sang trái là mini garden cũng tím ngát luôn.

Tháng này nhiều người về “cõi tím” quá. Trong số ấy có một “tình yêu tím” của tôi. Đã lâu rồi tôi như người đã thiền, đã ngộ chút đỉnh. Là mọi yêu thương giận hờn không còn hồng tím của ngày mười lăm mà đã là tím huế của tuổi ngoài sáu lăm. Chẳng yêu ai và cũng chẳng giận ai. Nghe tin người thân về “cõi tím” cũng dửng dưng. Thế nhưng tình yêu tím tuổi sinh viên đã như viên thuốc “nhả chậm”. Sau vài ngày tôi mới thấm thía nỗi buồn. Không phải buồn vì người ấy ra đi mà vì nhớ lại thuở sinh viên và thấy lòng nặng trĩu. Thời chúng tôi thì chiến sự ngày càng leo thang nên cuộc sống không như xưa. Hàng hàng lớp lớp người ra đi và nghe tin người chết từng ngày. Bạn bè sinh viên nam có những âu lo riêng. Họ sợ thi rớt sẽ phải đi lính rồi chết. Không còn như mười năm xưa, đi lính là hào hùng. Vì thế sân trường đại học luôn vắng bóng người sau mỗi kỳ tháng chín.

Tôi chợt nảy ra ý tưởng gọi tên cho Tháng Tám là Tháng Tím. Của riêng mình tôi thôi. Tháng tám hoa cúc vàng, tím, trắng. Tháng Tám pensee tím. Tháng Tám kỷ niệm Tím và người đi vào “Cõi Tím”.

4 ô tím. Hàng rào tím. Nắng và khô hạn, cỏ không xanh rì nổi. Chùa Một Cột tím

Một ô tím. Chỉ cactus mới chịu nổi nắng Brisbane. Tháng sau hoa to hơn và mười giờ nở tưng bừng, chắc sẽ đẹp hơn.

2 kệ tím mua ở net

Giàn treo hoa bé cũng tím. Bồn gỗ thuê người làm cũng tím

Vườn mini toàn hồng, cũng chậu tím

Hoàng Lan Chi

9/2019

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Vườn Tím- Sep 21, 2019