Những bài viết về Phạm Duy

Những bài viết về Phạm Duy

§ “Xuân Vũ: Đường Đi Không Đến” by Phan Quang Trọng

§ Phạm Duy- Tình Hoài Hương

§ Phạm Duy-Tình Ca

§ Quê Nghèo-Phạm Duy

§ Phạm Duy- Tình Hoài Hương

§ Phạm Duy- Forgive or Forget

§ Phạm Duy Trong Mắt Tôi

§ Châu Đình An-Phạm Duy: Còn Gì Đâu Trong Cuộc Được Thua

§ Chuyện Làng Cỏ với bảng “Kẻ Cưỡng Hiếp Xác Chết” ở đầu làng-(Ngu yễn Hữu Nghĩa-Phạm Duy) Feb 2013

§ Bài của Nguyễn Hữu Nghĩa-Bài Châu Đình An (Kẻ cưỡng hiếp xác chế t) -Vài ý kiến ( Phạm Duy chết)- Feb 2013

http://hoanglanchi.com/hoanglanchi/dao/3hungson.html

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Những bài viết về Phạm Duy

Tháng Tám Mùa Đông. Chuẩn bị hành trang giã từ cõi nh ân gian -Aug 9, 2020

Hoàng Lan Chi

Tháng Tám Mùa Đông. Chuẩn bị hành trang giã từ cõi nhân gian

Bây giờ là tháng Tám. Tháng Tám là mùa Thu với hoa cúc vàng, với lá đỏ, với gió heo may và với trời se lạnh.

Tháng Tám ở đây bây giờ cũng y như thế dù rằng không phải mùa Thu. Nắng đang trải đường đi. Vàng óng và ấm áp.

Đây này, em ngồi bên cửa sổ (nhưng không có ai dựa tường hoa vì anh và vài người em yêu mến thì đã đi xa mất rồi) và ngắm nắng vàng trải đường đi này. Em vẫn có cái thú ngồi bên cửa sổ viết lách và ngắm cảnh bên ngoài vì con đường của em rất thanh bình và yên tĩnh anh ạ. Vào mùa hè, con đường rợp hoa phượng tím nữa cơ

Nắng trải đường đi, gió hôn bờ tóc

Mùa Thu vàng, anh còn nhớ không anh

Trong tiết trời ấy không dưng em nhớ đến anh, đến những kỷ niệm xưa cũ của một thời mới lớn. Thì em vẫn thích khuôn mặt đẹp trai ngày ấy của anh, tính nết ngang tàng rất đàn ông và cả cái lời tỏ tình dễ thương mà em vẫn nhớ đến bây giờ. Em chỉ muốn nhớ đến anh của thời chúng ta mới lớn ấy mà thôi. Họa chăng nếu có thêm chút đỉnh nữa thì là khi anh lái xe mấy giờ đường xa đến thành phố tình yêu của thủ đô Hoa Thịnh Đốn để đưa em đi xem lễ hội hoa anh đào.

Anh này, lâu lắm rồi không nhớ mùa Thu Sài Gòn ngày ấy ra sao nhỉ. Có lẽ cũng vẫn có cúc vàng trước ngõ. Có lẽ cũng có chút se lạnh vào sáng sớm. Anh còn nhớ không, con đường đến trường của chúng ta, em vẫn cho là đẹp nhất vì rất yên tĩnh, rất thanh bình, rộng rãi thênh thang và hai hàng cây còng me tây với tán lá xòe rộng làm con đường rợp bóng mát. Đường đến trường Văn Khoa-Dược Khoa cũng đẹp nhưng ồn ào xe cộ quá. Đường của Luật Khoa thì bé nhỏ, bờ hẹp , nhiều gốc cây già trồi lên khúc khuỷu đường đi bộ .Em đã phản đối với Phạm Duy "Chú cứ vẽ vời chứ con đường tình ta đi của chú chả đẹp tí nào”. Ông cụ ấy có thể kiêu hãnh với ai chứ với em thì lúc nào cũng kiên nhẫn, nhẹ nhàng.

Tháng Tám chúng ta sẽ không còn những ngày hè nữa anh nhỉ. Hè của anh thường là Đà Lạt vì anh mê cảnh Đà Lạt, mê con gái Đà Lạt. Hè của em là ngấu nghiến đủ mọi truyện vì em mê đọc sách. Nhưng có một mùa tựu trường khi Tháng Tám chưa đi hẳn, sân trường còn vắng vẻ và đôi ta quen nhau ngày ấy, ngày chúng ta cùng ghi danh cho chứng chỉ Hóa Hữu Cơ. Ô cửa sổ ghi danh nhỏ chỉ có anh và em. Chúng ta không được ghi vì muộn. Em năn nỉ và đã được. Khi ra thấy anh tần ngần thì em hỏi và ”cô bé” xí xọn lại vào phòng Tổng Thư Ký Thái để năn nỉ giúp anh. Rồi anh bắt hộ con sâu trên tay em. Bữa đầu tiên của thuở quen nhau- thời mới lớn là như thế đó. Chả có thơ mộng gì hết cả. Em không phải là Hoàng Thị Ngọ với tóc dài tà áo vờn bay. Em là Quỳnh Giao tròn trĩnh mũm mĩm với tóc ngắn và cúp. Chỉ có tà áo dài trắng là giống nhau. Thế nhưng sau đó thì Quỳnh Giao được biến thành Phượng Quỳnh của vài tờ báo Sài Gòn mà nhiều nhất là ở Tiếng Vang đã làm anh mê mẩn.

Cũng chưa bao giờ em hỏi cảm tưởng của anh khi gặp em lần đầu ra sao vì ngày ấy em thấy em quá tầm thường. Vẻ ngoài rất tầm thường vì luôn áo trắng học trò và có lẽ cả cái nhan sắc cũng rất là ngố.

Đây cái cô bé bị cả họ hàng gọi là ”Giao Tồ" vì quá ngố, quá tồ, có gì đặc biệt đâu ngoài vẻ mủm mĩm như búp bê và đôi mắt to đẹp như tây lai.

Em mười tám, mắt xoe tròn thật ngố

Nhan sắc này chưa phải lúc trổ hoa!

Còn em nghĩ gì về anh? Chả nghĩ gì cả vì ngày đó vẫn chăm học và cũng vì anh chỉ được cái đẹp trai chứ chiều cao thì không phải là người để em có thể tựa bờ vai.

Tháng Tám ở đây em vẫn có cúc vàng, hồng đỏ và mầu lá thì rực rỡ vô cùng. Anh xem này, khu vườn hồng be bé của em có hồng vàng, hồng đỏ, hồng tỷ muội và hồng phớt mùi rất thơm anh ạ

Mỗi buổi sáng ngắm hồng qua cửa sổ

Tìm niềm vui thật bé nhỏ cho một ngày

Anh thấy chưa, Tháng Tám mùa đông Brisbane của em mà cây cối xinh tươi đẹp quá chứ, phải không nào. Chỉ còn thiếu một người bạn tri kỷ để cùng nhau thưởng thức tách cà phê trong khu vườn bé ngát hương hồng, thơm mùi ngọc lan.

Anh ơi, anh có còn nhớ một ngày của cuối tháng Tám, anh vừa từ Đà Lạt hạ san về thành phố, anh đến Khoa Học tìm em không? Hôm ấy giờ thực tập Hóa Hữu Cơ. Anh tỉnh bơ đi vào chỗ em và cũng tỉnh bơ nói "Tôi mới đến nhà Quỳnh Giao đấy. Ba QG nói QG đi học nên tôi đến đây". Em tròn xoe mắt. Vừa ngạc nhiên vừa sợ hãi. Ngạc nhiên vì con bé ngốc, khờ như em tự hỏi vì sao anh biết được địa chỉ nhà em. Đã nói ngày xưa ”con bé” ngốc mà lị. Có gì đâu, chỉ cần cầm cái phiếu thực tập liếc vào là biết ngay địa chỉ. Sợ hãi vì ba vẫn tuyên bố "Đậu Trung Học, trả ¼ tự do. Đậu Tú Tài 1: trả tiếp ¼. Đậu Tú Tài 2: trả tiếp ¼ nưã. Đậu xong đại học: trả nốt ¼ cuối cùng. Còn bây giờ là CẤM. Không được có bạn trai. Không cho bạn trai tới nhà”.

Thế nhưng chắc số trời nên khi về nhà, em run muốn chết tưởng bị chửi hay ăn chổi chà thì bố chỉ nói "Hồi nãy có thằng nào tên T đến kiếm cô đấy”.

Coi như anh là người bạn trai đầu tiên đến nhà. Anh là người bạn trai duy nhất chở em đi xem cine. Anh là người bạn trai đầu tiên đã hôn em. Anh là người bạn trai đã tỏ tình với em thật dễ thương "Quỳnh Giao ơi, anh dặn cái này nhé. Từ nay, em chỉ được chơi với anh thôi. Không được chơi với tên con trai nào hết nhé".

Anh là người con trai đầu tiên cài cho em một đóa hoa ngọc lan trên tóc để cả đời sau này em say đắm hương ngọc lan.

Anh xem này, cây ngọc lan của em bây giờ chỉ khoảng 30 cm mà đã ra mấy đợt hoa. Có đợt cả 10 hoa. Hương ngọc lan bao giờ cũng thơm ngát, thanh khiết anh nhỉ

Ngọc Lan thật bé nhỏ mà mỗi năm hoa không nhỏ tí nào

Em cũng là một đóa ngọc lan của cô Phạm Thị Nhung đó anh

Mấy chục năm sau, anh cũng là người đầu tiên đưa em đi xem Lễ Hội Hoa Đào ở Hoa Thịnh Đốn. Hoa anh đào cũng thật đẹp, thanh khiết. Anh đào trắng, hồng rũ bóng bên giòng Potomac là kỷ niệm và cũng là hình ảnh đẹp nhất của Virginia, của thời gian em mới đến vùng trời Hoa Kỳ từng mơ ước. Đây là hình ảnh của em bên giòng Potomac, với Lễ Hội Hoa Anh Đào mà anh đã chụp cho em ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn.

Bây giờ là Tháng Tám. Tháng Tám Mùa Thu bên này và mùa Đông bên kia. Thế hệ chúng ta đang ở vào mùa Đông. Thế hệ chúng ta đã nhiều người lên chuyến tầu trước rồi. Anh cũng đã lên. Vài người em yêu mến cũng đã lên.

Mong sao em cũng sẽ lên chuyến tầu ấy vào Tháng Tám để có nắng thu vàng óng, có hoa cúc vàng tươi, có hồng phớt nhẹ, có heo may se lạnh, để em được những người em yêu mến đón em bằng những tình ca nồng nàn, những bi hùng ca đã một thời làm em say đắm ở chốn ”nhân gian” đầy sóng gió. Chắc chắn sẽ có hai nhạc sĩ lừng danh của một thời Việt Nam lộng lẫy mở rộng vòng tay đón em, ‘’cô bé Gia Long, con người Khoa Học’’ mà yêu tình ca quê hương nồng nàn, yêu bi hùng ca Việt Nam đắm đuối.

Khúc Tình Ca Hàng Hàng Lớp Lớp: https://youtu.be/JioNW4vI7C8

Tình Ca, Ngày Xưa Hoàng Thị: https://youtu.be/ixPaDvubffU

Hoàng Lan Chi

8/2020

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Tháng Tám Mùa Đông. Chuẩn bị hành trang giã từ cõi nh ân gian -Aug 9, 2020

Nước Bốn Ngàn Năm Ngôn ngữ Đẹp- May 26th, 2020

Trích LanChiYesterday-Những vụn vặt đời sống quanh tôi

NưỚc Bốn Ngàn Năm Ngôn Ngữ Đẹp

NGÂY THƠ CỦA CỤ GIÀ 90

Một cụ thắc mắc vầy . (Trích: Tôi thấy chuyện thực là lạ vì cựu Tổng Thống Obama dù có không muốn Tướng Flynn cộng tác với tân Tổng Thống thì Ông cũng đâu có thể ngăn cản Tướng Flynn làm chuyện đó qua tìm cách sa thải Ông Tướng ra khỏi đám cộng tác viên của mình? Rõ ràng là sau khi bị Tổng Thống Obama trù ẻo, vùi dập, phải mất job thì Tướng Flynn vẫn có thể nộp đơn xin làm việc với tân Tổng Thống, ai cấm Ông ta được?)

Thiệt cái tình. Tội nghiệp ghê. Cụ già zồi nên nhớ lộn tùng phèo.

1) Tướng Flynn lúc đó là Cố Vấn An Ninh cho Trump nhưng chưa tuyên thệ thôi cụ ạ,

2) Trong thời kỳ chuyển giao chính quyền thì buổi họp cuối cùng ở Tòa Bạch Ốc, Obama đã nháy mắt ( HLC giỡn) cho vài người ở lại. Comey là một. Rồi kế hoạch được vạch ra. Một trap được dàn dựng. Họ dọa Tướng Flynn “ hãy nhận tội đã nói dối với Phó TT Pence là không nói chuyện điện thọai với Tòa Đại Sứ Nga thì FBI không lôi cổ con trai Flynn ra. Lôi cổ cái gì? Đó chỉ là con trai tướng Flynn có 1 cty làm cố vấn cho Thổ Nhĩ kỳ.

Tại cụ không nhớ được hết nên cụ ngây thơ, cứ tưởng Flynn bị mất chức bởi Obama thì sau đó cứ nộp đơn cho Trump thôi mà!

Cơ khổ.

CỜ VÀNG

Vẫn còn nhiều người cứ tưởng nghị quyết cờ vàng này nọ và cờ vàng phất phới khắp thế giới là cờ VNCH. No way. Các quốc gia đã công nhận vc. VNCH đã không còn trên bản đồ thế giới. Cờ vàng đó LÀ CỜ CỦA CỘNG ĐỒNG NGƯỜI MỸ VIỆT, bẩm các ông/bà. Vì lý do đó, chính quyền sở tại mới cho phép chứ.

Cờ vàng ấy cũng là quốc kỳ của VNCH và người Việt quốc gia coi đó là “một di sản tinh thần”.

Cờ vàng, trong nhiều trường hợp, được xem như là một dấu hiệu “PHE TA” để nhận ra nhau.

Tuy thế, có vài cụ bà đã lạm dụng cờ vàng vào những việc nhỏ, không ra sao. Một ví dụ lấy cờ vàng rồi bất thình lình quàng vào cổ Điếu Cày. Hoặc vài người vác cờ đi đón tên nhạc sĩ quèn Việt Khang (nhạc thì dở ẹt nhưng bọn Việt Tân, SBTN lancer nên nhiều người bị mắc hỡm, coi nó như thần tượng!).

Tôi vừa viết bài, góp ý rằng, khi biểu tình tại nơi công cộng chung với các sắc tộc khác thì KHÔNG NÊN MANG CỜ VÀNG nhưng nếu muốn lắm thì có thể mang lá cờ kép nghĩa là cờ Mỹ to, ở trên, cờ vàng nhỏ hơn ở dưới. Cũng có hai chữ Việt Nam ở cờ vàng. Như thế mọi người sẽ nhận ra được ngay, đây là group người Mỹ-Việt, chứ không phải Mỹ-Nhật hay Mỹ- H Mong, hay Mỹ-Đại Hàn..Vài người Mỹ da trắng có thể sẽ ngầm khen "À, cộng đồng Việt rất non trẻ so với các bông hoa khác của vườn hoa Hiệp Chủng Quốc HK nhưng họ đã biết hòa đồng vào giòng chảy lịch sử của quê hương mới…"

Tôi nhớ một kỷ niệm nhỏ. Năm 2004 ra hải ngoại, đến dự Lễ Hai Bà Trưng ở Toronto, được nhìn lại cờ vàng, được nghe lại quốc ca, tôi đã ứa nước mắt khóc.

Trong tim những người Việt đậm tình yêu quê hương đất nước thì hai cái luôn làm họ xúc động là Quốc Kỳ và Quốc Ca.

Biểu tình ở Saccramento nghe nói gần 5000 người. Xem người Mỹ Việt nè:

VÔ ĐỀ VÌ KHÔNG BIẾT NÓI GÌ

Cách đây mấy năm, ông chủ nhiệm Thương Mại Miền Đông đề nghị tặng tôi món quà nhỏ: đó là ông sẽ in tặng cuốn sách Trò Chuyện với Lan Chi cho tôi. Thế nhưng tôi không làm nổi vì ai mà …edit nổi nhiều bài. Khi in sách, phải ”edit” lại bài dù trước đó mình viết cũng khá cẩn thận rồi. Vì lười ”edit” nên bây giờ ông chủ TMMĐ …hết tiền rồi, không in tặng ”bà chằng” được nữa. ( cười)

Bao nhiêu năm qua. Sức khỏe, nhan sắc tất nhiên phải phôi pha. Mắt kém nhiều vì xưa nay mắt tôi vẫn không ”ngon lành gì” do mê đọc sách từ bé. Tay thì bị thấp khớp nên on-off, khi đau khi không. Vì thế, tôi ngại xem nhiều hoặc viết nhiều. Tại Facebook, khi viết comment trả lời ai đó, hay gõ vội cho kịp ý tưởng của mình và tôi hay bị rơi vào tình trạng chuyên môn phải ”edit” tới lui vì lỗi typo.

Cũng tại Facebook có vài cụ ông ưa soi mói những lỗi typo hoặc lỗi ”mắc dịch”.

”Mắc dịch” vì đa số thời net, mọi người hay cho google dịch trước rồi ”edit”sau. Lắm khi vội sẽ ”edit”sót. Có nhiều người nhắm mắt cho google dịch, sửa sơ sài nên ra bài rất khó đọc. Tôi thì chịu khó hơn. Một bài Fox dài 5 trang, tôi đọc sơ , đối chiếu sơ coi Google sai chỗ nào. Sau đó tôi viết lại, để chỉ còn chừng nửa trang hay quá lắm một trang vì tôi hay layout kiểu xuống hàng, có ”sub tittle”. Tôi cố viết lại theo văn Việt cho dễ đọc. Trung bình mất từ 20-30 phút một bài như thế. Do đó, tôi rất mệt mỏi khi bị vài cụ cho comment, cự mấy chi tiết nhỏ nhặt, không phải tin chính vì Google dịch sai. Vd báo Người Việt, có lẽ cũng dùng google, có lẽ cũng không theo đạo Chúa như tôi nên đã dịch Pentecost là lễ Hạ Trần làm một cụ ông bạn tôi cứ đeo theo tôi tra vấn mãi. Khổ ghê.

Hôm nọ thấy Trường Sơn Lê Xuân Nhị reply tôi " Cảm ơn chị..”, tôi hơi ngạc nhiên. ”Bà chị” cà khịa liền "Ê, kỳ zậy. Chị tưởng em giỏi Anh văn thì tự xem bản gốc đi. Việc gì phải coi tin vắn của chị?". LXN cười hì hì ” Lười. Dại gì khi đã có bà chị siêng năng đọc báo dùm mình lại còn tóm tắt gọn thì phải xài chớ’‘. Hừ!

Mới đây cô em họ cũng nói thế. Tối, về nhà, khi cần, cô ấy theo link và đọc chi tiết. Trong khi tôi ngỡ tin vắn, bài ”phỏng dịch” của tôi chỉ ích lợi cho người già, không giỏi Anh văn, lười lang thang và cho người trẻ trong nước (họ có thể không giỏi Anh văn lắm và cũng bận đi làm, không lang thang được nhiều). Ai dè vài cụ rảnh rỗi, giỏi Anh văn vẫn lươi huyền nên cũng siêng đọc tin vắn của ”bà chằng” để không bị lạc hậu. Không bị lạc hậu thật chứ vì có khi breaking news của Fox vừa có, tôi dành ra 20 phút lược dịch ngay cơ mà.

Ê KÍP VIẾT BÀI CHO TÒA BẠCH ỐC

Tôi rất ”mê” những thông điệp từ Tòa Bạch Ốc liên quan đến những sự kiện lịch sử. Ví dụ như thông điệp về Memorial Day. Họ viết hay quá. Đọc rất cảm động. Tôi vẫn mê ”những áng văn đẹp” kiểu ấy.

Này nhé:

”Những người lính trẻ đã không có cơ hội để già đi nhưng di sản của họ thì sống mãi với chúng ta.” ”Bà Tổng” HLC dịch bay bướm hơn chút xíu "Những người lính trẻ không có cơ hội già đi nhưng di sản từ họ thì vĩnh cửu”.

Hoặc: We never can Repay but we can ALWALS remember.

Tôi thích những áng văn ”đẹp” thật sự như thế. ”Đẹp" từ hình thức đến nội dung.

Tại Facebook vẫn còn những người viết tử tế, viết đẹp vì biết yêu quý cái đẹp, biết gìn vàng giữ ngọc cái ngôn ngữ của cha ông để lại. Số người viết thô lỗ với ngôn ngữ hung hăng, bẩn: tôi mong rằng đến ngày nào đó tự soi gương sẽ thấy mình xấu xí đi vì ngôn ngữ xấu, họ sẽ sửa đổi.

Nước bốn ngàn năm ngôn ngữ đẹp

Không lẽ ”Dân hơn trăm triệu” lại chẳng biết ”Nối tiếp người xưa”?

Hoàng Lan Chi

5/2020

1988 gì đó, HLC ”yểu điệu” với áo tư thân. Kèm theo cho phù hợp " Nước bốn ngàn năm ngôn ngữ đẹp” (nhại thơ Tản Đà)

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Nước Bốn Ngàn Năm Ngôn ngữ Đẹp- May 26th, 2020

Một Già Lẩm Cẩm, Một Trẻ “Mất Dạy”-April 25th, 2020

Trích LanChiYesterday-Những vụn vặt đời sống quanh tôi

Một Già Lẩm Cẩm, Một Trẻ Mất Dậy

Một Già Lẩm Cấm

Đàn ông VN dù qua Mỹ từ hồi 50t thì có lẽ bản chất di truyền thì phải nên “lẩm cẩm” vẫn hoàn “lẩm cẩm”.

Tuần qua lại một cụ VN, ngoài 80, lẩm cẩm. “Lẩm cẩm” vì cụ ta bẻ chữ viết tắt của tôi.

Ai cũng biết, mỗi ngày, tôi gửi mail có các links dẫn đến bài (chi tiết) ở Facebook của tôi. Người bận chỉ cần liếc bản tin ở phần giới thiệu là đủ. Ai cần chi tiết thì theo link mà đọc. Tại subject của mail, không được gõ quá một số chữ nào đó nên tôi phải cố viết tắt, cố tóm gọn để có thể cho đầy đủ các tin vào subject của mail. Nhiều khi không đủ thì phải chọn, bỏ những tin không quan trọng lại.

Những gì tôi làm, mục đích giúp người mới qua Mỹ, mải kiếm sống, bận rộn ; hoặc người trẻ, sồn sồn ở VN. Họ cần biết tin để bầu cử cho đúng hoặc để hiểu tình hình Mỹ thì “ khi thời cơ tới”, họ sẽ ủng hộ ngay. Ý tôi ám chỉ nếu may mắn VN có một Gorbachev thì khi người này “phất cờ” thì đa số tầng lớp sồn sồn đã hiểu một xã hội tư bản thì được tự do và nhân quyền là như thế nào. Nhiều người sồn sồn, đang có chức vị khá, thỉnh thoảng vẫn inbox hỏi tôi chuyện cộng đồng hay chuyện thời sự Mỹ vì họ tin tưởng vào nhận định và cả tin tức từ tôi. Tôi không hề nhắm việc mình làm để phục vụ những “lão già ngoài 70, hoặc 80 ở Mỹ” vì những “khứa” này rảnh rỗi, tự đọc tiếng Anh, tự xem TV lấy. Loại người này không cần đến “bà Tổng HLC” đọc báo, rồi tóm tắt dùm.

Một mail vừa qua có nhiều tin và tôi phải viết tắt. Lẽ tất nhiên có những cái viết tắt THÔNG THƯỜNG thì đa số đoán được khi nó nằm trong một đoạn văn. VD “TT nói sẽ ký luật vào tuần tới sau khi Hạ Viên chập thuận”: ai cũng đoán được TT là tổng thống.

Hoặc câu này “ TT Anh bị phe đối lập chỉ trích là phản ứng quá muộn” thì ai cũng đoán được TT không phải tổng thống mà thủ tướng.

Với “Tòa Bạch Ốc” thì chúng ta, người Mỹ Việt và dân Mỹ viết tắt là W.H. Nhưng nếu viết thế thì người trong nước sẽ khó đoán. Do đó tôi viết vầy ở subject mail ( TBO viết: TT nói tôi chiến đấu vì ai) thì đa số sẽ đoán được TBO là Tòa Bạch Ốc. Vả lại, sau khi đọc lướt subject mail, nếu không rõ đoán không ra thì phải đọc bên dưới, nơi tôi tóm tắt các tin có trong mail thì sẽ có đầy đủ ( vì không sợ bị thiếu do subject hạn chế số chữ).

Thế mà lão già này dám chửi tôi chứ. Tôi cắt đứt giao thiệp. Xong. Tuổi già, sắp chết thì kẻ nào “khó chịu”, hay “làm phiền mình”: cứ cắt đứt cho khỏi bực mình. Lão già đó dư sức đọc Anh văn, dư sức xem TV thì việc gì phải đọc Bản Tin từ tôi? Khi thấy: cứ delete đi chứ.

Nhưng, chẳng qua lão ta ấm ức vì trước đó lão bị tôi “mắng” ở chuyện khác. Y chang lão già “lẩm cẩm” hôm nọ. Bị tôi bẻ ở chuyện A, để bụng thù nên viết hung hăng ở chuyện B: tôi mắng cho và “cut”!

Còn lão già này?

Lão hung hăng vào 2008 như sau “ Tôi thề sẽ cho cái Đài Phát Thanh này một trận ..”. Đó là vào khởi đầu của vụ án Đài Phát Thanh Việt Nam Hải Ngọai ở Hoa Thịnh Đốn, có hai vợ chồng giám đốc Lưu Lệ Ngọc giao du với cán cộng cấp cao của Tòa Đại Sứ VC. Năm đó, mọi người khắp nơi ào ào cho ý kiến. Lão già hung hăng này: tôi chờ mãi và chả thấy lão làm gì “sất”!

Năm nay 2020, khi đọc bài tôi viết ( Nhận định về youtube phỏng vấn ô Nguyễn thanh Tú của Etcetera Trường ở VN) thì lão già trên hung hăng chửi bới Tú ghê gớm. Tôi reply all, chế diễu “chỉ được cái miệng”.

Lão để bụng. Và khi nhận mail của Bản Tin, lão chế diễu tôi viết tắt TBO. Tôi bèn mắng cho và “cut”.

Sao mà lẩm cẩm thế. Thế thôi.

Già 80 mà hung hăng. Đúng là một vài cụ ông VN thuộc loại “lẩm cẩm” chịu không nổi.

Một Trẻ “Mất Dậy”

Voice Tuấn Lê ở QLD là một “người trẻ vô giáo dục”

Tôi không biết cha mẹ Tuấn Lê là ai, trình độ ra sao, nề nếp thế nào mà có một đứa con “mất dạy” thế.

Đã nói nhiều lần rằng: mọi người có quyền cho ý kiến về mọi vấn đề xảy ra chung quanh ta và những người khác cũng có quyền Đồng Ý hay Không Đồng Ý. Người có giáo dục, trưởng thành, sẽ luôn phản bác người khác với giọng văn đàng hoàng, những chữ có vẻ khó nghe thì bỏ vào ngoặc kép, và chỉ phản bác vào nội dung câu chuyện. Không được mạ lị cá nhân, không được chụp mũ vô căn cứ.

Nhóm Việt Tân-Voice thì “rất thù” bà HLC vì không bẻ gãy được lý luận của bả: tôi biết (cười). Cứ xem Nam Lộc, núp dưới cái nick Phạm Bảo Toàn, (dường như thế, ) viết bài nào là bị tôi “bụp” bài đó, không cãi lại được.

Tôi viết bài “Nhận định về youtube Etcetera Trường ở VN phỏng vấn Nguyễn Thanh Tú về ngày 30/4” . Trong đó tôi xác định tôi chỉ ủng hộ Tú về ( 1) Đi tìm công lý cho cha, 2) Sau đó là làm sạch cộng đồng qua việc điều tra tố cáo Voice đã lường gạt, móc túi ô già bà cả qau chiêu bài chống cộng, cứu tù nhân lương tâm, cứu thuyền nhân..). Còn những suy nghĩ của Tú về con đường tranh đấu của thế hệ 1, của hậu duệ, hay ý tưởng của Tú là giúp VN thành cường quốc để chống Trung Cộng: tôi không đồng ý. Tôi viết đàng hoàng, lịch sự. Tôi chỉ ra hai điểm của Tú: thế hệ 1 và hậu duệ có rất nhiều người sắt son với lập trường quốc gia …

Tuấn Lê, khả năng đọc, hiểu, viết tiếng Việt rất kém nhưng thích nhí nha nhí nhô. Đã vài lần Tuấn Lê cũng viết “láo” và tôi đã chỉnh. Cứ ngỡ Tuấn Lê sẽ chừa ai dè không phải. Chứng nào tật nấy. Dường như ĐA SỐ NGƯỜI CỦA NHÓM VIỆT TÂN-VOICE: trơ trẽn, lì lợm và RẤT THIẾU GIÁO DỤC. Cứ xem ngôn ngữ họ chửi rủa, mạ lị người khác thì biết. Vậy thì ai tin được loại người này đấu tranh cho dân tộc????

Trở lại vấn đề. Nếu không đồng ý, Tuấn Lê có thể viết đàng hoàng, ví dụ vầy “ Ông Tú đã mắng thế hệ 1 là 1,2, hậu duệ là 3,4..nhưng sao bà HLC không chỉ rõ mà chỉ nêu cái việc ông Tú muốn về VN đóng góp?”. Ít ra viết như thế và đợi tôi giải đáp đã. Tôi sẽ chỉ ra cho Tuấn Lê hiểu. Đằng này, chưa gì hết Tuấn Lê viết mail “Bà Hoàng Lan Chi đớn hèn muối mặt”. Mẹ ơi, tôi hơn Tuấn Lê nhiều tuổi. Tôi không làm cái gì sai. Tôi chỉ ủng hộ ô Tú và chỉ trích Voice bằng ngôn ngữ đàng hoàng. Còn Tuấn Lê, có lẽ cha mẹ TL cũng là người ( có trình độ thấp?) nên đã không dạy được TL đến nơi đến chốn chăng? ( tôi đang nêu câu hỏi. Ai biết: giải đáp dùm). Mở miệng ra là sỉ vả, mạ lị người không cùng ý kiến. Giáo dục Úc đâu có dạy sinh viên, học trò Úc như thế?

Thật là số xui. Gặp một già lẩm cẩm và một trẻ “mất dạy” nhưng …cuối tuần thì “bà tổng” vẫn cặm cụi đọc tin, chịu khó tóm tắt post ở Facebook cho người trong người hiểu và ngắm hoa ngọc lan lại vừa nở hai bông dù cây chiết cao có khoảng 30 cm.

Hoàng Lan Chi

4/2020

Xem hoa ngọc lan nở nè. Cây lùn tè. Có 3 bông nhưng khó chụp. Chụp 2 bông thôi:

Giỏ cactus treo, xinh không nào:

Chậu hoa khá to. Trang trí cảnh. Cô gái ngồi trong vịt giữa hồ nước xanh. Chú ngựa hồng trên bãi cỏ. Nhìn bên ngoài xinh lắm:

Cactus được trang trí trong chậu hoa tròn. Bao quanh chậu này là vài chậu hoa cactus hình chữ nhật, tạo thành một khoảnh vườn nhỏ toàn cactus. Chụp trên mặt thôi:

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Một Già Lẩm Cẩm, Một Trẻ “Mất Dạy”-April 25th, 2020

Trong đại dịch, ta cùng nhau mở lòng như …trai. April 13, 20 20

Trích LanChiYesterday-Những vụn vặt đời sống quanh tôi

Trong Đại Dịch, Ta Cùng Nhau Mở Lòng Như … “Trai”!

 

1987 Sài Gòn

Khi xưa tôi có viết một đoản văn nhỏ có tựa “Hạnh phúc ở quanh ta”. Đó có thể là được nhâm nhi một tách cà phê ngon. Cũng có thể là được ngắm một bông hồng vào một sáng xuân lung linh nắng. Cũng có thể là được đọc một đoạn văn hay, một bài thơ dễ thương, một bản nhạc tuyệt vời. Thì hôm nay tôi có được một hạnh phúc nhỏ: một bài thơ hay, ý nghĩa thâm trầm. Trong đại dịch, câu cuối của bài thơ làm tôi rung động. Phải, tất cả thế giới hãy mở lòng như “trai”!

“Ngọc trai” là một trang sức quý phái phù hợp với mọi lứa tuổi nhưng phù hợp nhất là cho tuổi “Mãn khai”. Người phụ nữ đã có gia đình với y phục trắng, lịch sự và đi kèm là bông tai, vòng tay, vòng cổ đều là ngọc trai thì phải nói rất đẹp. Trông rất lịch sự, thanh thoát, quý phái.

Thuở trung học, chúng tôi đã được học về sự hình thành của ngọc trai và rất thú vị khi thấy ngọc ấy lại là do phản ứng tự vệ của con vật bé nhỏ.

Vì được học quá trình tạo ngọc trai nên khi được nghe bạn nhạc Kiếp Ngọc Trai của Ns Hoàng Xuân Thảo, tôi “bị choáng ngợp” bởi những câu thơ ngắn, gọn, sắc mà mô tả được đầy đủ “ngọc trai’”

Hấp tinh trời, khí biển

Ngậm cát, nuốt bọt bèo

Mở lòng cho dao cứa

Trai…nhả ngọc…người đeo!

Ôi, câu “ngậm cát nuốt bọt bèo” sao mà nghe có gì đó buốt giá chông chênh. Bọt bèo vẫn là những từ ngữ ám chỉ những giá trị bé nhỏ nhất, tầm thường nhất. Thế mà từ bọt bèo ấy và từ cái “kinh khủng” là “mở lòng cho dao cứa” để rồi một hạt ngọc lung linh đẹp tuyệt vời được trao tặng cho người. Câu thơ ấy làm tôi liên tưởng đến một hình ảnh khác. Đó là hỉnh ảnh người mẹ cũng xé toang lòng để đứa con được đến với cuộc đời.

“Chàng” thi sĩ này thật là quá ác. Một nữ trang xinh đẹp được ôm thân thể ngọc ngà của giai nhân mà “chàng” mô tả thật trần trụi xong rồi còn hỏi

Em, mỗi khi làm dáng

Óng ả chuỗi hạt trai

Có nghe chăng tiếng sóng?

Biển thương trai bùi ngùi!

Ừ nhỉ. Có bao giờ làm dáng mà giai nhân nghe được tiếng sóng đại dương từ lòng “ngọc trai”? Hay lúc bấy giờ nàng chỉ nghe được sóng thì thầm êm đềm của “chàng trai” của nàng?

Chỉ có một đoạn nói về “kiếp ngọc trai” nhưng những đoạn sau, người thi sĩ nói về một “kiếp trai” khác. “Chàng”, có dáng dấp của một Kẻ “Rằng xưa có gã từ quan. Lên non tìm động hoa vàng nhớ nhau” nên “chàng” đã bâng khuâng tự hỏi, ta còn gì cho em. Hương rồi bay, công danh rồi sẽ phù du, thân rồi sẽ như cát bụi và chàng bỗng như “ngộ” ra một điều: Ta còn gì nữa, hay “mở lòng như trai”?

Em, bông hồng hàm tiêú

Hớp hồn bướm lượn bay

Đám chim xanh ríu rít

Bay vờn quanh chào mời

Ta, có gì để tặng?

Hoa thơm : Hương rồi bay

Hay lời khen gỉa dối

Đường mật nghe bùi tai?

Ta có gì để tặng?

Công danh: mây nổi trôi

Thân rồi như bụi cát

Còn gì trên trần ai?

Ta còn gì để tặng?

Chẳng lẽ hai bàn tay?

Ta chẳng còn gì nữa

Đành mở lòng như trai…

Con “trai” kia chịu vết dao cứa, mở lòng để cống hiến cho đời viên ngọc tinh khôi. “Chàng” cũng mở lòng, có lẽ để dâng tặng người tình, trái tim của mình.

Tuy thế câu thơ ấy của tác giả lại cho tôi một suy nghĩ khác trong mùa đại dịch này.

Chúng ta, toàn thế giới đang phải tự cách ly. Mẹ cách ly con. Vợ cách ly chồng. Nói chung người-cách ly-người.

Vì sao mà có tình cảnh này? Phải chăng vì con người đã quá ích kỷ, quá “ôm vào lòng” mọi thứ nên đất trời kia mới nổi trận phong ba?

Phải chăng thượng đế đang muốn nhăn nhủ chúng ta: hãy mở lòng ra đi, hãy tha thứ, hãy quên mọi hận thù, thì sẽ được bên nhau?

Thuở trời đất nổi cơn gió bụi

Người với người không được gần nhau

 

Thôi thì chỉ biết nguyện cầu:

Trong đại dịch hãy cùng nhau mở lòng như “trai” thì có lẽ cơn dịch sẽ qua đi.

Hoàng Lan Chi

4/2020

Hoàng Xuân Thảo

KIẾP NGỌC TRAI

Hấp tinh trời, khí biển

Ngậm cát, nuốt bọt bèo

Mở lòng cho dao cứa

Trai…nhả ngọc…người đeo!

Em, mỗi khi làm dáng

Óng ả chuỗi hạt trai

Có nghe chăng tiếng sóng?

Biển thương trai bùi ngùi!

Em, bông hồng hàm tiêú

Hớp hồn bướm lượn bay

Đám chim xanh ríu rít

Bay vờn quanh chào mời

Ta, có gì để tặng?

Hoa thơm : Hương rồi bay

Hay lời khen gỉa dối

Đường mật nghe bùi tai?

Ta có gì để tặng?

Công danh: mây nổi trôi

Thân rồi như bụi cát

Còn gì trên trần ai?

Ta còn gì để tặng?

Chẳng lẽ hai bàn tay?

Ta chẳng còn gì nữa

Đành mở lòng như trai…

Ta, có gì để tặng?

Hoa thơm: hương rồi bay

Lợi danh như mây nổi

Đành mở lòng…như trai…

Đành mở lòng…như trai…

Nghe nhạc ở đây với tiếng hát Diệu Hiền:

https://youtu.be/BrGwlcvv-fU

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Trong đại dịch, ta cùng nhau mở lòng như …trai. April 13, 20 20

Đoàn Dự- Người vợ của nhà thơ Thế Lữ- April 13, 2020

Người vợ của nhà thơ Thế Lữ

Đoàn Dự ghi chép

Hoàng Lan Chi viết: Chúng tôi ở miền Nam và chính phủ vẫn cho học Thế Lữ, được coi như “ những văn nghệ sĩ thời tiền chiến”. Bài thơ chúng tôi phải học Là “Hổ Nhớ Rừng”. Học sinh đứa nào cũng thuộc vì bài thơ hay, nội dung sâu sắc, được bọn chúng tôi bình luận trong giờ Việt văn là ( nói lên nỗi lòng người dân trong thời Pháp Thuộc)

Xem bài này mới biết, cô ruột của ca sĩ Thái Thanh, Thái Hằng là nghệ sĩ nhân dân Song Kim của VC, người vợ thứ hai của Thế Lữ.

Có lẽ thời nào cũng vậy, nếu chót yêu nghệ sĩ thì đa số đành chịu cảnh “chồng có bồ”. Không chịu được thì gia đình tan vỡ. Còn nghiến răng cam chịu thì còn có “chồng’ dù răng cái “lão ấy” chẳng có tích sự gì ngoài cái chức vụ “CHỒNG”. Lão không nuôi con, dạy con, không ở với vợ mà suốt ngày la cà với cô này cô khác. Quả tình tôi rất khâm phục. Bởi lẽ nếu là tôi thì ‘tôi đã đá đít” cho ra cửa từ lâu (cười).

****************************************

Thưa Quý Bạn, cứ kể những chuyện vợ chồng chán ghét nhau, ly dị nhau hoặc ghen tuông, đánh đập nhau riết cũng chán và hiện nay là vấn đề đại dịch Vũ Hán, chắc chắn báo chí các nước bên ấy đăng ầm ầm, quý bạn đã biết cả rồi. Vậy nay tôi xin “đổi món ăn chơi”, kể hầu quý bạn một câu chuyện hơi lạ về người vợ của nhà thơThế Lữ. Bà này “lạ” ở chỗ chồng bồ bịch, có vợ nhỏ ngay trước mắt mà bà vẫn cố gắng chịu đựng, không ghen tuông một tí nào cả chỉ với một niềm tin duy nhất rằng chồng là người Công giáo, theo giáo lý Công giáo đàn ông chỉ có một vợ, đàn bà chỉ có một chồng, do đó cuối cùng rồi chồng sẽ trở lại với mình. Vì vậy bà vẫn yên tâm buôn bán kiếm ăn, chăm sóc bà mẹ chồng khó tính coi như mẹ ruột của mình, và nuôi dạy con cái, 2 người con trai ăn học tới Tiến sĩ ở bên Mỹ, còn người con gái thì trở thành một nhà doanh nghiệp. Đặc biệt, từ cuối năm 1977, “chàng lãng tử” Thế Lữ nay đã 70 tuổi, vào trong Nam sống với vợ con suốt 12 năm tại tiệm vải ở đường Nguyễn Đình Chiểu (Phan Đình Phùng cũ, quận 3, gần toà đại sứ Miên hiện nay là văn phòng UBND Quận 3) cho tới khi ông qua đời cũng tại Sài Gòn mà hình như đa số chúng ta không biết. Đây là câu chuyện về người đàn bà đó nhưng xin mời quý bạn xem xét về nhà thơ Thế Lữ, chồng của bà trước đã.

I. Tiểu sử Thế Lữ

Nhà thơ Thế Lữ tên thật là Nguyễn Thứ Lễ, sinh năm 1907 tại ấp Thái Hà, Hà Nội, mất năm 1989 tại Sài Gòn, hưởng thọ 82 tuổi. Sau 1975, ông từ Hà Nội vào Sài Gòn (cuối năm 1977) sống với vợ con gần 12 năm ở đường Phan Đình Phùng (cũ), quận 3, Sài Gòn, cho đến khi mất . Quê quán của cha ông ở làng Phù Đổng, huyện Tiên Du (nay là làng Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội), quê mẹ ở Nam Định, nhưng sinh ra ông tại ấp Thái Hà, HàNội. Ấp Thái Hà nằm trên phần đất của 4 làng: Thịnh Quang, Nam Đồng, Khương Thượng và Yên Lãng (làng Láng), nay thuộc quận Đống Đa, Hà Nội. Gọi là “Ấp” vì đây là phần thưởng của Pháp dành cho Hoàng Cao Khải (Kinh lược sứ Bắc Kỳ, kẻ đã đàn áp phong trào Cần Vương của vua Hàm Nghi) như một “thực ấp” của các “đại thần” có công lao lớn thời trước. Mặc dầu Hoàng Cao Khải đã có dinh cơ tại phố Tràng Thi, Hà Nội, nhưng vẫn muốn lập cơ ngơi tại đây để sống khi về già. Ấp được Hoàng Cao Khải lập năm 1893, mang tên “Thái Hà” gồm tên làng Đông Thái và tên tỉnh Hà Tĩnh là quê quán của Hoàng Cao Khải.. Những người sống ở ấp Thái Hà hàng năm đóng thuế thổ trạch cho Hoàng Cao Khải chứ không phải cho Sở Điền Địa của Pháp.

Thế Lữ hồi còn nhỏ có một người anh lớn hơn cậu 1 tuổi (và một em gái), vì vậy cậu được cha đặt tên là Nguyễn Thứ Lễ với ngụ ý đó là con thứ. Đến năm Thế Lữ 10 tuổi, chẳng may cậu anh trai (11 tuổi) bị bệnh mất, cha bèn làm giấy khai sinh khác, đặt tên mới cho Thế Lữ là Nguyễn Đình Lễ vì họ Nguyễn Đình là một họ lớn ở làng Phù Đổng, không nên để người con trai duy nhất còn lại trong gia đình là “con thứ”. Do đó, Thế Lữ có 2 giấy khai sinh: Nguyễn Thứ Lễ và Nguyễn Đình Lễ. (Thời Pháp thuộc, khai sinh tại làng rất dễ, chỉ cần nói với “ông ký” giữ sổ sách làng vài tiếng là được, hơn nữa cha của Thế Lữ lại là sếp ga xe lửa tuyến đường sắt Lạng Sơn – Hà Nội, gia đình khá giả, thỉnh thoảng ghé về quê chơi, ai cũng vị nể. Như vậy, tài liệu nào nói Thế Lữ tên thật là Nguyễn Thứ Lễ hay Nguyễn Đình Lễ đều đúng. Sau này, tất cả các con của Thế Lữ đều mang họ Nguyễn Đình, như nhà đạo diễn sân khấu danh tiếng Nguyễn Đình Nghi tại Hà Nội chẳng hạn.

Tuy nhiên, xem ra Thế Lữ thích cái tên Nguyễn Thứ Lễ hơn tên Nguyễn Đình Lễ. Bởi vậy khi viết văn, làm thơ, hoạt động kịch nghệ, ông đều lấy bút hiệu là “Thế Lữ”, tức nói lái từ hai tiếng “Thứ Lễ”. Ngoài ra, khi viết văn vui trên báo Phong Hoá và sau đó là báo Ngày Nay của Tự Lực Văn Đoàn, do nhà văn Nhất Linh Nguyễn Tường Tam chủ trương mà ông là một trong 6 thành viên cốt cán, Thế Lữ còn ký tên là “Lê Ta” với ý nghĩa: Chữ “ta”trong tiếng Việt, theo Hán tự là “ngã”; mà “ngã” theo tiếng Việt lại còn có nghĩa là dấu ngã. Bút danh “Lê Ta” tức chữ “Lê” có dấu ngã”, đó là chữ “Lễ”, tên thật của ông. Trên báo Ngày Nay số Xuân năm 1937, Thế Lữ đùa nghịch đưa ra câu nói vui: “Thế Lữ mừng xuân hai thứ lễ: một quả lê tây, một lê ta”, độc giả ai cũng tức cười và phục tài biến báo của ông.

Như trên đã nói, cha của Thế Lữ là sếp ga xe lửa, trong thời Pháp thuộc rất có vai vế và có “ngoại tài” (tiền bạc ngoài lương bổng) nên gia đình rất khá giả. Tuy nhiên, mẹ của Thế Lữ buôn bán nhỏ, không giàu có gì nên gia đình bên nội không bằng lòng, song bà nội phải chiều ý con trai, tổ chức cho hai người một đám cưới nho nhỏ tại Hải Phòng, nơi cô dâu buôn bán ở đây. Tuy nhiên, ít lâu sau, bà nội lại cưới cho cha của Thế Lữ một cô gái con nhà giàu ở Lạng Sơn và cho cô này làm vợ cả, còn mẹ của Thế Lữ thì làm vợ lẽ. Kệ, muốn sao cũng được, chuyện này rất thường xảy ra đối với các gia đình giàu có ở ngoài Bắc thời xưa khi người được cưới trước không phải làcon nhà khá giả. Hơn nữa mẹ của Thế Lữ buôn bán ở Hải Phòng nuôi hai con trai (lúc này bà chưa sinh cô con gái út) , ít còn thì giờ về Lạng Sơn thăm gia đình nhà chồng nên không quá để ý đến chuyện mình là người được cưới hỏi trước mà phải làm vợ lẽ.

Khi Thế Lữ được 3 tháng tuổi, bà nội lại ra một lệnh khá đặc biệt: “Đứa cháu lớn (anh của thế Lữ) hay ốm đau thì cho ở Hải Phòng với mẹ cũng được; còn đứa nhỏ (tứcThế Lữ) mạnh khoẻ, bụ bẫm thì phải đem nó về Lạng Sơn sống với bà nội, cha và “mợ cả” (vợ mới của cha)”.

Phải rời xa mẹ ruột từ lúc còn bế ẵm, lớn lên, mỗi năm chỉ được gặp mẹ một đôi lần, Thế Lữ cho biết cậu rất nhớ mẹ. Mãi đến năm cậu bé 10 tuổi, bà nội mất, rồi cậu anh ruột (11 tuổi) cũng mất, Thế Lữ mới được đưa về Hải Phòng sông với mẹ ruột tại cửa hàng vải. Tuy nhiên, Thế Lữ cũng nói rằng chính do sống ở xứ Lạng từ nhỏ cho tới năm 10 tuổi, cảnh vật thiên nhiên cũng như các câu chuyện “đường rừng”, ma quái, kinh dị, có thể là những chuyện tưởng tượng của đồng bào thiểu số mà cậu được nghe kể lại đã ăn sâu vào tâm trí cậu, khiến cậu có nguồn tư liệu dồi dào khi viết những cuốn truyện“đường rừng” rất được độc giả ửng hộ. Năm ấy Thế Lữ 23 tuổi và đã là một nhà văn, nhà thơ cốt cán trong Tự Lực Văn Đoàn.

Cuộc đời

Thế Lữ học chữ Nho do bà nội bắt phải học khi lên 8 tuổi ở Lạng Sơn; học chữ quốc ngữ lúc hơn 10 tuổi sau khi được trở về Hải Phòng ở với mẹ ruột. Tại Hải Phòng, cậu học tư với cha của Vũ Đình Quý – đứa bạn thân đầu tiên của cậu tại đất Cảng. Ít lâu sau, mẹ xin cho cậu vào lớp Đồng ấu của trường Pháp Việt (École communale Française et Vietnammiene ) mới mở ở Ngõ Nghè. Năm 1923, 16 tuổi, cậu thi đậu bằng Sơ Học Yếu Lược (Certificat d’études en Langue Française, thường gọi là bằng “Xéc”, tương đương với bằng Tiểu học sau này) dành cho các học sinh từ 12 tới 16 tuổi. Đậu xong bằng “Xéc”, cậu ốm một trận rất nặng tưởng chết, phải nghỉ học mất một năm. Năm sau, khỏi bệnh,17 tuổi, cậu được mẹ hỏi cưới cô Nguyễn Thị Khương, gốc ở Nam Định, cũng buôn bán hàng vải tại Hải Phòng, lớn hơn cậu 2 tuổi. Mẹ thấy cô Khương xinh xắn, nhanh nhẹn, cũng buôn bán vải, nhất là cũng theo Thiên chúa giáo như gia đình mình nên hỏi cưới cho con trai vậy thôi chứ sự thực giữa Thế Lữ với cô Khương không quen biết gì cả. Điều này không quan trọng trong thời đại của Thế Lữ. Nhiều cô dâu chú rể mãi đên lúc cưới mới biết mặt nhau, nhưng sau khi thành vợ thành chồng, họ rất yêu thương nhau, chung thuỷ với nhau trọn đời.

Năm 1925, Thế Lữ 18 tuổi, học Cao đẳng Tiểu học (tức Trung học ngày nay), gọi là bậc Thành Chung, 4 năm, sau đó sẽ thi lấy bằng Thành Chung thường gọi là bằng Diplôme. Nếu đậu, đã có thể xin đi làm, nhưng chỉ học được 3 năm thì Thế Lữ bỏ. Năm sau, cậu lên Hà Nội, với chứng chỉ đã học hết năm thứ ba ban Thành chung, cậu thi đậu vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Nhưng cũng chỉ học được một năm rồi lại bỏ do bất mãn với một giáo sư Pháp và ban giám đốc nhà trường. Trong thời gian ở trường Cao đẳng Mỹ thuật, Thế Lữ chơi thân với các bạn như Nguyễn Đỗ Cung, Trần Bình Lộc; ngoài ra ông cũng chơi thân với các nhà văn, nhà thơ như Vũ Đình Liên, Ngô Bích San, Hoàng Lập Ngôn…, và cùng nhau lập một Hội quán Văn học (Salon littéraire), chuyên thảo luận về văn chương.

Làm nghề viết văn

Thời gian này, Thế Lữ bắt đầu viết văn với những truyện ghi lại từ những gì mình đã được nghe kể khi ở Lạng Sơn. Được nhà thơ Vũ Đình Liên (tác giả bài thơ Ông Đồ) khuyến khích, Thế Lữ gửi các tác phẩm đầu tay của mình cho Nhà xuất bản Tân Dân,nhưng ngoài bút hiệu Thế Lữ ông còn ký thêm bút hiệu tưởng tượng là “Đào Thị Tố” để thu hút sự chú ý của nhà xuất bản. Hai cuốn “Một truyện báo thù ghê gớm” và “Tiếng hú hồn của mụ Ké” rất được ông Vũ Đình Long chủ nhà xuất bản Tân Dân khen ngợi và cho in ra. Điều này càng khích lệ Thế Lữ từ bỏ con đường hội họa để bước hẳn sang địa hạt văn chương. Bút danh “Thế Lữ” của ông ngoài chuyện nói lái từ hai tiếng “Thứ Lễ” thì theo ông, còn có nghĩa là “người lữ khách lang thang trong trần thế”, rất phù hợp với quan niệm sống của ông.

Hoạt động văn học và Tự Lực văn đoàn

Sống tại Hà Nội, Thế Lữ làm người sửa bản in (correcteur, thường gọi là “thầy cò”) cho báo Volonté Indochinoise (tức báo “Ý Nguyện Của Đông Dương”) và thường đi làm qua Vườn bách thú Hà Nội, do đó ông làm bài thơ "Nhớ Rừng" nổi tiếng, nói lên tâm sự của mình:

Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt,

Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua.

Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,

Giương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm…

Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm

Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi.

Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,

Với cặp báo chuồng bên vô tư lự….” ..vv..

Sau khi nhà văn Nhất Linh Nguyễn Tường Tam mua lại tờ Phong hóa của Vũ Đình Long chủ nhà xuất bản Tân Dân và ra bộ mới vào tháng 9 năm 1932, Thế Lữ có gửi bài. Bài thơ đầu tiên của Thế Lữ đăng trên bao Phong hóa bộ mới là “Con người vơ vẩn”, số Tết năm 1933. Sau đó, khi đến tòa soạn báo Phong hóa lần đầu tiên để lãnh nhuận bút, ông đọc những bài thơ mình đã sáng tác cho mọi người nghe và được nhà văn Khái Hưng khen ngợi là “Lamartine của Việt Nam”. Bên cạnh đó, nhà văn Nhất Linh cũng đặc biệt chú ý đến những truyện dài “Một đêm trăng”, “Vàng và máu” và cho rằng Thế Lữ là một cây bút mới có nhiều triển vọng, “Phải mời bằng được vào cộng tác với báo Phong Hoá, chắc chắn điều đó cũngkhông khó”. Chẳng bao lâu sau, Thế Lữ được mời làm việc cho báo Phong hóa, đồng thời Nhất Linh cũng có bài viết đề cao Thế Lữ cũng như thơ văn của ông. Đoạn trên đây cho chúng ta thấy Nhất Linh và Khái Hưng là những người tôn trọng tài năng như thế nào.

Tháng 3 năm 1934, Tự Lực Văn Đoàn chính thức ra đời với 6 thành viên: Nhất Linh, Khái Hưng, Hoàng Đạo, Thạch Lam, Tú Mỡ, Thế Lữ. Tự Lực Văn Đoàn chủ trương lên án tư tưởng phong kiến, đả kích các thói hư tật xấu và các tệ nạn xã hội bằng cách châm biếm, hài hước, đồng thời đổi mới quan niệm sáng tác, xây dựng một nền văn chương và ngôn ngữ mới hoàn toàn Việt Nam. Thế Lữ rất tán đồng quan điểm này. Trong suốt 10 năm hoạt động văn học, ông gắn bó chặt chẽ với Tự Lực Văn Đoàn và nói: “Anh em đối xử với nhau như bát nước đầy. Nếu không có Tự Lực Văn Đoàn thì đã không có Thế Lữ”.

Tháng 9 năm 1936, báo Phong hóa bị đóng cửa do động chạm tới Kinh lược xứ Bắc kỳ Hoàng Cao Khải và Tổng đốc Hà Nội Lê Hoan. Nhất Linh bèn ra tờ Ngày Nay, tôn chỉ cũng giống như tờ Phong hoá.. Thế Lữ với bút hiệu Lê Ta giữ các tiết mục: “Điểm báo”, “Điểm sách”, “Tin thơ”, “Tin văn vắn”, “Tin tức…mình” … Ngoài ra, ông cũng viết các bài bình luận ký tên Thế Lữ, phân tích về các vấn đề văn học nghệ thuật và làm giám khảo cho tất cả 3 cuộc thi của Tự Lực Văn Đoàn trong các năm 1935, 1937, 1939,góp phần khẳng định tài năng của các tác giả trúng giải. Ông là một “kiện tướng” hết sức xông xáo của Tự Lực Văn Đoàn.

Tài năng đa dạng: Thơ, Nhạc, và Kịch

Ngoài sự nghiệp văn chương, nhà thơ Thế Lữ còn là một nhân vật lừng lẫy danh tiếng trong đời sống kịch nghệ. Không chỉ góp phần hình thành Thơ mới, ông còn đặt nền móng cho nền sân khấu Việt Nam hiện đại. (Thời trước, kịch là kịch thơ, kể từ Thế Lữ trở đi mới có thoại kịch, tức bây giờ gọi là kịch nói, như các ban kịch nói Kim Cương, Thẩm Thuý Hằng, Vũ Đức Duy..vv.. thời VNCH chẳng hạn),và ông cũng là tác giả phần lời tiếng Việt của ca khúc “Xuân và tuổi trẻ” được hát suốt từ đó đến nay.

Năm 1935, tập “Mấy vần thơ” của ông xuất bản, góp phần cổ võ mạnh mẽ cho phong trào Thơ mới. Trong bài thơ “Cây đàn muôn điệu”, ông tâm sự:

Tôi chỉ là một khách tình si

Ham vẻ đẹp có muôn màu muôn vẻ

Mượn cây bút nàng Ly Tao, tôi vẽ

Và mượn cây đàn ngàn phím, tôi ca”…

Trong bài thơ “Giây phút chạnh lòng” cảm đề truyện Đoạn Tuyệt của Nhất Linh,ông viết thay lời nhân vật Loan nói với người mình yêu tên Dũng nhưng hai người không lấy được nhau vì nhà Loan quá nghèo mà gia dình Dũng quá giàu, bà Phán mẹ Dũng lại quá khắc nghiệt, khinh bỉ người nghèo. Khi Dũng bỏ nhà ra đi hiến mình cho lý tưởng, Loan nói cứng nhưng trong lòng khắc khoải khôn nguôi:

Anh đi đường anh, tôi đường tôi

Tình nghĩa đôi ta có thế thôi

Đã quyết không mong sum họp mãi

Bận lòng chi nữa lúc chia phôi

Non nước đang chờ gót lãng du

Đâu đây vẳng tiếng hát chinh phu

Lòng tôi phơi phới quên thương tiếc

Đưa tiễn anh ra chốn hải hồ”…

Về nhạc, năm 1944, khi cùng đoàn kịch Tinh Hoa của mình đi lưu diễn tại Hội An tỉnh Quảng Nam mà ông vừa là chủ gánh, vừa là người viết kịch bản, vừa là đạo diễn kiêmdiễn viên nòng cốt trong đoàn, Thế Lữ tình cờ được nghe một bản nhạc có âm điệu rất hay của nhạc sĩ La Hối (1920- 1945, người Việt gốc Hoa) với phần lời bằng tiếng Hoa của tác giả Diệp Truyền Hoa. Lập tức ông tìm gặp nhạc sĩ La Hối (lúc ấy mới 24 tuổi), đề nghị chính mình sẽ viết thêm một bản lời Việt. Nhạc sĩ La Hối đã biết tiếng Thế Lữ nên rất lấy làm hân hạnh, và sau đó, chỉ một đêm, bản “Xuân Và Tuổi Trẻ” tiếng Việt ra đời:

"Ngày thắm tươi bên đời xuân mới

Lòng đắm say bao nguồn vui sống

Xuân về với ngàn hoa tươi sáng

Ta muốn hái muôn ngàn đóa hồng."

Năm sau (1945), người nhạc sĩ trẻ tuổi gốc Hoa, do lòng yêu nước, cùng các bạn thân ở Hội An tổ chức một hội đoàn chống Nhật, dần dần lan rộng khắp Quảng Nam nên bị hiến binh Nhật vây bắt, xử bắn cùng 9 người bạn, nay 10 nấm mộ vẫncòn ở Hội An nhưng bản nhạc “Xuân Và Tuổi Trẻ” do Thế Lữ đặt tên và viết lời Việt vẫn được mọi người hát cho đến bây giờ, nhất là trong các dịp xuân về. Thế Lữ chơi đàn guitare, thổi sáo và hát rất hay. Ông đã từng tổ chức một đêm ca nhạc kịch tại Nhà Hát Lớn Hà Hội, gồm toàn các nhà văn, nhà thơ và các cộng tác viên của Tự Lực Văn Đoàn biểu diễn, do chính ông đạo diễn và xếp đặt chương trình. Đêm ca nhạc kịch thành công mỹ mãn, đối với độc giả của báo Ngày Naycàng thêm thân thiết.

II. Người vợ đáng nể của Thế Lữ

Như phần trên đã nói, người vợ đầu tiên của nhà thơ Thế Lữ là cô gái ở Nam Địnhnhưng buôn bán hàng vải ở Hải Phòng, tên là Nguyễn Thị Khương, lớn hơn Thế Lữ 2 tuổi, do mẹ cưới cho chứ chưa từng quen biết Thế Lữ. Bà Khương sinh cho Thế Lữ cả thảy 4 người con, 3 trai 1 gái. Bà chấp nhận ở Hải Phòng buôn bán, thay chồng chăm sóc mẹ già và nuôi dạy các con để Thế Lữ được thỏa sức bình sinh phô diễn tài nghệ ở Hà Nội. Tuy “chỉ là một khách tình si” nhưng Thế Lữ cũng nhận thức được những vất vả mà vợ mình phải chịu đựng khi sống với bà mẹ chồng quá khó tính. Ông giải thích cho vợ hiểu rằng do mẹ đã gặp nhiều khó khăn khi làm dâu bà nội ở Lạng Sơn với những uất ức không nói ra được, nên bây giờ bà cũng khó lại với con dâu như cái “nợ đồng lần” vậy thôi.

Để cải thiện mối quan hệ giữa mẹ chồng và nàng dâu, Thế Lữ viết một truyện ngắn, mổ xẻ những vướng mắc trong cái “nợ đồng lần” đó và ký tên khác hoàn toàn xa lạ, coi như của độc giả rồi đọc cho mẹ nghe. Không ngờ chỉ mới nghe qua một đoạn, bà mẹ đã cầm cái ống nhổ đựng quết trầu dằn mạnh xuống mặt bàn: “À, thế ra anh muốn dạy tôi đấy phải không? Ai nuôi anh ăn học từ năm 10 tuổi? Ai chăm sóc anh suốt một năm trời bệnh nặng tưởng chết, để rồi bây giờ anh dạy lại tôi! …”. Thế Lữ sợ mẹ giận, chống chế rằng đấy là truyện do độc giả viết. “Muốn do ai viết cũng là nói tôi. Anh đọc cho tôi nghe tức là muốn khuyên tôi đừng khó khăn với vợ anh nữa chứ gì! Tôi thừa hiểu cái thâm ý của anh…”. Thế Lữ bèn xin lỗi mẹ rồi hôm sau trở về Hà Nội, bao nhiêu tai ương vợ lại tiếp tục gánh chịu.

Thế Lữ có người yêu

Những ngày mê mải với việc dựng kịch, Thế Lữ đã gặp một người con gái Hà Nội đam mê sân khấu tên là Phạm Thị Nghĩa. Cô sinh năm 1913, kém Thế Lữ 6 tuổi, con gái quan tuần phủ Phạm Đình Mẫn ở Hà Đông, cô ruột của các ca sĩ Thái Thanh, Thái Hằng và nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Phạm Thị Nghĩa học trường Pháp, năm 20 tuổi là giáo viên trường tư thục Victor Hugo nhưng lại mê hát chèo và diễn kịch. Gia đình không chấp nhận“xướng ca vô loài”, nên “cô giáo” Phạm Thị Nghĩa chỉ tập kịch và tập hát cheo do bạn bè dạy. Cô rất có năng khiếu về hai bộ môn này và rất hâm mộ tài năng của Thế Lữ, nên thường đi xem các vở thoại kịch rất gần với kiểu thoại kịch của Pháp, do Thế Lữ đóng hoặc dàn dựng, rồi tự ý làm quen với Thế Lữ.

Nhận ra Phạm Thị Nghĩa tuy là giáo viên trường Pháp, chuyên nói tiếng Pháp nhưng lại có tài diễn xuất và hát chèo tiếng Việt, vì vậy khi đưa vở kịch “Gái không chồng” của Đoàn Phú Tứ lên sân khấu tại Hải Phòng, thiếu vai chính phù hợp, Thế Lữ bí mật cho người về Hà Nội mời Phạm Thị Nghĩa vào vai cô Mão. Dù diễn ở Hải Phòng nhưng cô Nghĩa cũng sợ gia đình phát hiện nên lấy biệt danh là “Song Kim”, coi như cả mình lẫn Thế Lữ đều là… hai cục vàng rất có giá trị. Vở kịch thành công mỹ mãn, trình diễn nhiều đêm liền, Song Kim bỏ nhà, bỏ cả nghề dạy học đi theo tiếng gọi của tình yêu và dần trở thành một diễn viên gạo cội trong đoàn kịch Tinh Hoa của Thế Lữ. Họ kết duyên với nhau. Đó là cặp nghệ sĩ rất nổi tiếng và đẹp đôi mặc dầu "chàng" hơn nàng 6 tuổi và đã có vợ con.

Ở Hải Phòng, bà Khương biết chuyện, buồn lắm nhưng cố chịu đựng, không tỏ thái độ ghen tuông. Bà không coi Song Kim là “vợ hai” của chồng, vì theo giáo lý Công giáo, đàn ông chỉ có một vợ, bà tin rằng Thế Lữ là người Công giáo, được bà nội huấn luyện từ nhỏ cho mãi tới năm 10 tuổi, rồi mẹ ruột lại dạy tiếp, sẽ có một ngày ông trở lại với mình. Di cư vào Nam, nuôi 2 con trai học tới tiến sĩ và người con gái trở thành một nhà doanh nghiệp.

Năm 1954, Thế Lữ đã đưa người con trai cả là Nguyễn Đình Nghi đi theo mìnhcùng Song Kim lên Việt Bắc từ năm 1945 và sau này Nguyễn Đình Nghi cũng trở thành một đạo diễn sân khấu nổi tiếng. Hiệp định Genève diễn ra. Mặc dầu Thế Lữ và Song Kim ở lại Hà Nội nhưng bà Khương quyết định dẫn mẹ chồng và 3 người con di cư vào Nam. Tại Sài Gòn, bà vẫn sống bằng cách mở một tiệm bán vải để nuôi các con ăn học. Khi mẹ chồng mất, bà làm đám tang “hoành tráng” không khác gì có mặt Thế Lữ ở nhà.

Thời gian qua đi, biến cố 1975 xảy ra, miền Nam sụp đổ. Ở ngoài Bắc, Nghệ sĩ Nhân dân Song Kim không có con, bà đối xử với đạo diễn Nguyễn Đình Nghi như con ruột và coi các con của vợ chồng Nguyễn Đình Nghi như cháu nội. Trong khi đó, ở trong Nam, hai người con trai của bà Khương là Nguyễn Đình Học và Nguyễn Đình Tùng đã lần lượt thi đậu Tiến Sĩ và trở thành giảng viên đại học, còn người con gái tên Nguyễn Quỳnh Tâm đã có gia đình. Năm 1977, mặc dầu là con người phiêu lãng và đã luống tuổi nhưng Thế Lữ vẫn dành sự quan tâm tới vợ con. Ông thương thảo với Song Kim để dọn vào Sài Gòn còn bà thì vẫn ở lại Hà Nội.

Hai vợ chồng già gặp nhau, vẫn vui vẻ sau bao nhiêu năm xa cách. Ông sống chung với bà từ cuối năm 1977 tại căn nhà ở đường Nguyễn Đình Chiểu (Phan Đình Phùng cũ) quận 3 SàiGòn và qua đời vào ngày 3/6/1989, thọ 82 tuổi. Như vậy ông bà “tái hồi Kim Trọng” gần 12 năm đúng như bà suy nghĩ: dù phiêu bạt đến mấy,cuối cùng là ông sẽ trở lại với bà. Sau khi ông mất, hai người con trai của bà là Nguyễn Đình Học và Nguyễn Đình Tùng đem vợ con vượt biên sang Mỹ năm 1990, hiện nay đang ở bên Mỹ. Còn người con gái là Nguyễn Quỳnh Tâm thì không vượt biên, sau thời kỳ mở cửa, sẵn có gia tài,tiền bạc của mẹ để cho, vợ chồng tiếp tục làm ăn, buôn bán, trở thành một nhà doanh nghiệp chuyên về xuất nhập khẩu vải vóc có tiếng tại Sài Gòn.

Bà Song Kim sinh năm 1913, mất năm 2008 tại Hà Nội, thọ 95 tuổi. Cả bà và Thế Lữ đều được phong tặng danh hiệu Nghệ Sĩ Nhân Dân, được Giải thưởng Hồ Chí Minh nhưng đều không phải là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, bởi vì bà là con gái quan tuần phủ thời Pháp, còn Thế Lữ là người Công giáo, không chịu bỏ đạo mặc dầu ông rất bận, ít khi đi lễ nhà thờ.

Đoàn Dự.

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Đoàn Dự- Người vợ của nhà thơ Thế Lữ- April 13, 2020

Cô tôi, một nhà giáo gương mẫu, một bà mẹ tuyệt vời, một người đ ẹp hơn hoa hậu- Tưởng nhớ GV Trần Quý Cáp, bà Đinh Thị Lộc- Marc h 27, 2020

Hoàng Lan Chi

Cô tôi, một nhà giáo gương mẫu, một bà mẹ tuyệt vời,

một người đẹp hơn hoa hậu

Trong khi nạn dịch đang tràn lan thì cô ruột tôi, giáo viên trường tiểu học Trần Quí Cáp trước 75, bà Đinh Thị Lộc , vừa qua đời ở San Jose.

Tôi biết là nếu học trò cũ của cô tôi ở khắp thế giới mà biết được tin thì sẽ rất tiếc thương. Những lứa học trò tiểu học đầu tiên của cô tôi có lẽ năm nay cũng gần 75.

Ngày xưa, cô tôi nổi tiếng là cô giáo đẹp, dạy giỏi, tận tâm. Tôi còn nhớ rất nhiều lần đi ra ngoài, tôi đã được ưu đãi chỉ vì họ được biết tôi là cháu “Cô Đinh Thị Lộc”. Ví dụ tôi làm giấy tờ ở Hành chánh Tỉnh, cô thư ký thấy cái họ “Đinh” của tôi và có lẽ cả khuôn mặt “nhang nhác” sao đó nên họ tự động hỏi trước “ Chị là gì của bà Lộc dạy ở Trần Quí Cáp”. Khi biết tôi là chúa ruột thì các cô ấy ưu tiên làm trước, chỉ dẫn tận tình. Họ nói rất dễ thương “Chúng tôi ngày xưa thọ ân sự giáo dục của cô Lộc thì ngày nay nếu gặp con cháu cô, chúng tôi phải giúp đỡ chứ”. Sự tận tâm của cô tôi làm học trò nhớ mãi. Ai cũng biết đa số học sinh tiểu học rất “thần tượng” cô giáo tiểu học nhất là khi cô vừa đẹp, vừa hiền, vừa dạy hay. Cái tinh thần Quân-Sư-Phụ ngày xưa đã ăn sâu bám rễ vào da thịt học trò thuở ấy.

Ngày di cư vào Nam, dạy tiểu học Trần Quý Cáp (cô tôi thứ ba từ trái qua)

Cô tôi đẹp lắm. Thú thật trên đời, tôi chưa thấy ai ở VN đẹp như cô tôi cả. Cái nét đẹp của con gái Bắc. Thanh tú, thanh khiết, mong manh. Hình thuở con gái của cô, tôi ngắm mãi không chán. Đúng là nét đẹp của con gái Bắc thời trước: khuôn mặt trái xoan, mũi dọc dừa, mắt bồ câu. Có thể nói hai cô ruột út của bà nội tôi là hai người đẹp theo kiểu “Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười”. Cô Lộc, là chị, có nét đẹp thuần Á đông. Còn cô em kế, cô Phúc, lại có nét “hơi lai lai”. Chú ruột út của tôi cũng có khuôn mặt đẹp theo kiểu “rất đàn ông”: GS Toán Đinh Tiến Lãng. Tôi biết học trò Chu Văn An, Nguyễn Trãi thời 63-75 biết danh tiếng chú tôi cũng như họ biết các tên tuổi Nguyễn Văn Phú, Cù An Hưng, Phạm Kế Viêm, Võ Thế Hào. Đây nhìn hình cô tôi ngày xưa, đép tự nhiên không son phấn này. Có phải là đẹp hơn hoa hậu bây giờ không nào. Hoa hậu bây giờ nhờ nghệ thuật trang điểm nên đã tôn vẻ đẹp lên rất nhiều. Bỏ son phấn ra, nhiều cô hoa hậu trông không xuất sắc lắm.

Hai cô út: cô Phúc bên trái và cô Lộc bên phải

(Ngày xưa không son phấn và đẹp tự nhiên như thế đó)

Cô tôi thập niên 50. Không son phấn.

Có đúng là nét đẹp gái Bắc thời xưa hay không:

mặt trái xoan, mũi dọc dừa, mắt bồ câu. Nét rất thanh tú

Cô tôi bên phải. Nét đẹp dịu dàng như một đóa ngọc lan

Có lẽ đất giòng họ tôi đặt ở “ngành giáo dục” nên đa số đi vào ngành giáo và đều nổi tiếng hay khá nổi tiếng vì dạy hay. Cô Lộc tôi cũng thế. Cô thông minh, cực kỳ thông minh y như bà nội tôi và cô suy nghĩ ra những phương pháp dạy rất hay, giúp học trò mau nhớ. Cô lại có tính tình mềm mỏng, dịu dàng, kiên nhẫn. Tôi đoán có lẽ cô chả đánh học trò bao giờ. Ngoài ra, “Đinh Thị Lộc” của tôi lại còn có chữ viết đẹp kinh khủng. Chữ ngay ngắn, đẹp đẽ, điệu đà đúng kiểu con gái Bắc thuở xưa. Nó không có nét đẹp theo kiểu “chữ đẹp” như thời các con tôi. Hai đứa con tôi đều viết chữ rất đẹp nhưng tôi thì không. Chắc các cháu thừa hưởng gien viết chữ đẹp từ “bà Lộc”!

Tôi nghe bà nội kể lại, khi còn con gái, cô Lộc tôi là người đã giup mẹ quán xuyến khá nhiều việc nhà. Cô ra đồng sáng sớm để trông coi tá điền. Tuy là con gái nhưng cô bạo dạn lắm, cô đi một mình sáng sớm ra đồng và chẳng hề sợ ma sống, ma chết gì cả. Có giai thoại rằng một lần ma dắt cô ra tận nghĩa địa ngồi cả đêm ở đó. Cô không hề sợ ma một tí tị tì ti nào cả. Cháu gái cô, con bé Giao Tồ (là tôi đây) thì chán mớ đời, chả được giống cô ở nết dạn ấy vì tôi rất sợ ma!

Nói về chuyện tình của cô tôi thì ối chao đấy là một chuyện tình rất đẹp. Đẹp và hiếm. Chú là người mê cô nên sau 54 đã tìm cách vượt tuyến và may mắn chú thoát. Chú vẫn nói với người chung quanh “Cuộc đời tôi chỉ lấy Lộc thôi. Không lấy được Lộc, tôi không lấy ai cả”. Chú được toại nguyện. Chú đã ôm được người con gái đẹp hơn hoa hậu ấy vào lòng.

GS Tống Viêm, người đã vượt tuyến đi tìm tình yêu

Cô tôi có phải là đẹp hơn hoa hậu không nào?

Vì cô tôi đẹp hơn hoa hậu nên năm cô con gái của cô tôi đều đẹp. Tôi nghĩ rằng những ai ở đường Tự Đức- Nguyễn Bỉnh Khiêm, Quận 1, trước 1975, chắc còn nhớ hình ảnh em tôi, Duyên Hà, yểu điệu thướt tha đi bộ. Duyên Hà đẹp. Đẹp nhất nhà. Đó là tôi nghĩ thế. Chú tôi đặt tên cho các con gái rất hay: Duyên Hà là để tưởng nhớ Thái Bình, quê chúng tôi. Rồi Khôi Nguyên. Khôi Nguyên cũng rất đẹp. Em có tài viết văn. Bút hiệu Khôi An của Nguyên đã đoạt giải nhất “Viết Về Nước Mỹ”. Tiếp đó là Ngọc Đường. Rồi Quỳnh Lâm. Rồi Trường An. Tuy thế các em tôi đều có tên ở nhà rất giản dị và các bạn biết đấy, trong họ hàng thì chúng ta toàn nhớ tên ở nhà mà thôi! Tuy vậy, vì thích văn chương nên dù “không ai biểu”, tôi cũng nhớ hết trơn tên của các em con cô Lộc. Trừ Duyên Hà không có tên ở nhà, còn lại là Ti, Tí, Tỵ, Tẹo, Khoai!

Sau 75, cuộc sống khó khăn, vất vả càng làm nổi bật người phụ nữ Việt Nam ở cô tôi. Một mình cô bương chải, xông phó mưa gió, tìm “tuyeau” để lần lượt, từng em, từng em đều vượt biển thoát. Cô là người mẹ có thể hy sinh tất cả mọi thứ cho các con.

Hiện giờ cả năm em đều học hành giỏi dang, đều thành công ở Mỹ. Các em vẫn giữ được nếp nhà. Duyên Hà mỗi lần nói chuyện, vẫn rất nhẹ nhàng y như mẹ và cũng rất “điệu đà”. Em Tẹo qua Mỹ khi mới dăm tuổi thì xinh đẹp theo một kiểu rất lạ, giống như lai Tây Ban Nha và thật lễ phép khi nói chuyện với các chị họ.

Tôi còn nhớ sau 75, mỗi dịp hè, cô Lộc đưa các em đến nhà tôi ở cả ngày vì gia đình tôi có ba đứa sinh trong Nam, sàn sàn tuổi các em con cô.

Cô tôi có giọng nói trẻ, trẻ rất lâu. Giọng nói đúng con gái Bắc. Rất nhẹ nhàng, thanh tao, cao sang. Rất nhiều lần khi còn ở Mỹ, gọi tới nhà cô , tôi cứ lộn “Ti hả em” thì cô tôi lại “Dạ không tôi là mẹ của Ti!”. Giời ơi là giời!

Ngoài giọng nói trong, nhẹ nhàng, dịu dàng, cô còn có kiểu nói rất đặc trưng của người Bắc. Tỷ như cô nói với tôi vầy “Lúc này mình ra sao? Cô với các em vẫn thế”. Xin thưa “mình” ở đây là ám chỉ tôi đấy. Cô không gọi “Cháu” mà cứ “Cô, Mình”. Mà dường như trong tất cả bốn bà cô ruột, chỉ có cô Lộc tôi có ngôn ngữ kiểu ấy. Nó ngộ nghĩnh làm sao. Nó điệu đà làm sao. Chả bao giờ thấy cô “tao/mày” cả. Không biết ở nhà, các em con của cô có nghe được không chứ con cháu “Giao Tồ-HLC” này thì never. (Trong họ hàng tôi là Giao Tồ. Xem thế đủ biết ngày xưa QG rất khờ và ngốc, tồ)

Sau 85, tôi dọn đến Tự Đức và ở gần nhà cô. Lúc ấy, chỉ còn chú và cô. Các em đã vượt biên hết cả. Ở nhà một mình buồn, cô hay sang nhà tôi chơi. Khi tôi bận tiếp bạn thì cô vào nhà trong và dạy con gái tôi học. “Bà Tổng HLC” dạy con thì quát ầm ầm, bà Lộc dạy cháu thì cứ thủ thà thủ thỉ. Con gái tôi yêu bà lắm vì có bà đỡ đòn cho nhiều lần.

Cô tôi rất khảnh ăn. “Nết này” giống mẹ tôi. Hai bà như hai cây sậy. Nhiều lần tôi cằn nhằn thì cô cứ cười rất hiền “ Cô không ăn được mình ạ. Cô uống sữa vào là đau bụng thôi mình ơi”

Ôi, bà cô xinh đẹp hơn hoa hậu của tôi giờ này đã ra đi. Cô đi nhẹ nhàng vì cô chỉ mới hơi yếu mới vào nhà già không lâu. Y như mẹ tôi. Chỉ ở nhà già thời gian ngắn là ra đi chóng vánh.

Năm em tôi là năm cô gái xinh đẹp, thành công và rất có hiếu với cha mẹ. Tôi cứ nhớ mãi mấy năm trước , khi dự đám tang chú, tức “chồng của bà Đinh Thị Lộc”, tức là “bố của nhà văn Khôi An”, tôi rất cảm động khi thấy lần lượt các cô con gái lên kể kỷ niệm về bố. Cảm động hơn là cả con rể cũng đòi xí phần cho bằng được. Những kỷ niệm được kể ngắn thôi nhưng chúng tôi nghe là “biết ngay đó là sự thực” vì trước đó thỉnh thoảng đã được nghe các em kể lại theo kiểu “tố khổ” rồi. “Tố khổ” kiểu như mắng yêu” ấy mà. Tôi đã viết rằng, chưa bao giờ tôi dự một đám tang nào cảm động và “tuyệt” như vậy. Các con gái kể về bố thật đáng yêu, nhất là “con bé Tỵ”. Nó kể rằng nó hay bắt nạt các chị nên nó vòi cái này cái kia và chú phải chiều nó, ưu tiên cho nó. Tỵ hồn nhiên kể “cái nết đanh đá nhất nhà” ấy không chút ngượng ngùng. Em Tỵ này hát rất hay và có hai đứa con gái thì giời ơi, chúng cũng làm “tim bác Giao tan chảy”. Hai nhóc này lai Nhật và đẹp vô cùng. Trở lại chuyện các em tôi kể kỷ niệm về bố. Duyên Hà từng kể, em mặc thử áo rồi ra gương săm soi và “bố xem con mặc cái này đẹp không?”

Ôi, sao tôi lại nói về chú nhỉ trong khi cô tôi là “nhân vật chánh” kia mà. Ồ, có lẽ tôi bâng khuâng vì tôi e rằng vì “Virus China” mà kỳ này đám tang cô tôi , tôi sẽ không đến được để nghe các em kể về mẹ. Phải ở tận nơi xem con gái, con rể và các cháu đồng ca hợp xướng mới thấy xúc động vô cùng. Nhưng chắc tôi sẽ được xem video sau. Chắc các em tôi sẽ kể những kỷ niệm về mẹ, những hy sinh trời biển của mẹ cho các con thoát cs đến được bến bờ tự do cực khổ như thế nào.

Cô ơi, người cô đẹp hơn hoa hậu của cháu, dạy giỏi vô cùng, lúc nào cũng ôn tồn, dịu dàng, đã hy sinh cả đời cho con cái, hãy yên nghỉ cô nhé. Bà nội đang mỉm cười đón cô đấy. Các em luôn thương yêu bố mẹ và rất có hiếu: đó là phần thưởng lớn nhất đời cho cô rồi cô nhỉ. Các cháu rất yêu bà, đó cũng là phần thưởng quý giá khác, phải không cô.

Thương yêu cô

Cháu “Giao Tồ” của cô

************************************************

XEM THÊM:

-Khôi An viết về Tướng Lê Minh Đảo khi KA mời ông đến nói chuyện tại ĐH Stanford vì con trai Khôi An học ở đây:

http://hoanglanchi.com/?p=8435

-Hoàng Lan Chi- Tâm tình với “hai Hoa Hậu Việt Báo, Khôi An và Phương Hoa”:
http://hoanglanchi.com/?p=8388

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Cô tôi, một nhà giáo gương mẫu, một bà mẹ tuyệt vời, một người đ ẹp hơn hoa hậu- Tưởng nhớ GV Trần Quý Cáp, bà Đinh Thị Lộc- Marc h 27, 2020

Năn nỉ quý bô lão viết bai/mail theo kiểu Mỹ- March 17, 202 0

Quý bô lão

1) HÌNH THỨC MAIL BÂY GIỜ:

Quý cụ chú ý: các bản tin qua email từ Tòa Bạch Ốc, các báo Mỹ, gửi đi có hình thức như thế nào?

-Có indent (thụt giòng như khi in báo tờ) hay không?

-Có liên tục xuống hàng không

-Có mỗi câu là một giòng không

Kl: Hiện nay dù là “Thư/letter”, thế giới chuộng hình thức “KHÔNG INDENT”. (cá nhân tôi cũng vậy. Mail, không phải báo tờ. Không cần thiết thụt giòng). Đọc mail dài ngoằng vì xuống giòng: có lẽ sẽ mỏi mệt hơn là vấn đề được trình bày gọn trong một đoạn.

2) LỢI ĐIỂM CỦA MAIL:

Mail có lợi điểm để chúng ta layout, giúp độc giả đọc được nhanh, hiểu được lẹ trong thời buổi net, thì giờ là quý. Đó là :

  1. Dùng chữ IN cho các đề mục lớn.
  2. Dùng màu cho các mục, tiểu mục
  3. In nghiêng, in đậm, thậm chí tô vàng, xanh..

KL: không phải “báo tờ” thì nên áp dụng các lợi điểm trên, giúp độc giả nhìn được lẹ những gì quan trọng.

3) CHỌN “TITTLE” CHO PHÙ HỢP, RÕ RÀNG:

Các bô lão ảnh hưởng VN kiểu xưa nên vẫn đặt “tittle” rất tổng quát. Vd “Corona virus”. Thế là sao? Về cái gì của virus? Cấu trúc, nguồn gốc, tình hình cập nhật ở Mỹ hay đề phòng? Tại sao không là “Các biện pháp đề phòng Virus China?”, hoặc “ Cập nhật tình trạng Virus China ở Mỹ” cho rõ ràng?

4) PHẢI VIẾT “TOPIC SENTENCE” CHỨA MỌI CHI TIẾT CẦN THIẾT NGAY ĐẦU BÀI

Quý bô lão đọc báo Mỹ đi. Khi chuyển, tôi chỉ cần copy “Topic sentence” của họ là đủ. Độc giả bận rộn, không cần đọc chi tiết, chỉ cần đọc 5 giòng của Topic sentence là biết vấn đề chính của bài báo là gì. Còn với vài cụ: tôi đầu hàng. Nhập đề lung khởi là cố tật rồi. Thay vì nói thẳng “Tôi yêu em và muốn lấy em” thì vòng vo “Trên trời có đám mây xanh. Ở giữa mây trắng, chung quanh mây vàng” rồi mới vào đề “Ước gì anh lấy được nàng”!!

Hoàng Lan Chi

3/2020

TB: tôi muốn copy ý tưởng của vài bô lão rồi phổ biến nhưng không đủ can đảm đọc, mất thì giờ layout lại mail của họ nên viết bài này để mong các bô lão làm ơn viết theo kiểu Mỹ dùm.

Posted in Tạp Ghi | Comments Off on Năn nỉ quý bô lão viết bai/mail theo kiểu Mỹ- March 17, 202 0